1. Tự chủ, tự lập là gì?
Tự chủ là một hình thức làm chủ bản thân, có nghĩa là nó cho phép bạn kiểm soát cuộc sống và hành động của chính mình mà không bị ảnh hưởng hoặc ép buộc bởi người khác. Tính tự chủ còn thể hiện qua hành động, lời nói, cảm xúc của mỗi cá nhân. Tự chủ là một đức tính quý giá và nó ngày càng được đánh giá cao trong xã hội ngày nay. Tự chủ giúp con người chủ động, nhìn nhận sự việc đúng đắn, biết cư xử có đạo đức trong quan hệ với người khác. Ngoài ra, tính tự chủ giúp chúng ta vượt qua những tình huống khó khăn, bất kể những khó khăn có thể phát sinh như thế nào. Một người nếu không có tính tự chủ thì có thể dễ dàng thay đổi quyết định, đổi kế hoạch theo ý kiến của người khác, còn người không có tính tự lập thì sẽ giống như cây tầm gửi, gửi gắm cuộc đời mình vào người khác, ỷ lại vào người khác.
>> Xem thêm: Tự lập là gì? Biểu hiện và ý nghĩa của tự lập? Ví dụ tính tự lập
2. Ca dao, tục ngữ nói về tính tự lập, tự chủ (có giải thích)
Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân
Câu ca dao này ý nói rằng bạn phải có khả năng tự chủ, phải có chính kiến của bản thân và không phải bất kì việc gì cũng có thể nghe theo người khác. Điều này là do có những điều trong cuộc sống bạn phải đưa ra quyết định của riêng mình và bạn nên đi theo con đường mà bạn đã chọn để thành công.
Đừng ăn thỏa đói, đừng nói thỏa giận
Câu ca dao này có ý nghĩa khuyên con người nên tự biết kiềm chế bản thân, vì kiềm chế được bản thân cũng chính là một dấu hiệu của tính tự chủ. Tự chủ trong việc ăn uống, tự chủ trong việc ăn nói, tự chủ trong từng hành động, tự chủ trong cả cảm xúc. Thông thường, lúc nóng giận, chúng ta rất khó để kiểm soát lời ăn tiếng nói, đôi khi sẽ làm tổn thương những người xung quanh. Vì vậy, việc kiểm soát bản thân là cần thiết trong cuộc sống.
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
Câu ca dao này có ý nói những con người biết tự chủ trong hành động lẫn suy nghĩ thì sẽ không bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Những người có tính tự chủ sẽ rất khó bị ảnh hưởng bởi những điều xấu xa trong cuộc sống và có thể giữ nguyên bản tính trong sạch của bản thân. Vì thế cho dù phải tiếp xúc hoặc sống trong môi trường toàn những điều xấu xa thì họ vẫn giữ vững được bản thân và phát triển tốt đẹp hơn.
Sông sâu sóng cả, chớ ngã tay chèo
Câu ca dao này hàm ý về tính tự chủ, phải luôn tin tưởng vào khả năng của bản thân và luôn chủ động trong mọi việc. Mỗi người phải tự quyết định và giữ vững chính kiến, giữ vững quan điểm của mình, không hoang mang, dao động trước khó khăn, trước ý kiến của người khác.
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
Câu ca dao khuyên chúng ta rằng nếu có ý chí muốn đạt được mục đích thì phải kiên nhẫn, bền bỉ. Chúng ta phải mạnh mẽ, tin vào lựa chọn của bản thân nếu không chúng ta sẽ bị lung lay bởi lời nói của người này hay người khác, giống như anh chàng đẽo cày giữa đường trong truyện cười dân gian. Câu ca dao này đúng là một bài học được đúc kết từ kinh nghiệm thành công và thất bại của nhiều người trong cuộc sống.
Giàu người ta chẳng có tham
Khó khăn ta liệu ta làm ta ăn
Đây là câu ca dao khuyên chúng ta đừng nên so sánh bản thân với người khác, đừng trông mong vào sự giàu có của người khác. Sự khó khăn của bản thân phải tự mình giải quyết.
Có khó mới có miếng ăn
Không dưng ai dễ đem phần đến cho
Câu ca dao này muốn nhắc nhở mỗi người phải biết tự mình lao động, tự mình nỗ lực để nuôi sống chính mình, phải có làm thì mới có ăn. Mọi thành quả lao động đều cần phải đến từ chính sự nỗ lực của chính bản thân mình, phải là kết quả của sự lao động vất vả, chân chính chứ đừng nên dựa dẫm vào bất kỳ ai khác.
Nước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan
Câu ca dao này có ý nghĩa khen ngợi người không nhờ tiền của, vốn liếng của cha ông, không có nền tảng kinh tế từ gia đình mà chỉ nhờ tài trí và sức làm việc của mình để tạo dựng nên sự nghiệp. Tự mình làm việc, rồi tạo nên cơ nghiệp mới càng chứng tỏ bản thân tài giỏi.
Hữu thân hữu khổ
Tinh thần tự chủ thể hiện qua đức tính tự lập, tự lo cho cuộc sống của mình. Câu tục ngữ này nói rằng mọi người cần phải tự lập, chịu đựng và vượt qua những thử thách khó khăn để đạt được kết quả tốt. Nếu con người biết tự chủ thì sẽ vượt qua mọi khó khăn và đạt được những kết quả tốt đẹp cả về tinh thần và vật chất.
Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ
Ẩn dụ, tục ngữ sử dụng những hình ảnh giản dị gợi những ý nghĩa sâu xa. Câu tục ngữ này có ý muốn nói một người chăm chỉ làm việc thì mới có thu nhập, còn những người lười biếng thì sẽ không tạo ra thu nhập, phải chịu đói, chịu khổ.
Có trời cũng phải có ta
Con người ai cũng phải làm việc, những công việc ấy là do bản thân tự mình lựa chọn. Câu tục ngữ trên nói về một quy luật hiển nhiên của cuộc sống, chúng ta dù thành công hay thất bại có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đó là do sự tác động của nhiều yếu tố bên ngoài và cũng do nhiều vấn đề nội tại. Nhưng chúng ta phải luôn biết và nhận ra nguyên nhân của chính mình, từ đó mới sửa chữa, nỗ lực và trở nên thành công.
Thân lập tự thân
Câu tục ngữ tuy ngắn gọn nhưng lại mang hàm ý sâu xa. Ý nghĩa của câu tục ngữ này nhằm khuyên chúng ta phải tự mình vượt qua khó khăn trong cuộc sống thì mới có được những bài học quý giá. Chính những trải nghiệm ấy, dù thành công hay thất bại mới khiến bản thân trở nên tốt đẹp và trưởng thành hơn mỗi ngày.
Tự lực cánh sinh
Đây là câu tục ngữ quen thuộc mà chúng ta vẫn nghe thấy trong cuộc sống hàng ngày. Câu tục ngữ này có ý nghĩa khuyên con người phải tự lập, phải dựa vào chính bản thân mình chứ đừng dựa dẫm, ỷ lại vào người khác. Sự thành công của mình phải tự do mình đạt được, không thể có sự giúp đỡ của bất kì ai khác.
3. Ca dao, tục ngữ về tính tự lập, tự chủ (không có giải thích)
1. Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân
2. Đừng ăn thỏa đói, đừng nói thỏa giận
3. Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
4. Hay không lây hèn, sen không lây bùn
5. Sông sâu sóng cả, chớ ngã tay chèo
6. Ai ơi ở chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
7. Hữu thân hữu khổ.
8. Có trời cũng phải có ta.
9. Thân tự lập thân.
10. Có khó mới có miếng ăn.
Không dưng ai dễ đem phần đến cho.
11. Giàu người ta chẳng có tham
Khó thì ta liệu ta làm ta ăn.
12. Ăn đói qua ngày, ăn vay nên nợ.
13. Có thân phải lập thân.
14. Có thân thì lo.
15. Có thân phải khổ, có khổ mới nên thân.
16. Giúp lời, không ai giúp của; giúp đũa, không ai giúp cơm.
17. Đầu người nào tóc người ấy.
18. Muốn ăn phải lăn vào bếp.
19. Làm người ăn tối lo mai. Việc mình hồ dễ để ai lo lường.
20. Đói thì đầu gối phải bò.
Cái chân phải chạy cái giò phải đi.
21. Có khó mới có miếng ăn
Không dưng ai dễ đem phần đến cho.
22. Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
23. Ăn 1 mình đau tức
Làm 1 mình cực thân.
24. Làm người ăn tối lo mai
Việc mình hồ dễ để ai lo lường.
25. Khi ăn chẳng nhớ đến ai
Đến khi chết bỏng cứ tai mà sờ!
26. Bể rộng cá nhảy, trời cao chim bay.
27. Thà làm chim sẻ trên cành
Còn hơn sống kiếp hoàng anh trong lồng.
28. Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
>> Xem thêm: Dàn ý Nghị luận xã hội về tính tự lập chi tiết siêu hay
Trên đây là một số ca dao, tục ngữ nói về tính tự lập, tự chủ mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Hy vọng bài viết này có thể đem đến cho bạn đọc những kiến thức bổ ích. Xin chân thành cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
