1. Xông đất là gì?

Xông đất hay còn gọi là cào cát, đây là tục lệ đã có từ lâu ở Việt Nam. Người xưa quan niệm rằng, người đầu tiên đến chúc Tết gia đình nếu là những người hợp tuổi với gia chủ thì cả một năm mới gia chủ sẽ đón những điều tốt đẹp và tài lộc vào nhà. Xông đất là một thủ tục truyền thống lâu đời của người Việt ta, ngay trong những giờ phút đầu tiên chuyển qua năm mới gia chủ sẽ lựa chọn một người hợp với năm tuổi của mình. Khi người ta đi vào nhà bắt đầu bước chân "đạp đất" hoặc "xông đất" trên mặt sàn sẽ giúp cho gia đình mình làm ăn phát đạt, bình an, hạnh phúc và có nhiều tài lộc trong một năm sau. Đây là một thủ tục mà ông bà ta từ xưa đã sử dụng và có thể coi là một "đức tin" được truyền nhau qua nhiều thế hệ. Người xông đất có thể là những người trong gia đình, người trong họ hàng hay thậm chí là những người lạ nếu xét theo năm tuổi, tử vi thấy phù hợp với gia chủ thì có thể mời họ đến nhà xông đất cho mình nhằm cầu may mắn, tài lộc và bình an. Chính vì thế nên sau thời điểm giao thừa và bước sang những giờ phút đầu tiên của năm mới, người Việt từ xưa rất coi trọng tục "xông đất".

 

2. Ý nghĩa của việc xông đất

 Theo quan niệm xưa, sau thời điểm giao thừa thì mọi thứ trong nhà đều rất mới chính vì vậy các gia chủ thường mong muốn đầu năm sẽ có người mang đến điều tốt lành, may mắn và phát lộc về với gia đình. Những người vào nhà chúc Tết đầu tiên cũng được xem trọng. Người khách mới đến vào sáng mùng 1 sẽ được chủ nhà sắp xếp tiếp đón và đem theo cả hoa quả hay bánh mứt và mừng tuổi khi có trẻ em trong nhà. Gia chủ sẽ ra tiếp đón vui vẻ, nhiệt tình và dành nhiều lời chúc tốt lành đến với gia đình mình. Tục vào nhà xông đất đầu năm thường diễn ra không lâu khi người đầu tiên đến nhà gia chủ chúc tết. Họ chỉ đến khoảng năm mười phút sau và chúc cho gia đình gia chủ may mắn suốt năm. Chỉ vậy thôi, nhưng đã mang đến niềm vui và sự tin gia đạo mình sẽ may mắn suốt năm. Còn người được xông nhà họ vui vì đã cho đi nhiều điều tốt đẹp và biết giúp đỡ mọi người. Tục này phần nào nằm ở đức tin của gia chủ, họ tin rằng nếu vào ngày đầu năm mới bắt đầu mở hàng cho khách chúc Tết thì thường những người đầu tiên bước vào nhà sẽ được sắp xếp trước nhất định là phải hợp tuổi. Vào sáng mùng 1 Tết thì người đó chỉ cần cầm theo giỏ hoa quả, bao lì xì chúc Tết rồi cùng cả gia đình trao nhau những lời chúc năm mới ấm áp và hạnh phúc trong vòng năm mười phút là xong tục xông đất đầu năm. Với những người buôn bán gia đình thì tục này rất quan trọng bởi họ cho rằng có người "hạp" tuổi sẽ giúp công việc kinh doanh "thuận buồm xuôi gió" hơn nữa. Chỉ với một hành động nhỏ như thế thôi cũng đã đủ đem đến niềm vui cho gia chủ. Và như vậy sự tin tưởng sẽ được chuyển hóa thành hành động với nhiều suy nghĩ tích cực hơn, đưa ra các quyết định đúng đắn hơn trong năm để gia đình "hút" thêm nhiều tài lộc, may mắn về gia đình nhỏ của mình.

 

3. Cách xông đất đầu năm đúng cách

Những yếu tố phong thủy như màu sắc phong thủy, ngũ hành được chú ý khi đến nhà xông đất đầu năm. Theo tục xông đất, gia chủ mời những người hợp tuổi làm khách đầu tiên từ thời khắc giao thừa cho đến sáng ngày đầu năm mới. Người xông đất phải hợp tuổi gia chủ với tuổi con vật tượng trưng cho năm, thuộc tuổi "tứ hành xung" (bốn con giáp xung khắc với nhau ở mọi phương diện của đời sống) là các tuổi xung khắc với nhau. trong cùng một nhóm). Người xông đất xong sẽ mừng tiền chủ yếu là cho con cháu trong gia đình. Sau đó, cả chủ và khách chúc nhau những lời tốt đẹp, còn chủ nhà chuẩn bị thức ăn và trà. Chuyện ăn này chỉ mang tính chất tượng trưng, còn khách làm chủ trò chuyện và nói những lời tốt đẹp. Sau khoảng 20 phút, người xông đất rời khỏi nhà. Những vị khách tuổi nào đến chúc Tết, nếu đúng tuổi sẽ không ảnh hưởng nhiều đến gia chủ. Ngoài ra, nhiều hộ gia đình sử dụng những vật liệu thiên nhiên để trang trí và dọn dẹp nhà cửa nhằm đem lại bầu không khí trong lành, mát mẻ cho gia đình. Thường thì người xông nhà cần phải thỏa mãn yêu cầu sau đây: Phải phù hợp với tuổi của gia chủ trong năm mới. Tránh "tứ hành xung" (4 con giáp "kỵ" nhau ") hoặc tuổi xung khắc với nhau sẽ khiến việc xông nhà không đem lại may mắn mà thậm chí là có nguy cơ gặp vận xui trong năm mới. Đây là điều mà những ai có đời sống "duy tâm" cao cực kỳ chú ý và đề phòng thận trọng. Sau khi người xông đất về thì họ sẽ lì xì cho con của gia chủ đi cùng với những lời chúc mừng năm mới ấm cúng, sau đó ngồi uống trà cùng với thức ăn nhẹ với chủ nhà. Đây cũng là một hình thức trang trí và nó sẽ do chủ nhà chọn người đầu tiên đi vào nhà của mình nhân dịp năm mới. Nếu là những người thân trong gia đình cùng tuổi thì trong ngày tết cũng là cách để thể hiện tình yêu của mình với các món quà thiết thực. Điển hình là các món quà sức khỏe như ghế có tác dụng thư giãn hoặc những dụng cụ tập thể dục tại nhà, để cuộc sống gia đình có thêm niềm vui và đón năm mới tràn đầy hạnh phúc. Năng lượng những người sau bước vào nhà ngày Tết dù có không hợp tuổi cũng chẳng bị ảnh hưởng nhiều. Có những gia đình lựa chọn cách xông đất theo kiểu cổ truyền, thủ tục từ xa xưa. Hiện tại có nhiều gia đình làm đơn giản hơn là xông hơi bằng lá cây, thảo mộc mang mùi thơm tự nhiên trong các phòng ngủ, bếp ăn, nhà vệ sinh giúp tạo không khí thêm phần ấm cúng, vậy là đã đủ để cảm thấy sự hứng khởi và nguồn năng lượng tốt đẹp ngập tràn vào năm mới.

 

4. Cách chọn người và tuổi đến xông đất

Người xưa chỉ có 2 cách lựa chọn người tốt vào ngày đầu năm. Người làm ăn kinh doanh, có uy tín sẽ chọn người xông đất có tuổi phù hợp với chủ nhà. Người xông nhà phải là người đàn ông trụ cột của gia đình. Với người dân bình thường thì khó khăn hơn. Người được chọn xông nhà phải hiền lành, tốt bụng, gia đình hạnh phúc, khá giả. Ở một số vùng miền, các gia đình còn cổ hủ cho rằng con gái, đàn bà đến xông nhà đầu năm sẽ đem lại điều đen đủi cho gia chủ. Cũng vì thế nên ngày đầu năm mới người phụ nữ thường e ngại đi chúc Tết gia đình, họ hàng. Tuy nhiên khi xã hội ngày một phát triển, tiến bộ và văn minh hơn những quan niệm "trọng nam khinh nữ" cổ hủ, lạc hậu cũng dần bị loại bỏ. Ngày nay, người ta cũng có xu hướng lựa chọn những người hợp tuổi bất kể đàn ông, đàn bà, trai hay gái. Tiếp đến là chọn người có tính tình đàng hoàng tử tế, giỏi giang và thành công để vào xông đất. Theo các chuyên gia phong thủy cho biết khi tìm người xông đất đầu năm, gia chủ nên chọn người chăm chỉ, hiền lành, làm ăn phát đạt, con cháu đông đủ (có trai, có gái), mặt mũi sáng sủa, thân hình đầy sức sống, không có tang thì sẽ là những người hợp "duyên" và mang lại nhiều may mắn trong năm mới cho gia chủ. Trước hết cần lựa chọn người xông nhà có tuổi phù hợp với gia chủ, tránh các tuổi Lục xung, Lục hại. Việc chọn được người xông nhà đúng tuổi sẽ giúp gia chủ làm ăn gặp nhiều thuận lợi và tài lộc trong suốt một năm đồng thời gia đình cũng luôn hạnh phúc bình yên. Nên lựa chọn nam giới đến xông nhà, đó là những người có ngoại hình đẹp, khuôn mặt sáng sủa, có kinh nghiệm làm ăn, chăm chỉ, vui vẻ hòa nhã thì cả năm gia đình bạn cũng sẽ nhận được rất nhiều tài lộc và bình an.

Ví dụ: Dưới đây là những năm tuổi phù hợp với gia chủ trong năm Quý Mão 2023 mà các bạn có thể tham khảo:

  • Gia chủ tuổi Tý, chọn tuổi xông đất: Hợi, Sửu, Thìn, Tuất.
  • Gia chủ tuổi Sửu, chọn tuổi xông đất: Sửu, Dậu, Tý Hợi.
  • Gia chủ tuổi Dần, chọn tuổi xông đất: Hợi, Tuất, Dần Ngọ.
  • Gia chủ tuổi Mão, chọn tuổi xông đất: Mão, Mùi, Tuất, Hợi.
  • Gia chủ tuổi Thìn, chọn tuổi xông đất: Hợi, Dậu, Tý, Ngọ.
  • Gia chủ tuổi Tỵ, chọn tuổi xông đất: Sửu, Tuất, Ngọ, Dậu.
  • Gia chủ tuổi Ngọ, chọn tuổi xông đất: Hợi, Dần, Tuất, Mùi.
  • Gia chủ tuổi Mùi, chọn tuổi xông đất: Mùi, Mão, Hợi, Ngọ.
  • Gia chủ tuổi Thân, chọn tuổi xông đất: Tuất, Ngọ, Tý, Thìn.
  • Gia chủ tuổi Dậu, chọn tuổi xông đất: Hợi, Sửu, Dần, Thìn.
  • Gia chủ tuổi Tuất, chọn tuổi xông đất: Tuất, Ngọ, Hợi, Dần.
  • Gia chủ tuổi Hợi, chọn tuổi xông đất: Dần, Mùi, Ngọ, Tuất.

 

5. Điều kiêng kỵ khi đi xông đất đầu năm 

Để năm mới may mắn và bình an thì bạn cần lưu ý một số kiêng kỵ khi đi xông đất đầu năm theo chia sẻ dưới đây:

  • Tuyệt đối không thuê người đến xông nhà. Bởi công việc này phải là tự nguyện thì ý nghĩa của việc xông nhà mới thực sự hiệu quả.
  • Những người có tuổi hay Thiên Can Canh, Địa chi khắc với gia chủ thì không nên đến nhà xông đất nhằm tránh những điều không may mắn khi năm mới đến với gia chủ.
  • Khi đi xông đất đầu năm nên chọn quần áo có màu tươi sáng, đặc biệt là màu đỏ sẽ đem đến nhiều tài lộc cho gia chủ.
  • Không nên để mọi người mặc trang phục màu đen hay trắng. Vì 2 màu này là biểu tượng cho tang tóc. Đây là điềm không lành.
  • Người đang có tang, đang ốm hoặc đang dính vào những rắc rối của luật pháp thì không nên xông nhà cho người khác.
  • Phụ nữ không nên đến xông nhà vì theo quan niệm của người Việt thì phụ nữ luôn có tính âm và không gặp may. Tốt nhất, nên là nam giới đến nhà xông đất để tạo sinh khí tốt nhất cho gia chủ.
  • Những câu chuyện giữa người xông nhà với gia chủ cùng các thành viên thường là những câu chuyện hài hước. Những cuộc trò chuyện trong giây phút đầu năm vui sẽ giúp mang đến năng lượng tích cực cho năm mới.

 

6. Tự xông đất nhà mình có được không?

Ngày nay, khi mà xã hội ngày càng phát triển thì không còn quá nhiều người quan tâm lắm về việc xông đất. Nhưng trên thực tế nhiều người trong nhà hoặc họ hàng vẫn có thể đi chơi nếu hợp tuổi. Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà thì có rất nhiều gia chủ hoàn toàn có thể tự xông đất nhà mình. Chuyện chọn ai để xông nhà chỉ là những quan niệm cá nhân của từng người. Theo đó, các phong tục cũng có những biến đổi phù hợp với cuộc sống. Hiện nay tục xông đất vẫn được nhân dân tôn trọng, tuy nhiên đã có sự nhẹ hơn, không còn đặt nặng vấn đề tuổi tác hay giới tính của người xông đất nữa. Hầu hết hiện nay các gia đình xem việc này là lộc trời cho nên họ thuận theo tự nhiên, không chọn người xông nhà. Khi ai đến nhà xông đất đầu năm được coi là những người đem đến may mắn cho gia đình và mọi người đều vui hết.