1. Theo quy định, chứng khoán được dùng làm tài sản thế chấp có cần phong tỏa trước khi thỏa thuận vay chứng khoán?

Trước khi ad được thỏa thuận về việc vay chứng khoán và tài sản thế chấp được xác lập trên hệ thống SBL của Trung tâm Lưu ký chứng khoán, một loạt các quy định và thủ tục cụ thể phải được tuân thủ. Trong đó, vấn đề về việc phong tỏa tài sản thế chấp trước hay sau khi thỏa thuận vay đang nổi lên là một điểm nóng thu hút sự quan tâm của các bên liên quan và cả của cộng đồng chứng khoán.

Theokhoản 2 Điều 11 Quy chế tổ chức hoạt động vay và cho vay chứng khoán tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, được ban hành kèm theo Quyết định 113/QĐ-VSD năm 2021, việc nộp tài sản thế chấp ban đầu đòi hỏi sự chính xác và minh bạch từ phía bên vay. Bên vay phải liệt kê đầy đủ tài sản thế chấp trong yêu cầu vay khi nhập vào hệ thống SBL. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là quy định về việc phong tỏa tài sản thế chấp trước hay sau khi thỏa thuận vay chứng khoán.

Theo khoản 2 Điều 11 của Quy chế này, chứng khoán thế chấp và tiền thế chấp phải được phong tỏa tại VSD và Ngân hàng thanh toán trước khi thỏa thuận vay/cho vay được xác lập trên hệ thống SBL. Điều này cho thấy rằng quá trình phong tỏa tài sản thế chấp diễn ra trước khi thỏa thuận vay chứng khoán được xác lập. Điều này giúp bảo đảm tính an toàn và minh bạch trong giao dịch, đồng thời tạo ra một cơ sở pháp lý rõ ràng cho các bên liên quan.

Việc phong tỏa tài sản thế chấp trước khi thỏa thuận vay cũng mang lại một số lợi ích đáng kể. Đầu tiên, nó giúp đảm bảo tính linh hoạt và đáng tin cậy của hệ thống. Bằng cách phong tỏa tài sản trước, các rủi ro liên quan đến việc tài sản thế chấp bị rút ra hoặc thay đổi trong quá trình giao dịch được giảm thiểu. Điều này làm tăng tính an toàn và tin cậy của các giao dịch chứng khoán, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường tài chính có thể biến động mạnh mẽ.

Hơn nữa, việc phong tỏa tài sản trước cũng đảm bảo rằng các bên tham gia vào giao dịch đều tuân thủ các quy định và thủ tục pháp lý. Việc này giúp tránh được các tranh chấp và mâu thuẫn sau này có thể phát sinh, đồng thời tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng quá trình phong tỏa tài sản thế chấp trước cũng có thể gây ra một số hạn chế. Trong một số trường hợp, việc phong tỏa này có thể tạo ra sự bất tiện cho bên vay hoặc cho các bên tham gia khác vào giao dịch. Ngoài ra, nếu có sự thay đổi trong điều kiện thị trường hoặc tài chính, việc phong tỏa tài sản trước có thể gây khó khăn cho việc điều chỉnh giao dịch theo hướng tốt nhất cho các bên liên quan.

Như vậy, việc quy định về việc phong tỏa tài sản thế chấp trước khi thỏa thuận vay chứng khoán được xác lập trên hệ thống SBL là một phần quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch, an toàn và tin cậy của thị trường chứng khoán. Quy trình này không chỉ bảo vệ các bên tham gia vào giao dịch mà còn góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống tài chính nói chung

 

2. Công thức xác định giá trị tài sản thế chấp được thực hiện như thế nào?

Việc xác định giá trị tài sản thế chấp trong các giao dịch chứng khoán là một quy trình quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính minh bạch và công bằng của các giao dịch. Để thực hiện điều này, các quy định cụ thể đã được đưa ra trong Quy chế tổ chức hoạt động vay và cho vay chứng khoán tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, được ban hành kèm theo Quyết định 113/QĐ-VSD năm 2021. Theo đó, công thức xác định giá tài sản thế chấp đã được chỉ định rõ ràng như sau:

VTC= C + QTCx P x(100% - H)

Trong đó

- VTC là giá trị tài sản thế chấp

- C là tiền thế chấp (nếu có)

- QTC là số lượng chứng khoán thế chấp

- P là giá chứng khoán áp dụng để định giá:

+ Đối với công cụ nợ: là giá tính toán theo mô hình Đường cong Lợi suất chuẩn của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội tại ngày giao dịch liền kề trước ngày vay hoặc ngày được yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp.

+ Đối với cổ phiếu/chứng chỉ quỹ niêm yết tại các Sở Giao dịch chứng khoán: giá đóng cửa tại ngày giao dịch liền kề trước ngày vay hoặc ngày được yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp.

P là giá chứng khoán áp dụng để định giá. Đối với các công cụ nợ, giá này được tính theo mô hình Đường cong Lợi suất chuẩn của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tại ngày giao dịch liền kề trước ngày vay hoặc ngày được yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp. Đối với cổ phiếu/chứng chỉ quỹ niêm yết tại các Sở Giao dịch chứng khoán, giá được xác định dựa trên giá đóng cửa tại ngày giao dịch liền kề trước ngày vay hoặc ngày được yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp.

H là tỷ lệ chiết khấu tài sản theo quy định tại Điều 13 của Quy chế này, đóng vai trò điều chỉnh giá trị thực của tài sản thế chấp dựa trên các yếu tố rủi ro và điều kiện thị trường.

Quy trình xác định giá trị tài sản thế chấp thông qua công thức trên là một phần quan trọng của quy trình định giá trong các giao dịch chứng khoán. Việc này giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đáng tin cậy của quá trình giao dịch, đồng thời cung cấp một cơ sở pháp lý rõ ràng cho các bên tham gia. Đặc biệt, việc áp dụng các yếu tố như giá chứng khoán và tỷ lệ chiết khấu tài sản giúp điều chỉnh giá trị tài sản thế chấp theo điều kiện thị trường cụ thể và tăng tính linh hoạt cho quy trình định giá

 

3. Phải làm gì khi tài sản thế chấp để vay chứng khoán thấp hơn giá trị quy định?

Trong quá trình vay chứng khoán, việc đảm bảo giá trị tài sản thế chấp đúng quy định là một phần quan trọng, đồng thời cũng là một thách thức đối với các bên liên quan. Trường hợp tài sản thế chấp để vay chứng khoán thấp hơn mức quy định đòi hỏi sự thực hiện kịp thời và chính xác theo quy trình đã được quy định. Căn cứ vào khoản 3 của Điều 10 trong Quy chế tổ chức hoạt động vay và cho vay chứng khoán tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, các biện pháp cụ thể đã được đưa ra để xử lý tình huống này một cách rõ ràng và công bằng.

Theo đó, quy định rằng bên vay phải đảm bảo giá trị tài sản thế chấp ban đầu bằng 115% giá trị chứng khoán vay. Tuy nhiên, nếu trong quá trình đánh giá lại, giá trị tài sản thế chấp xác định lại thấp hơn mức quy định, Trung tâm Lưu ký chứng khoán sẽ gửi thông báo bằng fax cho bên vay ngay trong ngày định giá lại để yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp.

Tùy thuộc vào mức độ giảm giá trị tài sản thế chấp so với mức quy định, có các biện pháp xử lý cụ thể như sau:

- Trong trường hợp giá trị tài sản thế chấp xác định lại vẫn đạt trên 110% giá trị chứng khoán cho vay trong 03 ngày giao dịch liên tiếp, bên vay có trách nhiệm nộp bổ sung tài sản thế chấp trong ngày làm việc thứ 04 để đạt mức 115% giá trị chứng khoán cho vay.

- Nếu giá trị tài sản thế chấp xác định lại thấp hơn mức 110% giá trị chứng khoán cho vay, bên vay phải nộp bổ sung tài sản thế chấp ngay trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của Trung tâm Lưu ký chứng khoán để đạt mức 115% giá trị chứng khoán cho vay.

- Tuy nhiên, nếu sau quá trình xác định lại giá trị tài sản thế chấp, bên vay không thực hiện nộp bổ sung đúng hạn và giá trị tài sản thế chấp vẫn thấp hơn mức quy định, thỏa thuận vay sẽ được xử lý theo quy định tại Điều 8 của Quy chế, tức là như một trường hợp mất khả năng hoàn trả khoản vay.

Từ các quy định và biện pháp xử lý trên, có thể thấy rằng việc đảm bảo giá trị tài sản thế chấp trong các giao dịch chứng khoán không chỉ là trách nhiệm của bên vay mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và ổn định của thị trường chứng khoán. Quy trình này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia mà còn làm tăng tính tin cậy và an toàn của các giao dịch trong hệ thống tài chính

Bài viết liên quan: Quy định về xác định lại trị giá của tài sản bảo đảm

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn