1. Những chủ thể bắt buộc phải ký vào biên bản xử phạt vi phạm hành chính
Theo quy định tại khoản 4 Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, được sửa đổi bởi khoản 29 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2020 thì những chủ thể bắt buộc phải ký vào biên bản xử phạt vi phạm hành chính hiện nay bao gồm:
- Người lập biên bản: là cán bộ có thẩm quyền theo quy định của pháp luật, bao gồm:
- Công chức, viên chức đang thực thi công vụ trong lĩnh vực quản lý được giao.
- Người thuộc lực lượng vũ trang (Công an nhân dân, Quân đội nhân dân) khi thi hành nhiệm vụ.
- Người làm công tác cơ yếu khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Người chỉ huy tàu bay, thuyền trưởng, trưởng tàu và những người được họ giao nhiệm vụ lập biên bản.
- Người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm: là cá nhân hoặc tổ chức có hành vi vi phạm hành chính được ghi nhận trong biên bản.
- Lưu ý:
+ Trường hợp người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm không ký:
- Cán bộ lập biên bản phải ghi rõ lý do vào biên bản.
- Có thể có đại diện chính quyền địa phương hoặc người chứng kiến xác nhận việc họ không ký.
+ Biên bản vi phạm hành chính sau khi lập xong phải được giao cho người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm 01 bản.
- Ví dụ: Công an giao thông lập biên bản vi phạm hành chính đối với người đi xe máy vượt đèn đỏ.
2. Những trường hợp ngoại lệ không phải ký vào biên bản xử phạt vi phạm hành chính
Theo quy định tại khoản 7 Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, được sửa đổi bởi khoản 29 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020 thì những trường hợp ngoại lệ khi người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm không ký biên bản vi phạm hành chính:
* Do lý do sức khỏe hoặc vì lý do khách quan khác:
- Lý do sức khỏe: Người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm đang trong tình trạng sức khỏe không cho phép ký (ốm nặng, tai nạn, v.v.).
- Lý do khách quan khác:
- Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc các sự kiện bất khả kháng khác.
- Do người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm không hiểu tiếng Việt hoặc không có khả năng giao tiếp.
- Do biên bản vi phạm hành chính được lập tại nơi không có đủ điều kiện để người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm ký (ví dụ: trên đường giao thông hẻo lánh).
- Do cố tình trốn tránh việc ký vào biên bản:
- Người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm có hành vi trốn tránh, lẩn tránh việc ký vào biên bản.
- Từ chối ký vào biên bản mà không có lý do chính đáng.
- Có hành vi đe dọa, gây khó khăn cho cán bộ lập biên bản.
- Lưu ý:
+ Trong trường hợp người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm không ký do lý do sức khỏe hoặc vì lý do khách quan khác, cán bộ lập biên bản phải ghi rõ lý do vào biên bản và có biện pháp xác minh.
+ Trường hợp người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm cố tình trốn tránh việc ký vào biên bản, cán bộ lập biên bản có thể lập biên bản theo trình tự cưỡng chế và xử phạt vi phạm theo quy định của pháp luật.
* Trường hợp có người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại: Người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại có trách nhiệm xác nhận nội dung biên bản bằng chữ ký, đảm bảo tính chính xác và khách quan của thông tin ghi chép. Việc ký tên xác nhận giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình giải quyết vấn đề.
* Trường hợp biên bản vi phạm hành chính được lập và gửi bằng phương thức điện tử:
- Điều kiện áp dụng:
- Cơ quan có thẩm quyền xử phạt, cá nhân, tổ chức vi phạm đáp ứng các điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin để thực hiện việc lập và gửi biên bản bằng phương thức điện tử.
- Người vi phạm đồng ý lập và nhận biên bản bằng phương thức điện tử.
- Quy trình thực hiện:
- Cơ quan có thẩm quyền xử phạt lập biên bản điện tử và gửi cho người vi phạm qua hệ thống thông tin hoặc phương tiện điện tử đã được thống nhất.
- Người vi phạm có quyền xem, tra cứu, tải về biên bản điện tử và có thể phản hồi ý kiến qua hệ thống thông tin hoặc phương tiện điện tử.
- Nếu người vi phạm không phản hồi ý kiến trong thời hạn quy định hoặc phản hồi nhưng không có căn cứ để sửa đổi, bổ sung thì biên bản điện tử được coi là đã được ký và có giá trị pháp lý như biên bản giấy.
* Trường hợp người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm không có mặt tại nơi vi phạm hoặc cố tình trốn tránh, hoặc vì lý do khách quan mà không thể ký:
- Trong trường hợp này, biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền địa phương nơi xảy ra vi phạm hoặc của ít nhất một người chứng kiến xác nhận việc cá nhân, tổ chức vi phạm không ký vào biên bản.
- Lý do khách quan có thể bao gồm:
- Người vi phạm bị tai nạn, ốm đau, đang được cấp cứu hoặc điều trị tại bệnh viện.
- Người vi phạm bị tạm giữ, tạm giam, hoặc đang thụ án tù.
- Do thiên tai, lũ lụt, hoặc các sự kiện bất khả kháng khác khiến người vi phạm không thể đến ký biên bản.
* Trường hợp người vi phạm là người chưa thành niên:
- Biên bản phải có chữ ký của cha mẹ, người giám hộ hoặc thầy giáo, cô giáo của người chưa thành niên.
- Nếu cha mẹ, người giám hộ hoặc thầy giáo, cô giáo không có mặt tại nơi vi phạm thì biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền địa phương nơi xảy ra vi phạm.
- Lưu ý:
- Các trường hợp ngoại lệ nêu trên cần được căn cứ vào từng vụ việc cụ thể và có đầy đủ bằng chứng xác thực.
- Việc miễn ký biên bản không có nghĩa là người vi phạm được miễn trách nhiệm xử phạt. Họ vẫn sẽ phải chịu các hình thức xử phạt theo quy định của pháp luật.
3. Quy định về việc ký vào biên bản xử phạt vi phạm hành chính
Cùng theo quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, được sửa đổi bởi khoản 29 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020 thì quy định về việc ký vào biên bản vi phạm hành chính như sau:
- Số lượng bản biên bản:
- Theo quy định hiện hành, biên bản vi phạm hành chính phải được lập thành ít nhất 02 bản.
- Mỗi bản biên bản đều có giá trị pháp lý như nhau.
- Các chủ thể có liên quan ký vào biên bản:
+ Người lập biên bản: là người có thẩm quyền lập biên bản theo quy định của pháp luật.
+ Người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm:
- Trường hợp cá nhân vi phạm: người vi phạm phải ký vào biên bản.
- Trường hợp tổ chức vi phạm: đại diện hợp pháp của tổ chức phải ký vào biên bản.
+ Người chứng kiến (nếu có): là người chứng kiến việc lập biên bản và có thể ký vào biên bản để xác nhận nội dung ghi chép là đúng sự thật.
- Yêu cầu đối với chữ ký:
- Chữ ký phải rõ ràng, dễ đọc: đảm bảo có thể nhận diện được họ tên, chức vụ của người ký.
- Ghi rõ họ tên, chức vụ của người ký: giúp xác định rõ ràng người chịu trách nhiệm về nội dung ghi chép trong biên bản.
- Lưu ý:
+ Trường hợp người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm không ký vào biên bản:
- Biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền địa phương nơi xảy ra vi phạm hoặc của ít nhất 01 người chứng kiến xác nhận việc cá nhân, tổ chức vi phạm không ký vào biên bản.
- Ghi rõ lý do người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm không ký vào biên bản.
+ Trường hợp biên bản được lập, gửi bằng phương thức điện tử:
- Người vi phạm thực hiện ký xác nhận nội dung biên bản bằng chữ ký số hoặc bằng các hình thức xác thực điện tử khác theo quy định của pháp luật.
- Hệ thống thông tin hoặc phương tiện điện tử sử dụng để lập, gửi biên bản phải đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin.
- Ngoài ra:
- Các chủ thể có liên quan có quyền xem, tra cứu, tải về biên bản và có thể phản hồi ý kiến về nội dung ghi chép trong biên bản.
- Việc ký vào biên bản vi phạm hành chính là một thủ tục quan trọng đảm bảo tính chính xác, khách quan và minh bạch của quá trình xử lý vi phạm.
Ngoài ra, có thể tham khảo:
- Mẫu biên bản vi phạm hành chính mới nhất đang áp dụng
- Không ký vào biên bản xử phạt vi phạm hành chính thì có phải nộp phạt hay không?
Còn khúc mắc, liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật hành chính trực tuyến: 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.