1. Sửa nhà, cải tạo nhà có phải xin phép không?
Dựa theo điểm g và điểm h khoản 2 Điều 89 Luật xây dựng 2014 đã quy định về việc sửa chữa và cải tạo nhà ở có thể được miễn giấy phép xây dụng trong hai trường hợp sau đây:
- Công trình sửa chữa, cải tạo và lắp đặt thiết bị bên trong công trình không làm ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực không làm thay đổi công năng sử dụng và không gây ảnh hưởng đến môi trường và an toàn công trình.
- Công trình sửa chữa cải tạo làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị và có yêu cầu về quản lý kiến trúc.
Nếu sửa chữa nhà ở không rơi vào những trường hợp trên và có các thay đổi kết cấu chịu lực, công năng sử dụng gây ảnh hưởng tới môi trường, an toàn công trình hoặc làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài không tiếp giáp với đường đô thị theo yêu cầu về quản lý kiến trúc thì việc sửa chữa này đều phải có giấy phép xây dựng. Việc tiến hành sửa chữa mà không có giấy phép xây dựng sẽ bị coi là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định.
Quy trình xin giấy phép xây dựng là một thủ tục hành chính bắt buộc trước khi thực hiện công việc xây dựng hoặc sửa chữa nhà ở. Khi xin giấy phép xây dựng bạn không chỉ cần nộp hồ sơ mà còn phải thanh toán lệ phí xin giấy phép xây dựng tương ứng với loại công trình. Hiện nay thì mức lệ phí này thay đổi tuỳ thuộc vào từng tỉnh, thành phố do đó thì cần kiểm tra thông tin cụ thể với Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Theo điều 47 của Nghị định 15/2021/NĐ - CP thì hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng cho trường hợp sửa chữa cải tạo công trình bao gồm đơn đề nghị, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, bản vẽ hiện trạng và hồ sơ thiết kế sửa chữa và cải tạo.
Tổng cộng thì ngoài hai trường hợp được miễn giấy phép theo quy định thì mọi trường hợp sửa chữa nhà ở khác đều phải xin phép xây dựng trước khi bắt đầu công việc và đồng thời phải thanh toán lệ phí xin cấp giấy phép xây dựng sửa chữa nhà ở theo quy định của pháp luật hiện hành.
2. Xử phạt bao nhiêu khi sửa nhà, cải tạo nhà không xin phép?
Dựa trên quy định của Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ - CP vi phạm quy định về trật tự xây dựng sẽ bị xử phạt theo các mức sau đây:
- Đối với hành vi xây dựng nhà ở riêng lẻ không có giấy phép thì mức xử phạt tiền có thể dao động từ 60 đến 80 triệu đồng.
- Đối với việc xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử- văn hoá hoặc công trình xây dựng khác thì mức phạt tiền có thể nằm trong khoảng từ 80 đến 100 triệu đồng.
- Đối với hành vi xây dựng công trình yêu cầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc công trình phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng thì mức phạt tiền có thể từ 120 đến 140 triệu đồng.
Ngoài ra thì theo quy định tại khoản 15 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ - CP thì nếu có vi phạm thì cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm việc buộc tháo dỡ công trình hoặc phần công trình xây dựng vi phạm.
TRong trường hợp có điều kiện cấp phép xây dựng hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng hoặc điều chỉnh thiết kế xây dựng thì người có thẩm quyền phải lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu dừng thi công xây dựng công trình. Tổ chức cá nhân vi phạm phải hoàn thành hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng hoặc giấy phép xây dựng điều chỉnh hoặc thiết kế xây dựng điều chỉnh trong thời hạn 90 này đối với dự án đầu tư xây dựng và 30 ngày đối với nhà ở riêng lẻ kể từ ngày quyết định xử phạt. Hết thời hạn thì nếu không xuất trình giấy phép xây dựng thi tổ chức cá nhân vi phạm sẽ phải tự mình phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm.
3. Hồ sơ xin giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ muốn xin cải tại sửa chữa nhà ở
Theo quy định tại điều 97 Luật xây dựng 2014 thì các hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng cho việc sửa chữa cải tạo công trình tuân theo các điều khoản sau đây:
- Đơn đề nghị xin cấp giấy phép sửa chữa cải tạo nhà ở phải được điển đầy đủ thông tin
- Bản sao một trong những giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quản lý, sử dụng nhà ở theo quy định của pháp luật phải được đính kèm.
- Bản vẽ và ảnh chụp hiện trạng của từng bộ phận hạng mục nhà ở đề nghị được cải tạo cũng phải được đưa vào hồ sơ.
Đối với trường hợp sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ hướng dẫn chi tiết được quy định tại Điều 47 NGhị định 15/2021/NĐ - CP và bao gồm các điều sau:
- Đơn đề nghị xin cấp giấy phép sửa chữa cải tạo nhà ở riêng lẻ theo mẫu số 01 Phụ lục II của Nghị định 15/2021/NĐ - CP
- Một trong những giấy tờ chứng minh về quyền sở hữu quản lý sử dụng công trình, nhà ở riêng lẻ theo quy định của pháp luật.
- Bản vẽ hiện trạng của các bộ phận công trình dự kiến sửa chữa, cải tạo đã được phê duyệt theo quy định và phải có tỷ lệ tương ứng với các bản vẽ của hồ sơ đề nghị cấp phép. Ảnh chụp hiện trạng công trình và công trình lân cận trước khi sửa chữa cải tạo cũng phải được bao gồm với kích thước tối thiểu là 10 x 15 cm.
- Hồ sơ thiết kế sửa chữa, cải tạo phải tuân theo quy định tại điều 46 Nghị định 15/2021/NĐ - CP và phải được trình bày tương ứng với từng loại công trình.
Dựa theo quy định tại điều 81 Nghị định 16/2022/NĐ - CP thì thủ tục khắc phục hậu quả xây dựng công trình sai so với nội dung giấy phép xây dựng thì quy trình được thực hiện như sau:
- Lập biên bản vi phạm và dừng thi công: Người có thẩm quyền phải lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm dừng thi công xây dựng công trình. Đối với nhà ở riêng lẻ thì thời hạn dừng thi công là 30 ngày kể từ ngày ra quyết định xử phạt.
- Hoàn thành hồ sơ và cấp giấy phép: Trong thời hạn 30 ngày thì tổ chức cá nhân vi phạm phải hoàn thành hồ sơ và nộp đề nghị cấp giấy phép xây dựng hoặc giấy phép xây dựng điều chỉnh hoặc thiết kế xây dựng điều chỉnh. Hết thời hạn này nếu không xuất trình giấy phép thì người có thẩm quyền xử phạt sẽ yêu cầu tự phá dỡ công trình vi phạm.
- Yêu cầu tự phá dỡ: Trong trường hợp không xuất trình giấy phép thì người có thẩm quyền xử phạt sẽ thông báo yêu cầu tự phá dỡ công trình trong vòng 15 ngày. Nếu không tuân thủ thì sẽ áp đặt biện pháp cưỡng chế.
- KIểm tra hiện trạng: Sau khi xuất trình giấy phép thì tổ chức cá nhân vi phạm được phép tiếp tục thi công. Trong vòng 5 ngày thì người có thẩm quyền sẽ kiểm tra hiện trạng công trình và xác nhận sự phù hợp với giấy phép.
- Phá dỡ nếu công trình không phù hợp: Nếu công trình không phù hợp với giấy phép xây dựng thì trong vòng 15 ngày từ biên bản kiểm tra thì tổ chức cá nhân buộc phải phá dỡ công trình.
- Xử lý vi phạm khi tiếp tục thi công: Nếu tiếp tục thi công mà chưa thực hiện việc hoàn thành thủ tục xin cấp giấy phép thì sẽ bị xử lý theo quy định tại khoản 3 điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ - CP
- Cưỡng chế thi hành: Tổ chức, cá nhân không tuân thủ việc phá dỡ sẽ bị cưỡng chế thi hành theo quy định về xử phạt hành chính
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Thủ tục xin cấp giấy phép sửa nhà ở năm 2023 như thế nào?
Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Xử phạt bao nhiêu khi sửa chữa, tu sửa nhà ở không xin phép? Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.
