1. Xe bán tải là gì?

Vài năm trở lại đây, nhu cầu mua xe bán tải của người Việt Nam ngày càng lớn. Bên cạnh các tính năng linh hoạt đáp ứng nhu cầu cá nhân của người dùng, xe bán tải giờ đây còn là một món đồ chơi của cánh mày râu, giúp họ thể hiện cá tính, phong cách của mình. Dòng xe này có tên gọi khác là Pickup truck là một dạng xe kết hợp giữa xe tải chuyên chở hàng hóa và xe du lịch gia đình với khoang cabin chở người. Xe bán tải gồm 2 phần: khoang cabin chời người và thùng xe phía sau. Các dòng xe bán tải có chiều dài khoảng 5m, cao 1m8 và rộng 1m8. Khoang cabin có chỗ ngồi cho tối đa 5 người, chiếm hơn 2/3 diện tích xe với chiều dài khoảng 5m. Thùng xe phía sau có chiều dài nhỏ hơn khoảng 1m và cao từ 45 đến 50 cm.

Hiện nay, nhiều người vẫn còn phân vân không biết nên xếp xe bán tải vào dòng xe con hay là xe tải, khiến họ hay gặp rắc rối khi bị bắt lỗi làn đường xe. Một số ý kiến cho rằng, xe bán tải thực chất vẫn là xe con nếu có khối lượng chuyên chở 950kg. Từ ngày 1/7/2020, những xe bán tải có khối lượng chuyên chở trên 950kg sẽ được xem xét là xe tải và chỉ được chạy trong khung giờ như xe tải, không còn lưu thông tự do như trước nữa. Theo quy định hiện nay, xe bán tải ở Việt Nam hiện nay sử dụng biển hiệu C và H để phân biệt với xe con - Hiện được cấp BKS có ký hiệu A, E hay F. Trong khi đó, xe bán tải lại mang biển C.

 

2. Những thay đổi của thông tư 54/2019/TT-BGTVT với thông tư 06/2016/TT-BGTVT

Từ ngày 01/7/2020, Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia QCVN 41:2019/BGTVT chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới so với trước đây mà các tài xế cần lưu ý. Một trong những điểm mới đó là xe bán tải sẽ không còn được tùy tiện đi vào nội đô các thành phố lớn. Cụ thể tại phần quy định về khái niệm chung, định nghĩa về dòng xe được thay đổi như sau:

Loại xe Quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN: 41/2016 trước đây Quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN: 41/2019, hiệu lực từ ngày 1/7/2020
Xe con Là xe oto được xác định theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, để chở người không quá 9 chỗ ngồi kể cả lái xe hoặc xe oto chở hàng với khối lượng chuyên chở cho phép dưới 1.500 kg; xe oto con bao gồm cả các loại xe có kết cấu như xe máy 3 bánh nhưng có tải trọng bản thân xe lớn hơn 400 kg và tải trọng toàn bộ xe cho phép nhỏ hơn 1.500 kg. Là xe oto được xác định theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, để chở người không quá 9 chỗ ngồi (kể cả chỗ người lái).
Xe bán tải Xe bán tải (xe pickup), có kết cấu thùng chở hàng đi liền với thân xe, có khối lượng chuyên chở cho phép xác định theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ nhỏ hơn 1.500 kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống thì được xem là xe con. Xe bán tải (xe pickup), xe tải VAN có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950 kg, xe 3 bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400 kg, trong tổ chức giao thông, được xem là xe con
Xe tải  Là xe oto để chở hàng hoặc thiết bị chuyên dùng có khối lượng chuyên chở cho phép xác định theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ từ 1.500 kg trở lên. Là xe oto có kết cấu và trang bị chủ yếu để chuyên chở hàng hóa (bao gồm cả oto đầu kéo, oto kéo rơ mooc và các loại xe như xe Pickup, xe tải VAN có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông từ 950 kg trở lên.

Như vậy, quy định này đã loại xe tải dưới 1,5 tấn ra khỏi danh sách xe con. Ngoài ra, từ 01/7 khi Quy chuẩn mới có hiệu lực, chỉ những xe bán tải, xe tải VAN có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950 kg hoặc xe 3 bánh có khối lượng bản thân lớn hơ 400 kg mới được xem là xe con trong tổ chức giao thông. Sở dĩ có sự thay đổi như thế này là do trên thực tế cho thấy cùng một dòng xe, cùng một chủng loại hoàn toàn không khác biệt về kiểu dáng bên ngoài nhưng có xe lại là xe con, có xe lại là xe phải điều này đã gây trở ngại cho lực lượng cảnh sát giao thông khó phát hiện và phân loại đâu là xe tải, đâu là xe con.

 

3. Xe bán tải có bị cấm giờ cao điểm khi đi vào thành phố không?

3.1 Xe bán tải nào bị cấm lưu thông trong thành phố theo khung giờ

Theo quy chuẩn quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN:41/2019 chính thức có hiệu lực từ hôm nay 1/7, một số dòng xe bán tải sẽ bị cấm lưu thông trong thành phố theo giờ do quy định mới về khối lượng chuyên chở. Tại thời điểm quy định chưa được ban hành và mọi người đều tuân thủ theo quy định cũ thì xe bán tải là xe có khối lượng chuyên chở dưới 1500 kg và số lượng chỗ ngồi thấp hơn 5, đồng thời được phép di chuyển vào thành phố bất cứ thời điểm nào trong ngày. Nhưng theo quy định mới, tại quy định về khái niệm chung, định nghĩa về dòng xe được thay đổi. 

Theo đó, các xe bán tải (Pick - up), xe tải VAN  có khối lượng hàng chuyên chở dưới 950kg, xe 3 bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400kg trong tổ chức giao thông được xem là xe con. Trong khi đó, các xe Pick-up, xe tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép tham gia giao thông từ 950kg trở lên sẽ bị coi là xe tải. Điều này rất khác so với quy chuẩn trước đây, khi các loại xe bán tải, xe VAN có khối lượng hàng chuyên chở dưới 1.500 kg vẫn được coi là xe con. Như vây, những chiếc xe tải hạng nhỏ, xe bán tải, xe VAN có khối lượng chuyên chở trên 950kg sẽ bị coi là xe tải và bị hạn chế đi lại, lưu thông tại các khu vực đông dân cư hoặc nội đô của các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. 

Những loại xe này chỉ được vào trong đô thị trong khung giờ theo quy định như đối với xe tải, đồng thời phải tuân thủ quy định về làn đường lưu thông. Cũng theo quy chuẩn mới, nhiều mẫu xe tải nhỏ có khối lượng chuyên chở 1,5 tấn trên thị trường hiện nay sẽ có những hạn chế nhất định khi phải tuân thủ quy định như xe tải. Đối với các loại xe, tài xế và chủ xe phải tuân thủ tốc độ, làn đường và giờ hoạt động tại các trung tâm thành phố. Nếu không, tài xế bị xử phạt hành chính nếu vi phạm. 

 

3.2 Xe bán tải nào không bị ảnh hưởng bởi quy chuẩn mới

Không phải tất cả các mẫu xe bán tải trên thị trường đều bị hạn chế khi tham gia giao thông theo quy định mới. Quy chuẩn mới chỉ ảnh hưởng đến các xe bán tải (Pick-up), xe tải VAN có khối lượng hàng chuyên chở trên 950kg còn xe bán tải, xe VAN dưới 950kg, xe 3 bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400kg trong tổ chức giao thông thì được xem là xe con nên không bị cấm lưu thông trong thành phố theo khung giờ. 

Hầu hết các mẫu xe bán tải phổ thông hiện nay như Mazda BT-50, Mitsubishi Triton hay Ford Ranger mới đều có khối lượng chuyên chở dưới 950kg. Chỉ có một số ít các dòng xe bán tải đời cũ có thể nằm trong khung điều chỉnh này và sẽ bị buộc phải tuân thủ theo các quy định về giờ ra vào thành phố, các tuyến phố được phép lưu thông... Số lượng này trên thị trường không nhiều và phụ thuộc vào từng loại xe, từng đời sản xuất. Theo một số chia sẻ của người dùng trên các diễn đàn, Ford Ranger XLS đời 2013 có khối lượng chuyên chở cho phép khi tham gia giao thông là 991kg; Ford Ranger XLS đời 2015 có khối lượng là 957 trong khi đó mẫu Ford Ranger XLS đời 2016 lại có khối lượng chỉ hơn 800kg. Một mẫu Mitsubishi Triton GLS đời 2010 có khối lượng chuyên chở chỉ hơn 600kg. Ngoài ra, các dòng xe VAN quen thuộc tại thị trường Việt Nam như: Kia Morning, Chevrolet Spark... cũng không bị ảnh hưởng vì các xe này đều có tải trọng dưới 950kg.

Thực tế hiện nay có nhiều chủ xe đã "lách luật" bằng cách lắp thêm nắp thùng xe tải để tăng tử trọng xe (khối lượn bản thân xe) và giảm tải trọng (khối lượng chuyên chở hàng hóa) xuống dưới 950kg nhằm tiếp tục được lưu thông trong thành phố. Tuy nhiên việc lắp thêm nắp thùng hàng chỉ là một hàng động vô nghĩa và những trường hợp này sẽ không được Cục Đăng kiểm duyệt kiểm định. Vì sao? Nên nhớ, khối lượng chuyên chở hàng hóa của xe bán tải được quy định theo số liệu từ nhà sản xuất xe oto. Khi làm thủ tục đăng ký xe, cơ quan đăng ký sẽ căn cứ vào phiếu kiểm tra xuất hưởng của nhà sản xuất xe để xác định khối lượng chuyên chở chứ không phải giấy kiểm định. Việc chủ xe lắp thêm nắp thùng hàng chỉ làm tăng tử trọng của xe, không làm giảm khối lượng chuyên chở hàng hóa. Trong trường hợp này nếu bị lực lượng chức năng phát hiện các nhóm xe bán tải hay xe tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép tham gia giao thông trên 950kg, xe di chuyển vào đoạn đường cấm xe tải thì sẽ vẫn bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, vì bản chất xe này vẫn được xếp vào nhóm xe tải.

 

3.3 Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cấm xe tải lưu thông vào thời gian nào?

Nhằm hạn chế tối đa tình trạng ùn tắc giao thông trên một số tuyến đường trong thành phố. Nhất là những thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh thì việc đưa ra những khung giờ cấm tải là điều tất yếu phải có. Nhưng trên thực tế, thành phố không có quy định cấm xe tải một cách tuyệt đối, mà chỉ cấm theo một số khung giờ nhất định. Chính vì vậy và các tài xế cần nắm rõ các khung giờ được phép lưu thông vào trong thành phố.

- Đối với thành phố Hà Nội:

Quy định về việc hạn chế các loại xe tải đi vào khu vực Hà Nội được điều chỉnh bởi Quyết định 06/2013/QĐ-UBND cụ thể:

+ Khung giờ cấm xe tải 1,25 tấn: Tất cả những loại xe tải có tải trọng 1,25 tấn đều sẽ bị cấm di chuyển trong thành phố vào giờ cao điểm. Thời gian cụ thể là từ 6:00 - 9:00 và từ 15:00 - 21:00. Ngoài 2 khung giờ này thì xe được hoạt động và lưu thông bình thường.

+ Giờ cấm xe tải dưới 2,5 tấn: Đối với các loại xe tải trên 1,25 và dưới 2,5 tấn sẽ chỉ được phép di chuyển trong thành phố từ 21:00 - 6:00. Ngoài khung giờ này thì xe tải sẽ bị cấm vào thành phố. Nếu như phương tiện vẫn muốn di chuyển. Thì phải có giấy phép lưu hành được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền.

+ Giờ cấm xe trên 2,5 tấn: Đối với các dòng xe tải có tải trọng từ 2,5 tấn - 10 tấn sẽ phải thực hiện cấm hoạt động từ 6:00 - 21:00. Ngoài khung giờ này, xe tải được phép lưu thông bình thường.

+ Khung giờ cấm xe tải trên 10 tấn, xe siêu trường siêu trọng: Các loại xe tải siêu trường, siêu trọng khi muốn lưu thông vào trong thành phố. Sẽ phải có giáy phép lưu hành của cơ quan có thẩm quyền. Khung giờ được di chuyển trong nội thành sẽ chỉ từ 21:00 - 6:00.

- Đối với thành phố Hồ Chí Minh:

Theo Quyết định số 23/2018/QĐ-UBND ngày 19/07/2019, thì quy định khung giờ cấm tải sau sẽ được áp dụng như sau:

+ Xe tải nặng: theo quy định cấm xe tải mới nhất, giờ cấm tải được rút ngắn từ 6:00 - 22:00 (trước đó là từ 6:00- 24:00). Ngoài khung giờ trên, xe tải chở hàng nặng loại này sẽ vẫn được lưu thông một số tuyến đường hành lang (sẽ được liệt kê cụ thể ở phần dưới).

+ Xe tải nhẹ: Thời gian cấm tải bị được nới rộng ra, lệnh cấm xe lưu thông cụ thể: từ 6:00 - 9:00 và 16:00 - 20:00 (trước đây là từ 6:00 - 8:00 và 16:00 - 20:00). Ngoài hai khung giờ trên, xe vẫn có thể hoạt động bình thường.

 

4. Những quy tắc tài xế xe bán tải phải biết để tránh bị xử phạt

Để không bị vi phạm luật An toàn giao thông đường bộ, người điều khiển xe bán tải cần tuân thủ các quy định về chở hàng, xếp hàng và chú ý khung giờ hoạt động khi tham gia giao thông. 

 

4.1 Quy định về kích cỡ hàng hóa và mức phạt khi vi phạm

Theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện, xe bán tải (Pickup) được coi là xe tải, vì vậy giới hạn chiều cao và chiều dài xếp hàng hóa của xe được quy định tại Thông tư 46/2015/TT-BGTVT ngày 07/6/2015 của Bộ Giao thông vận tải, cụ thể:

"Điều 18. Chiều cao xếp hàng hóa trên phương tiện giao thông đường bộ:

1. Đối với xe tải thùng hở có mũi, chiều cao xếp hàng hóa cho phép là chiều cao giới hạn trong phạm vi thùng xe theo thiết kế của nhà sản xuất hoặc theo thiết kế cải tạo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

2. Đối với xe tải thùng hở không mui, hàng hóa xếp trên xe vượt quá chiều cao của thùng xe (theo thiết kế của nhà sản xuất hoặc theo thiết kế cải tạo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt) phải được chằng buộc, kê, chèn chắc chắn đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông trên đường bộ. Chiều cao xếp hàng hóa cho phép không vượt quá chiều cao quy định dưới đây, tính từ điểm cao nhất của mặt đường xe chạy trở lên:

a) Xe có khối lượng hàng hóa chuyên chở từ 5 tấn trở lên (ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe): Chiều cao xếp hàng hóa không quá 4,2 mét;

b) Xe có khối lượng hàng hóa chuyên chở từ 2,5 tấn đến dưới 5 tấn (ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe): chiều cao xếp hàng hóa không quá 3,5 mét;

c) Xe có khối lượng hàng hóa chuyên chở dưới 2,5 tấn (ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe): chiều cao xếp hàng hóa không quá 2,8 mét.

... Điều 19. Chiều rộng và chiều dài xếp hàng hóa trên phương tiện giao thông đường bộ khi lưu thông trên đường bộ".

Nếu vi phạm, theo quy định tại Khoản 4 Điều 24 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng đối với người điều khiển xe tải có hành vi chở hàng vượt quá chiều cao cho phép.

Ngoài ra, người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 1 - 3 tháng.

 

4.2 Quy định về lưu thông, trọng lượng chở hàng

Theo Quy chuẩn báo hiệu đường bộ QCVN 41:2019 do Bộ GTVT ban hành, xe bán tải có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950 kg được xem là xe con trong tổ chức giao thông.

Điều này có nghĩa là, các loại xe bán tải có khối lượng chuyên chở cho phép từ 950kg trở lên sẽ bị coi là xe tải và không được lưu thông trên những tuyến đường nội đô có biển cấm xe tải. Xe bán tải cũng phải tuân thủ các quy định về khung giờ cấm hoạt động, phải đi vào làn dường cho xe tải khi di chuyển trên những tuyến đường có phân rõ làn đường.

Theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ, khi tài xế đi sai làn có thể bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng, tước giấy phép lái xe từ 1 - 3 tháng. Nếu hành vi trên gây tai nạn giao thông còn bị phạt tiền từ 10 - 12 triệu đồng và tước giấy phép lái xe từ 2 - 4 tháng.

Ngoài ra, khi đi vào đường có biển báo cấm phương tiện đang điều khiển có thể bị phạt tiền từ 1 - 2 triệu đồng và tước giấy phép lái xe từ 1 - 3 tháng.

 

4.3 Quy định chiều dài xếp hàng hóa cho phép

Điều 19, Thông tư 46/2015/TT-BGTVT quy định chiều dài xếp hàng trên xe bán tải như sau: Chiều dài xếp hàng hóa cho phép trên phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không được lớn hơn 1,1 lần chiều dài toàn bộ của xe theo thiết kế của nhà sản xuất theo thiết kế cải tạo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và không lớn hơn 20,0 mét. Khi chở hàng hóa có chiều dài lớn hơn chiều dài của thùng xe phải có báo hiệu theo quy định và phải được chằng buộc chắc chắn, bảo đảm an toàn khi tham gia giao thông trên đường bộ.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi về vấn đề Xe bán tải có bị cấm giờ cao điểm khi đi vào thành phố không? Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào có liên quan, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7. Gọi số 1900.6162 hoặc gửi email chi tiết tại: Tư vấn pháp luật qua Email. Chúng tôi rất mong nhận được hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng và cảm ơn ./.