Luật sư tư vấn:

1. Cá độ là gì ?

Cá độ là hành vi dùng tiền hay tài sản khác để đánh cuộc về việc phỏng đoán kết quả của một sự kiện sắp diễn ra hoặc đang diễn ra nhưng chưa kết thúc, hay còn hiểu là cuộc ăn thua bằng tiền về tỉ số thắng, thua của trận đấu thể thao.

Cá độ thường có tổ chức chặt chẽ, quy mô lớn, nhiều người cùng tham gia thông qua một chủ thể giữ vai trò trung gian. Chủ thể này là người đặt ra điểu kiện đồng thời là đầu mối tiếp nhận và thanh toán quyền lợi cho người tham gia trên cơ sở nội dung đã giao kết. Mọi hành vi cá độ dưới bất kì hình thức nào đều bị coi là hành vi tổ chức đánh bạc hay đánh bạc và phải bị xử lý theo quy định của pháp luật.

 

2. Cá độ bóng đá là gì ?

Cá độ bóng đá là hành vi dùng tiền hay tài sản khác để đánh cuộc về việc phỏng đoán kết quả của một trận thi đấu bóng đá sắp diễn ra hoặc đang diễn ra nhưng chưa kết thúc hay chưa có kết quả chung cuộc.

Cá độ bóng đá là một hiện tượng xảy ra rất phổ biến và đây cũng là vấn đề gây nhức nhối và đáng lên án trong xã hội hiện nay. Bởi lẽ, hành vi cá độ bóng đã đã dẫn đến những hậu quả vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng không chỉ đối với những người tham gia mà còn cả gia đình, người thân và cả xã hội. Hành vi cá độ bóng đá, trọi gà ăn tiền được xem như các hình thức đánh bạc khác (sẽ phân tích chi tiết ở phần dưới).

Ví dụ: Cá độ bóng đá

Phân tích về thuật ngữ cá độ bóng đá - Trên thực tiễn cuộc sống thì thuật ngữ này hết sức phổ biến với những người tham gia cá độ (một hình thức đánh bạc trực tuyến dựa trên việc dự báo kết quả của một trận bóng đá sắp diễn ra.

Nhà cái (đơn vị tổ chức đánh bạc) sẽ đưa ra tỷ lệ kèo cụ thể cho một trận đấu, ví dụ như:

Trận đấu giữa: Liverpool vs Arsenal có tỷ lệ kèo là: 1/2 tài sửu là 2 (1/2)

Dân cá độ sẽ hiểu độ này như sau: Liverpool chấp Arsenal là 1/2 nghĩa là nếu trận đấu có kết quả hòa với bất kỳ tỷ số nào thì ai bắt (đặt cửa) Liverpool sẽ mất tiền, bắt cửa Arsenal sẽ thắng tiền. Thông thường tỷ lệ thắng thua là 1:1 (Ví dụ đặt Arsenal  1 triệu thì sẽ thắng 1 triệu, bắt Liverpool  sẽ mất 1 triệu), trên thực tế thì tỷ lệ sẽ có thể thay đổi khác với 1:1 tùy vào diễn biến thực tế của trận đấu mà nhà cái sẽ đưa ra tỷ kệ kèo và tỷ lệ này thay đổi theo từng phút của trận đấu (Nghĩa là bắt 1 triệu Arsenal có thể chỉ ăn được 900 ngàn nếu nhà cái nhận định vào phút đó Liverpool đang bị Arsenal  dồn ép hoặc ngược lại. Tương tự như vậy tỷ tệ tài sửu 2 (1/2) là bắt tổng tỷ số của trận đấu (90 phút + thời gian bù giờ), nếu tổng tỷ số lớn hơn 3 bàn thắng (2:1; 3:1... lớn hơn 2,5 bàn thắng) thì ai đó bắt tài sẽ ăn, còn dưới 2,5 bàn thắng thì ai đó bắt sửu sẽ ăn. Và rất nhiều các độ khác xuất hiện như:

+ Khái niệm " bắt rung" - Bắt xem có đội nào ghi bàn được trong 15 phút cuối trận không ?

+ Tài sửu phạt góc là bắt tổng số quả phạt góc trong 1 trận đấu;

+ Đặc biệt có những độ xanh chính như "Bắt xem đội nào giao bóng trước"...

+ Bắt xem đội nào sẽ vô địch một mùa giải, bắt đội nào sẽ xuống hạng, bắt huấn luyện viên nào sẽ bị sa thải ...

Một "nhà cái - chủ lớn" sẽ chia thành nhiều đại lý (tổ chức hoặc cá nhân) khi tham gia vào đường dây cá độ thường gọi là "kéo bảng", mỗi bảng có số tiền khác nhau và từ các bảng nhỏ này những người môi giới sẽ nhận độ từ những con bạc (người cá độ bóng đá) và họ nhận "tiền com" bản chất là tiền hoa hồng. Người tham gia đường dây cá độ sẽ hưởng một tỷ lệ hoa hồng thông thường từ 20.000 đồng - 50.000 đồng cho 1 triệu đồng họ ghi được từ các con bạc.

Lưu ý: Hành vi cá độ bóng đá là hành vi vi phạm pháp luật hình sự tại thời điểm hiện nay và rất nhiều đường dây cá độ bóng đá 1000 tỷ đã bị bắt trong thời gian qua. Tuy nhiên, nhà nước cũng đã nghiên cứu phương thức để hợp pháp hóa thành vi cá độ bóng đá nhưng nhiều lần đưa luật này thông qua quốc hội đã bị bác bỏ.

Mới đây, Chí phủ ban hành Nghị định 06/2017/NĐ-CP quy định về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế. Những người tuân thủ quy định của nghị định này không bị coi là vi phạm pháp luật, không tuân thủ vẫn đối diện với nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh đánh bạc.

Hợp pháp hóa cá độ bóng đá là một xu hướng đã phát triển ở nhiều quốc gia và thu được ngân sách cho nhà nước. Nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau đặc biệt liên quan đến an ninh trật tự và các vấn đề xã hội mà ở Việt Nam vẫn xem hành vi cá độ bóng đá là hành vi vi phạm pháp luật hành chính, hình sự và đối diện với nguy cơ bị phạt tù rất cao khi các đường dây này bị "bóc", bị xử lý.

 

3. Cá cược là gì ?  

Cá cược là một khái niệm được dùng hết sức phổ biến và quen thuộc trong cuộc sống ở các quốc gia phát triển như Mỹ, Anh... Họ có những trường đua ngựa, đua chó ... và những người tham gia cá cược có thể đến đây tự do lựa chọn (đặt cửa). Cho nên khái niệm cá cược có thể được hiểu là:

"Cá cược là việc giao hẹn với nhau có tính được thua về điều phỏng đoán đúng hay sai hoặc về điều thách thức làm được hay không làm được".

Việc giao hẹn được thua bằng tiền hay hiện vật dưới mọi hình thức đều bị coi là hành vi tổ chức đánh bạc hoặc đánh bạc và tuỳ theo tính chất, mức độ sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự như tổ chức cá cược ăn tiền trong các môn thể thao giải trí như đua ngựa, chọi gà, bóng đá...

Theo luật hình sự ở Việt Nam (Bộ luật hình sự năm 2015; Bộ luật hình sự sửa đổi bổ sung năm 2017), thuật ngữ cá cược xuất hiện trong hai tội danh:

+ Theo điểm b, khoản 2, điều 265 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội tổ chức đua xe trái phép quy định: "b) Tổ chức cá cược;" 

+ Điểm e, khoản 2, điều 266 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội đua xe trái phép có quy định "e) Tham gia cá cược"

Như vậy, ở Việt Nam hành vi cá cược sẽ bị xử lý hình sự ở tội tổ chức hoặc tội đua xe trái phép. Trên thế giới hành vi cá cược rất đa dạng và phong phú không chỉ dừng lại ở vấn đề đua xe.

 

4. Cá độ bóng đá có phải là đánh bạc không ?

Theo Điểm b khoản 4 Điều 1 Nghị quyết số 01/2010/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 248 và Điều 249 của Bộ luật Hình sự về Tội đánh bạc được quy định như sau:

” b) Trường hợp đánh bạc dưới hình thức chơi số đề, cá độ bóng đá, cá độ đua ngựa… thì một lần chơi số đề, một lần cá độ bóng đá, một lần cá độ đua ngựa… (để tính là một lần đánh bạc) được hiểu là tham gia chơi trong một lô đề, tham gia cá độ trong một trận bóng đá, tham gia cá độ trong một kỳ đua ngựa… trong đó người chơi có thể chơi làm nhiều đợt. Trách nhiệm hình sự được xác định đối với người chơi một lần đánh bạc trong các trường hợp này là tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để chơi trong các đợt đó.”

Như vậy, cá độ bóng đá cũng là hành vi đánh bạc và có chế tài xử phạt.

 

5. Xử phạt hành chính đối với hành vi cá độ bóng đá

Theo Điều 26 Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định:

Hành vi đánh bạc trái phép

1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi mua các số lô, số đề.

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi đánh bạc sau đây:

a) Đánh bạc trái phép bằng một trong các hình thức như xóc đĩa, tá lả, tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, 3 cây, tứ sắc, đỏ đen, cờ thế hoặc các hình thức khác mà được, thua bằng tiền, hiện vật;

b) Đánh bạc bằng máy, trò chơi điện tử trái phép;

c) Cá cược bằng tiền hoặc dưới các hình thức khác trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khác;

d) Bán bảng đề, ấn phẩm khác cho việc đánh lô, đề.

3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Nhận gửi tiền, cầm đồ, cho vay tại sòng bạc, nơi đánh bạc khác;

b) Che giấu việc đánh bạc trái phép.

4. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi tổ chức đánh bạc sau đây:

a) Rủ rê, lôi kéo, tụ tập người khác để đánh bạc trái phép;

b) Dùng nhà, chỗ ở của mình hoặc phương tiện, địa điểm khác để chứa bạc;

c) Đặt máy đánh bạc, trò chơi điện tử trái phép;

d) Tổ chức hoạt động cá cược ăn tiền trái phép.

5. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi tổ chức đánh đề sau đây:

a) Làm chủ lô, đề;

b) Tổ chức sản xuất, phát hành bảng đề, ấn phẩm khác cho việc đánh lô, đề;

c) Tổ chức mạng lưới bán số lô, số đề;

d) Tổ chức cá cược trong hoạt động thi đấu thể dục thể thao, vui chơi giải trí hoặc dưới các hoạt động khác để đánh bạc, ăn tiền.

6. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và tịch thu tiền do vi phạm hành chính mà có đối với hành vi quy định tại Khoản 1; Khoản 2; Điểm a Khoản 3; Điểm b, c, d Khoản 4 và Khoản 5 Điều này.

7. Người nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính quy định tại Khoản 1, 2, 3, 4 và Khoản 5 Điều này, thì tùy theo mức độ vi phạm có thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.”

Tùy thuộc vào từng trường hợp mà có các mức hình phạt tương ứng, khi chưa đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự thì hành vi cá độ bóng đá sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.

 

6. Trách nhiệm hình sự đối với hành vi cá độ bóng đá

Khi hành vi cá độ bóng đá có đầy đủ các yếu tố cấu thành tội đánh bạc thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đánh bạc, được quy định cụ thể tại Điều 321 Bộ luật hình sự năm 2015:

Tội đánh bạc

1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50.000.000 đồng trở lên;

c) Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

d) Tái phạm nguy hiểm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”

Hành vi đánh bạc cấu thành tội phạm khi tiền hay hiện vật đánh bạc của từng lần đánh bạc có trị giá từ 5 triệu đồng trở lên. Tiền hay hiện vật dùng để đánh bạc là những thứ có thể thu giữ được trực tiếp tại chiếu bạc, trong người đánh bạc hoặc nơi khác mà có đủ căn cứ xác định đã được hoặc sẽ được dùng để đánh bạc.

Chủ thể của tội phạm này là người đạt độ tuổi theo luật định và có năng lực trách nhiệm hình sự. Tội phạm này thực hiện với lỗi cố ý. Động cơ phạm tội là sát phạt nhau, tư lợi và mục đích là nhằm lấy tiền, tài sản từ người thua bạc.

Theo đó Bộ luật hình sự 2015 quy định 2 khung hình phạt đối với người phạm tội đánh bạc:

– Đối với khung hình phạt cơ bản thì người phạm tội có thể bị chịu hình phạt có mức phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

– Đối với khung hình phạt tăng nặng thò người phạm tội có thể bị chịu hình phạt có mức phạt tù từ 03 năm đến 07 năm áp dụng cho trường hợp phạm tội sau:

+ Có tính chất chuyên nghiệp là trường hợp đánh bạc từ năm lần trở lên mà tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của từng lần đánh bạc bằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự và lấy tiền hiện vật do đánh bạc mà có làm nguồn sống chính.

+ Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50 triệu đồng trở lên

+ Sử dụng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội

+ Tái phạm nguy hiểm

Không chỉ vậy, ngoài việc áp dụng hình phạt chính người phạm tội có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng.

Một người sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự trong trường hợp người đó đáp ứng đầy đủ những yếu tố cấu thành tội phạm của tội này, bao gồm:

- Về mặt khách thể của tội phạm: người phạm tội đánh bạc xâm phạm đến trật tự công cộng, trật tự quản lý của nhà nước trong lĩnh vực an ninh – xã hội.

- Về mặt khách quan của tội phạm: người phạm tội này thực hiện dưới hình thức cá độ bóng đá. Theo đó, người nào thực hiện hành vi cá độ được thua bằng tiền hay hiện vật và trái với quy định của pháp luật thì phạm tội này. Hậu quả của tội phạm không phải là dấu hiệu bắt buộc phải có trong cấu thành tội phạm của tội này .

- Về mặt chủ quan của tội phạm: người phạm tội thực hiện tội này với lỗi cố ý.

- Về mặt chủ thể của tội phạm: chủ thể của tội này không phải là chủ thể bắt buộc mà chỉ cần là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực pháp luật hình sự thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội này.

 

7. Lưu ý về hành vi cá độ

Hành vi cá độ bóng đá thực chất là hành vi đánh bạc. Tuy nhiên, nếu cá độ bóng đá chỉ nhằm mục đích để tăng thêm phần hấp dẫn như người thua phải chịu tiền ăn sáng, uống cà phê... thì không vi phạm pháp luật. Nếu cá độ bóng đá từ 1.000.000 đồng trở lên hoặc cá độ bóng đá dưới 1.000.000 đồng mà đã bị xử phạt hành chính về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc chưa được xóa án tích về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc, thì sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội “đánh bạc”. Nếu cá độ bóng đá dưới 1 triệu đồng mà không rơi vào các trường hợp nêu trên thì sẽ bị xử phạt hành chính về hành vi đánh bạc.

một người chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi người đó đáp ứng những cấu thành tội phạm. Trong trường hợp người đó không đáp ứng những cấu thành tội phạm thì trong trường hợp này, người mắc tội cá độ bóng đá có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định ở Nghị định số 167/2013/NĐ – CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình như sau:

Điều 26. Hành vi đánh bạc trái phép

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi đánh bạc sau đây:

c) Cá cược bằng tiền hoặc dưới các hình thức khác trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khác;”.

Kết luận lại, cá độ bóng đá ở Việt Nam là một hình thức đánh bạc và sẽ bị xử phạt tùy theo mức độ, quy mô, tính chất của hành vi theo quy định của pháp luật.

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)