1. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong vụ án hình sự
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong vụ án hình sự chỉ phát sinh khi có các căn cứ sau đây:
- Hành vi vi phạm pháp luật gây tổn thất về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản, quyền lợi hợp pháp của người khác. Điều này bao gồm mọi hành động hoặc không hành động mà ảnh hưởng đến quyền lợi của người khác và có thể liên quan đến vi phạm các luật dân sự, hình sự, hành chính...
- Thiệt hại thực tế xảy ra: Để áp dụng trách nhiệm Bồi thường thiệt hại, cần xác định rõ và chứng minh thiệt hại thực tế. Thiệt hại có thể là mất mát về mặt vật chất hoặc tinh thần, tồn tại một cách khách quan trong thực tế.
- Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm pháp luật và thiệt hại thực tế: Đây là một quan hệ không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người. Hành vi vi phạm pháp luật là nguyên nhân gây ra thiệt hại và thiệt hại là kết quả của hành vi vi phạm đó. Thiệt hại không thể xuất hiện nếu không có hành vi gây ra nó.
2. Bị hại đã được Bảo hiểm thanh toán viện phí có phải bồi thường không?
Theo quy định tại Mục I Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, có quy định rõ về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại khi sức khỏe bị tổn thương. Người bị thiệt hại phải điều chỉnh rõ từng khoản thiệt hại cụ thể đã xảy ra, cần có chứng cứ hoặc biên nhận hợp lệ về các chi phí hợp lý. Bên cạnh đó, họ cũng cần chứng minh về thu nhập của mình trong quá trình yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật.
Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm sẽ bao gồm các khoản chi phí thực tế cần thiết cho việc cứu chữa, phục dưỡng, khôi phục sức khỏe và chức năng bị mất. Điều này bao gồm các khoản chi phí như chi phí cấp cứu tại cơ sở y tế, tiền thuốc, trang thiết bị y tế, các loại chụp chiếu, siêu âm, xét nghiệm, mổ, truyền máu, vật lý trị liệu theo chỉ định của bác sĩ có thẩm quyền, chi phí viện phí, thuốc bổ và phục hồi sức khỏe theo chỉ định của bác sĩ, cũng như các chi phí phục vụ việc khắc phục chức năng của cơ thể bị mất hoặc giảm sút như lắp chân giả, mắt giả, mua thiết bị hỗ trợ thay thế phần chức năng cơ thể bị mất hoặc giảm sút.
Theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật Dân sự năm 2015, người gây thiệt hại về sức khỏe cho người khác phải chịu trách nhiệm bồi thường. Ngoài ra, người gây ra thiệt hại cũng cần đền bù một khoản tiền không vượt quá 50 lần mức lương cơ sở do nhà nước quy định để bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị hại. Từ đó, rõ ràng việc bồi thường thiệt hại có nhiều loại, yêu cầu chi phí khác nhau.
Theo quy định tại Điều 23 của Văn bản hợp nhất Luật Bảo hiểm Y tế năm 2020, có những trường hợp không được bảo hiểm y tế chi trả: chẳng hạn như khám sức khỏe phục vụ xét nghiệm và chuẩn đoán thai không nhằm mục đích điều trị, sử dụng dịch vụ thẩm mỹ, hay khám chữa bệnh tổn thất về tinh thần do hành vi vi phạm pháp luật của chính người gây ra.
Căn cứ theo quy định tại Điều 33 của Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2022, người được bảo hiểm sẽ nhận được tiền bảo hiểm trong phạm vi mức bảo hiểm đã thỏa thuận trong hợp đồng, dựa trên chi phí chữa bệnh, phục hồi sức khỏe do bệnh tật hoặc tai nạn gây ra, và được thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Trong trường hợp người được bảo hiểm qua đời hoặc bị thương tật do hành vi của người thứ ba gây ra trực tiếp hoặc gián tiếp, công ty bảo hiểm vẫn phải chi trả tiền bảo hiểm mà không yêu cầu người thứ ba bồi hoàn số tiền đã chi trả cho người được bảo hiểm. Người thứ ba sẽ chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.
Do quỹ bảo hiểm y tế chi trả viện phí trong quá trình xử lý thiệt hại, người bị hại không phải chịu trách nhiệm chi trả tiền viện phí cho bản thân khi đã nhận sự hỗ trợ từ cơ quan bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật. Điều này có nghĩa là người bị hại không cần phải tự lo cho các chi phí y tế phát sinh liên quan đến việc điều trị và phục hồi sức khỏe.
Chi phí viện phí cho việc điều trị trong bệnh viện là một trong những hậu quả về sức khỏe mà người bị hại phải chịu do hành vi vi phạm pháp luật của người gây ra thiệt hại. Quan hệ pháp lý ở đây là về việc bồi thường thiệt hại, được quy định bởi pháp luật dân sự về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Theo quy định của pháp luật dân sự, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm pháp lý buộc người gây thiệt hại phải chịu.
Việc cơ quan bảo hiểm thanh toán viện phí cho bị hại bắt nguồn từ mối quan hệ hợp đồng dịch vụ bảo hiểm giữa người bị hại và cơ quan bảo hiểm, được điều chỉnh bởi luật bảo hiểm y tế. Nói cách khác, việc cơ quan bảo hiểm y tế thanh toán viện phí cho người bị hại là trách nhiệm độc lập trong mối quan hệ bảo hiểm y tế giữa bị hại (người tham gia bảo hiểm y tế) và cơ quan bảo hiểm y tế khi có sự kiện bảo hiểm không liên quan đến việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Do đó, từ những phân tích trên, chúng ta thấy rằng quan hệ giữa việc bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm và việc cơ quan bảo hiểm thanh toán viện phí là hai mối quan hệ pháp lý độc lập, được điều chỉnh bởi các lĩnh vực luật độc lập. Như vậy, trong tình huống này, người gây thiệt hại (bị can) phải chịu trách nhiệm bồi thường cho các khoản viện phí mà cơ quan bảo hiểm y tế đã thanh toán. Đồng thời, việc các cơ quan tố tụng không đưa cơ quan bảo hiểm y tế vào tố tụng là phù hợp với quy định của pháp luật.
3. Thực trạng giải quyết bồi thường khi bị hại được bảo hiểm chi trả viện phí
Tình huống: A là bị hại trong vụ án "Cố ý gây thương tích", A bị B xâm hại sức khỏe, sau đó A đi chữa trị tại Trung tâm y tế. Sau khi xuất viện, A được Bảo hiểm y tế chi trả toàn bộ số tiền chữa trị. A yêu cầu bị cáo B phải bồi thường số tiền thiệt hại do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra cho A, trong đó có số tiền A đã chữa trị tại Trung tâm y tế.
- Quan điểm thứ nhất: Theo Điều 584, 585, 590 của Bộ luật Dân sự 2015, việc A nhận được chi trả từ Bảo hiểm y tế có nghĩa là thiệt hại đã được khắc phục. Theo nguyên tắc của luật dân sự, một hậu quả không thể được bồi thường hai lần, vì vậy yêu cầu bồi thường từ bị hại để đòi lại số tiền đã được bảo hiểm chi trả không được chấp nhận.
- Quan điểm thứ hai: Mối quan hệ pháp lý trong việc tham gia bảo hiểm được quy định như một Hợp đồng dân sự giữa người mua và Cơ quan bảo hiểm theo Điều 275, 385 của Bộ luật Dân sự 2015. Sự kiện tai nạn hoặc thương tích là điều kiện đã được cả hai bên thỏa thuận để thực hiện Hợp đồng. Khi sự kiện xảy ra, Cơ quan bảo hiểm sẽ thực hiện nghĩa vụ (thanh toán chi phí viện phí chữa trị được nêu trong Hợp đồng). Điều này không phải là nghĩa vụ bồi thường. Do đó, người bị nạn được hưởng số tiền bảo hiểm chi trả và khoản tiền bồi thường do hành vi vi phạm pháp luật của bị cáo gây ra.
Cơ quan bảo hiểm thanh toán viện phí cho bị hại dựa trên mối quan hệ hợp đồng dịch vụ bảo hiểm giữa bị hại và cơ quan bảo hiểm, được quy định và điều chỉnh bởi luật bảo hiểm y tế. Đây là một trách nhiệm độc lập trong quan hệ bảo hiểm y tế giữa bị hại (người tham gia bảo hiểm y tế) và cơ quan bảo hiểm y tế khi có sự kiện bảo hiểm phát sinh không liên quan đến việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Do đó, để đảm bảo quyền lợi chính đáng của bị hại trong trường hợp này, Tòa án cần chấp nhận yêu cầu của bị hai buộc bị cáo phải bồi thường theo quy định tại Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015.
Xem thêm: Người bị hại chỉ được bồi thường tiền viện phí ?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Bị hại đã được Bảo hiểm thanh toán viện phí có phải bồi thường? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
