1. Viên chức bị buộc thôi việc trong trường hợp nào?
Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Nghị định 112/2020/NĐ-CP, buộc thôi việc là hình thức kỷ luật áp dụng với cả viên chức không giữ chức vụ quản lý và viên chức quản lý. Theo đó, viên chức bị kỷ luật buộc thôi việc nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được tuyển dụng vào cơ quan, tổ chức, đơn vị;
- Nghiện ma túy có xác nhận của cơ sở y tế hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền.
- Có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thuộc một trong các trường hợp sau:
+ Không tuân thủ quy trình, quy định chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp và quy tắc ứng xử trong khi thực hiện hoạt động nghề nghiệp, đã được cấp có thẩm quyền nhắc nhở bằng văn bản;
+ Vi phạm quy định của pháp luật về thực hiện chức trách, nhiệm vụ của viên chức; kỷ luật lao động; quy định, nội quy, quy chế làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập đã được cấp có thẩm quyền nhắc nhở bằng văn bản;
+ Lợi dụng vị trí công tác nhằm mục đích vụ lợi; xác nhận hoặc cấp giấy tờ pháp lý cho người không đủ điều kiện;
+ Có thái độ hách dịch, cửa quyền hoặc gây khó khăn, phiền hà đối với nhân dân trong quá trình thực hiện công việc, nhiệm vụ được giao; xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trong khi thực hiện hoạt động nghề nghiệp;
+ Không chấp hành quyết định phân công công tác của cấp có thẩm quyền; không thực hiện nhiệm vụ được giao mà không có lý do chính đáng; gây mất đoàn kết trong đơn vị;
+ Vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tội phạm; phòng, chống tệ nạn xã hội; trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; bảo vệ bí mật Nhà nước; khiếu nại, tố cáo; phòng, chống bạo lực gia đình; dân số, hôn nhân và gia đình; bình đẳng giới…
- Viên chức quản lý vi phạm một trong các trường hợp sau:
+ Có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng gồm không thực hiện đúng trách nhiệm, để viên chức thuộc quyền quản lý vi phạm pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng trong khi thực hiện hoạt động nghề nghiệp;
+ Không hoàn thành nhiệm vụ quản lý, điều hành theo sự phân công mà không có lý do chính đáng.
+ Bị kỷ luật cách chức: Sử dụng giấy tờ không hợp pháp để được bổ nhiệm chức vụ; Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà còn tái phạm…
- Viên chức không giữ chức vụ quản lý bị kỷ luật cảnh cáo mà tái phạm: Đã bị khiển trách mà còn tái phạm; vi phạm lần đầu các hành vi bị khiển trách nhưng gây hậu quả nghiêm trọng như có thái độ hách dịch, cửa quyền, lợi dụng vị trí công tác để vụ lợi…
- Khi viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị Tòa án kết án về hành vi tham nhũng sẽ nhận được quyết định kỷ luật buộc thôi việc trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định, bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
Việc xem xét kỷ luật buộc thôi việc viên chức căn cứ vào mức độ vi phạm theo nội dung, tính chất, mức độ, tác hại, nguyên nhân vi phạm, các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ, thái độ tiếp thu và sửa chữa, việc khắc phục khuyết điểm, vi phạm, hậu quả đã gây ra…
2. Buộc thôi việc viên chức trái pháp luật có thể bị xử lý hình sự không?
Người có hành vi ra quyết định buộc thôi việc viên chức trái pháp luật (không thuộc trường hợp được áp dụng hình thức buộc thôi việc theo Điều 19 Nghị định 112/2020/NĐ-CP) vì vụ lợi, hoặc động cơ cá nhân khiến viên chức lâm vào tình trạng khó khăn, không có đủ điều kiện kinh tế duy trì cuộc sống, hành vi đe dọa làm ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần đối với họ thì sẽ bị xử lý hình sự theo Điều 162 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017) về Tội buộc công chức, viên chức thôi việc hoặc sa thải người lao động trái pháp luật với khung hình phạt như sau:
Khung 1: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm
- Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà thực hiện một trong các hành vi sau đây làm cho người bị thôi việc, người bị sa thải hoặc gia đình họ lâm vào tình trạng khó khăn hoặc dẫn đến đình công, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
+ Ra quyết định buộc thôi việc trái pháp luật đối với công chức, viên chức;
+ Sa thải trái pháp luật đối với người lao động;
+ Cưỡng ép, đe doạ buộc người lao động, công chức, viên chức phải thôi việc.
Khung 2: Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
+ Đối với 02 người trở lên;
+ Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
+ Đối với người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
+ Làm người bị buộc thôi việc, người bị sa thải tự sát.
Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Như vậy hành vi buộc thôi việc viên chức trái pháp luật sẽ bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 162 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về Tội buộc công chức, viên chức thôi việc hoặc sa thải người lao động trái pháp luật với khung hình phạt cao nhất lên đến 03 năm tù.
3. Công chức bị buộc thôi việc trái pháp luật có được phục hồi danh dự?
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017, các trường hợp được phục hồi danh dự bao gồm:
- Người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự
- Công chức bị xử lý kỷ luật buộc thôi việc trái pháp luật
- Người bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc trái pháp luật
Như vậy, theo quy định thì trường hợp công chức bị xử lý kỷ luật buộc thôi việc trái pháp luật sẽ được phục hồi danh dự.
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 56 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017, việc phục hồi danh dự đối với cá nhân là người bị thiệt hại trong trường hợp bị buộc thôi việc trái pháp luật, bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc được thực hiện bằng hình thức đăng báo xin lỗi và cải chính công khai.
Vì vậy, công chức bị xử lý kỷ luật buộc thôi việc trái pháp luật được phục hồi danh dự bằng hình thức đăng báo xin lỗi và cải chính công khai.
Theo quy định nêu trên, bài đăng báo xin lỗi và cải chính công khai phải có nội dung chính quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5 và 7 Điều 24 Nghị định 68/2018/NĐ-CP, cụ thể bao gồm những nội dung sau:
- Tên cơ quan, nơi đặt trụ sở của cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại;
- Họ và tên, địa chỉ của người bị thiệt hại;
- Các cơ quan nhà nước liên quan đến việc gây thiệt hại;
- Tóm tắt hành vi gây thiệt hại, nguyên nhân dẫn đến việc gây thiệt hại cho người bị thiệt hại;
- Thay mặt Nhà nước, đại diện lãnh đạo cơ quan xin lỗi người bị thiệt hại, gia đình, người thân của người bị thiệt hại, cơ quan (nếu có) của người người bị thiệt hại và nhân dân; mong muốn người bị thiệt hại chấp nhận lời xin lỗi và cam kết xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật người thi hành công vụ đã có hành vi gây thiệt hại.
Đồng thời bài đăng báo xin lỗi và cải chính công khai phải được đăng ở vị trí trang trọng trên trang chính của tờ báo.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Tội buộc người lao động, cán bộ, công chức thôi việc trái pháp luật của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Buộc thôi việc viên chức trái pháp luật có thể bị xử lý hình sự không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email:lienhe@luatminhkhue.vnđể nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!