1. Những điều cần biết về kiểu dáng công nghiệp?
Kiểu dáng công nghiệp theo quy định tại Khỏa 13 điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thế hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc là sự kết hợp của các yếu tố trên với nhau. Mỗi sản phẩm đều có hình dáng bên ngoài nhất định. Trong đó, có nhiều loại sản phẩm có hình dáng thể hiện đặc biệt độc đáo, mang tính duy nhất và không có sự trùng lặp. Do đó, việc đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm là thủ tục cần thiết mà các cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu cần triển khai để bảo hộ cho sản phẩm của mình.
Kiểu dáng công nghiệp của sản phẩm sẽ được đăng ký bởi người trực tiếp sáng tạo ra, cụ thể là người bỏ công sức, trí tuệ và chi phí để hoàn thành sản phẩm. Ngoài ra, những cá nhân, tổ chức là người đầu tư về kinh phí, tạo điều kiện về môi trường sáng tạo cho tác giả cũng có thể nộp hồ sơ đăng ký kiểu dáng công nghiệp. Trong trường hợp này, tác giả là người được thuê sáng tạo hoặc được giao việc sáng tạo dựa trên những thỏa thuận với chủ sở hữu. Bên cạnh đó, nhiều cá nhân, tổ chức đều có quyền đăng ký cho kiểu dáng công nghiệp đó.
Những cá nhân, tổ chức có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp đều có quyền được phép chuyển giao quyền đăng ký cho tổ chức cá nhân khác nhưng phải được thể hiện bằng văn bản (Hợp đồng chuyển giao) để được chuyển giao toàn bộ quyền và nghĩa vụ liên quan tới kiểu dáng công nghiệp đó. Kể cả trong trường hợp kiểu dáng công nghiệp chưa được thực hiện đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, việc chuyển giao vẫn cần được lập thành văn bản.
2. Thế nào là vi phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp?
Theo quy định tại Điều 126, Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2019, hành vi bị coi là xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp nếu người sử dụng không phải là chủ sở hữu, sử dụng kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ trùng lặp, tương tự hoặc không khác biệt đáng kế với kiểu dáng đó mà không được phép của chủ sở hữu. Ngoài ra, việc sử dụng kiểu dáng công nghiệp mà không trả tiền đền bù theo quy định cũng bị coi là hành vi vi phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp.
Bên cạnh đó, theo quy định tại điều 131 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2019 quy định về quyền tạm thời đối với kiểu dáng công nghiệp. Khi người nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp đang bị người khác sử dụng nhằm mục đích thương mại và không có quyền sử dụng trước thì người nộp đơn có quyền thông báo bằng văn bản cho người sử dụng về việc mình đã nộp đơn đăng ký, trong đó chỉ rõ ngày nộp đơn và ngày công bố đơn trên công báo sở hữu công nghiệp để người đó chấm dứt việc sử dụng hoặc tiếp tục sử dụng.
Sau khi đã được thông báo mà vẫn tiếp tục sử dụng kiểu dáng công nghiệp thì khi bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp được cấp, chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp có quyền yêu cầu người đã sử dụng kiểu dáng công nghiệp phải trả một khoản tiền đền bù tương đương với giá chuyển giao quyền sử dụng sáng chế.
3. Các bước xử lý vi phạm kiểu dáng công nghiệp.
Việc xử lý vi phạm kiểu dáng công nghiệp cần được xử lý theo quy trình, cụ thể như sau:
Bước 1: Thu thập thông tin về hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp
Đây là giai đoạn để xác định thông tin cụ thể về đối tượng xâm phạm, hành vi xâm phạm được diễn ra dưới hình thức nào, ở đâu,... Từ đó, sẽ đưa ra hướng xử lý cho các bước tiếp theo.
Bước 2. Nộp hồ sơ giám định hành vi xâm phạm
Việc giám định hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được tiến hành bởi Viện khoa học Sở hữu trí tuệ (VPRI) có địa chỉ tại số 9 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sau khi nộp hồ sơ yêu cầu giám định, thông tin về đối tượng yêu cầu giám định sẽ được tra cứu và xác định. Để đảm bảo chính xác rằng kiểu dáng công nghiệp bị xâm phạm, đang bị sử dụng trái phép, từ đó có cơ sở rõ ràng để xử lý đối với hành vi vi phạm.
Bước 3: Gửi thư khuyến cáo tới bên vi phạm
Sau khi đã có kết quả giám định từ Viện Sở hữu trí tuệ, xác định rõ hành vi vi phạm, người bị xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp sẽ gửi thư cảnh báo tới bên vi phạm để cả hai bên cùng nắm rõ vấn đề. Từ đó, đưa ra phương án thương lượng hoặc hòa giải đối với cả hai bên. Hạn chế thấp nhất việc cần cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý để tránh căng thẳng đối với bên vi phạm và giảm thiểu thiệt hại đối với bên bị xâm phạm quyền.
Bước 4. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử ký hành vi vi phạm xâm phạm kiểu dáng
Sau khi gửi thư cảnh cáo, nếu bên vi phạm không có thiện chí để thương lượng, hai bên không đạt được thỏa thuận theo mong muốn, cá nhân, tổ chức bị xâm phạm kiểu dáng công nghiệp có thể làm đơn yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền mạnh tay xử lý hành vi vi phạm đã xác định. Đồng thời, chuẩn bị và cung cấp những tài liệu chứng minh hành vi của bên vi phạm đã xâm phạm quyền sở hữu đối với kiểu dáng công việc và gây ra nhiều thiệt hại đối với chủ sở hữu.
4. Xác định cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm kiểu dáng công nghiệp?
Về thẩm quyền xử lý vi phạm, hiện nay các cơ quan sau có thẩm quyền xử lý:
- Cơ quan Thanh tra Khoa học và Công nghệ
- Cơ quan Quản lý thi trường
- Cơ quan Hải quan
- Cơ quan công an
- Ủy ban nhân dân cấp huyện
Trên đây là những cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp nói riêng và đối với sở hữu trí tuệ nói chung. Các cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu cần chủ động, nhanh chóng triển khai đăng ký bảo hộ cho kiểu dáng công nghiệp của mình để quyền sở hữu được xác lập. Khi đó mới có đủ điều kiện để xử lý hành vi vi phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp.
Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp luật sở hữu trí tuệ, Hãy gọi: 1900.6162. Trong trường hợp Quý khách có nhu cầu đăng ký kiểu dáng công nghiệp, hoặc xử lý các hành vi xâm phạm về quyền kiểu dáng công nghiệp có thể trao đổi trực tiếp với Luật sư: Tô Thi Phương Dung qua số 0986.386.648 hoặc gửi email yêu cầu dịch vụ qua lienhe@luatminhkhue.vn để được báo giá chi tiết nhất.
