1. Những điểm mới trong Luật đấu thầu 2023
Luật đấu thầu 2023 được thông qua với những điểm mới sau:
Thứ nhất: Đối tượng áp dụng luật đấu thầu
Bổ sung đối tượng áp dụng là hoạt động lựa chọn nhà thầu để thực hiện các hoạt động: các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước; gói thầu trang bị cơ sở vật chất - kỹ thuật, máy móc, thiết bị hỗ trợ phát triển khoa học và công nghệ
Thứ hai: Bổ sung các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu
Bao gồm nêu cụ thể hơn các hành vi thông thầu và cản trở đấu thầu
Thứ ba: Các trường hợp hủy thầu
- Các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà thầu bao gồm:
+ Tất cả hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm
+ Thay đổi mục tiêu, phạm vi đấu thầu đã được phê duyệt làm thay đổi khối lượng công việc
+ Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời tuyển, mời thầu không tuân thủ quy định của Luật đấu thầu
+ Nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm
+ Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm
- Hủy thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư gồm;
+ Tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu
+ Thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm... vì lí do bất khả kháng
+ Hồ sơ mời thầu có một hoặc một số nội dung không tuân thủ quy định của Luật đấu thầu
+ Nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm
+ Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm
Thứ tư: Bổ sung một số gói thầu áp dụng chỉ định thầu
+ Gói thầu vận chuyển hàng dự trữ quốc gia để cứu trợ, viện trợ phải giao hàng ngay
+ Gói thầu thuê kho lưu giữ hàng tạm giữ, thuê vận chuyển, bốc xếp hàng tạm giữ tại các cảng biển, địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung
+ Gói thầu nhập khẩu vũ khí thể thao phục vụ các câu lạc bộ, trường, trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao
Thứ năm: Bổ sung gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh
+ Gói thầu dịch vụ phi tư vấn thông dụng, đơn giản
+ Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng
+ Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt
+ Gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp
Thứ sáu: Giá gói thầu
+ Giá gói thầu là giá trị của gói thầu được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Giá gói thầu gôm toàn bộ chi phí để thực hiện gói thầu, được cập nhật trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu
+ Đối với gói thầu chia phần thì ghi rõ giá gói thầu và giá ước tính cho từng phần trong gói thầu
+ Đối với gói thầu áp dụng tùy chọn mua thêm
Thứ bảy: Lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế
+ Lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu cung cấp hóa chất, vật tư xét nghiệm và nhà thầu trúng chịu trách nhiệm cung cấp thiết bị y tế
+ Lựa chọn nhà thầu theo số lượng dịch vụ kỹ thuật
+ Lựa chọn nhà thầu cung cấp thiết bị y tế theo quy định của pháp luật về đấu thầu
+ Lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ kỹ thuật
Thứ tám: ưu đãi trong mua thuốc
+ Đối với thuốc có ít nhất 3 hãng trong nước sản xuất thì chủ đầu tư quyết định việc yêu cầu nhà thầu chào thuốc xuất xứ trong nước đối với mặt hàng này
+ Đối với thuốc được Bộ y tế công bố có ít nhất 3 hãng trong nước sản xuấ trên dây truyền sản xuất thuốc đáp ứng nguyên tắc thì trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu phải quy định nhà thầu chỉ chào thầu thuốc xuất xứ trong nước
Thứ chín: thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu
+ Thanh tra hoạt động đấu thầu được tiến hành đối với tổ chức, cá nhân liên quan tới hoạt động đấu thầu và theo quy định của pháp luật về thanh tra
+ Người có thẩm quyền, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu thực hiện công tác giám sát hoạt động đấu thầu của chủ đầu tư, bên mời thầu nhằm bảo đảm quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, được giám sát bởi cộng đồng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp.
2. Bổ sung hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu
Bổ sung một số hành vi bị cấm sau:
- Thông thầu bao gồm các hành vi:
+ Dàn xếp, thỏa thuận, ép buộc để một hoặc các bên chuẩn bị hồ sơ dự thầu hoặc rút hồ sơ dự thầu để một bên trúng thầu
+ Dàn xếp, thỏa thuận để từ chối cunh cấp hàng hóa, dịch vụ, không ký hợp đồng thầu phụ hoặc thực hiện các hình thức thỏa thuận khác nhằm hạn chế cạnh tranh để một bên trúng thầu
+ Nhà thầu, nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm đã tham dự thầu và đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng cố ý không cung cấp tài liệu để chứng minh năng lực, kinh nghiệm khi được bên mời thầu yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu hoặc khi được yêu cầu đối chiếu tài liệu nhằm tạo điều kiện để một bên trúng thầu.
- Cản trở bao gồm các hành vi:
+ Hủy hoại, lừa dối, thay đổi, che dấu chứng cứ hoặc báo cáo sai sự thật, đe dọa hoặc gợi ý đối với bất kỳ bên nào nhằm ngăn chặn việc làm rõ hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ, gian lận hoặc thông đồng với cơ quan có chức năng, thẩm quyền về giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán
+ Cản trở người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
+ Cản trở cơ quan có thẩm quyền giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán đối với hoạt động đấu thầu
+ Cố tình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị sai sự thật để cản trở hoạt động đấu thầu
+ Có hành vi vi phạm pháp luật về an toàn, an ninh mạng nhằm can thiệp, cản trở việc đấu thầu qua mạng.
Như vậy trong Luật đấu thầu 2023 bổ sung 3 điểm mới tại 3 hành vi bị cấm trong đấu thầu, các điểm mới này nhằm làm rõ hơn về các hành vi so với bộ luật cũ. Cụ thể
- Đối với hành vi thông thầu, nếu như ở Luật đấu thầu cũ, các hành vi chỉ có sự thỏa thuận của các bên như thỏa thuận rút khỏi dự thầu, thỏa thuận để một hoặc nhiều bên dự thầu để một bên thắng thầu, thì tại Luật đấu thầu 2023 hành vi này được bổ sung thêm các từ ngữ như: dàn xếp, ép buộc.... hành vi cố ý không cung cấp năng lực, kinh nghiệm trong đấu thầu của mình
- Đối với hành vi cản trở đấu thầu, ở Luật đấu thầu cũ chỉ có hai hành vi mô tả hành vi cản trở đấu thầu, thì ở Luật đấu thầu 2023 đã bổ sung thêm ba hành vi cảm trở như: cản trở lựa chọn nhà thầu, cản trở đấu thầu bằng cách khiếu nại, kiến nghị và hành vi vi phạm pháp luật về an ninh mạng nhằm cản trở việc đấu thầu qua mạng.
3. Xử lý hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu
Cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật về đấu thầu bị xử lý theo một trong các hình thức sau:
- Cấm tham gia hoạt động đấu thầu
- Hủy thầu, đình chỉ cuộc thầu, không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc tuyên bố vô hiệu đối với các quyết định chủ đầu tư, bên mời thầu
- Xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
- Bồi thường thiệt hại
Công khai xử lý vi phạm, quyết định xử lý vi phạm phải được đăng tải trên Báo đấu thầu, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Mời bạn tham khảo bài viết Luật sư tư vấn pháp luật đấu thầu miễn phí trực tuyến của Luật Minh Khuê. Nếu có bất kì câu hỏi thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 hoặc gửi thư về địa chỉ email: lienheluatminhkhue.vn để biết thêm chi tiết. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi/
