Hiện nay, nhu cầu vay vốn và nhu cầu mua trả góp hiện nay đang rất phổ biến chính vì vậy đng ngày càng có nhiều công ty tài chính được thành lập để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Thế nhưng không phải ai cũng có khả năng để thanh toán đủ số tiền và đúng thời hạn để tất toán khoản vay và cũng có một số bộ phận lợi dụng hình thức vay tín dụng, mua trả góp nhằm một số mục đích bất chính khác. Với nhu cầu vay vốn cao mà lại không đáp ứng được điều kiện để thanh toán khoản vay nên bên cạnh các công ty tài chính lại có thêm nhiều tổ chức, doanh nghiệp thực hiện dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng.
Vậy cá nhân, hộ kinh doanh có được hoạt động loại hình dịch vụ này hay không?
Trong phạm vi bài viết sẽ bàn luận về vấn đề này.
Luật sư tư vấn:
1. Căn cứ pháp lý về đáo hạn thẻ tín dụng
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24 tháng 11 năm 2015 của Quốc hội khóa 13;
- Luật doanh nghiệp số 59/2020/QH14 ngày 17 tháng 6 năm 2020 của Quốc Hội khóa 14;
- Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17 tháng 06 năm 2020 của Quốc Hội khóa 14;
- Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04 tháng 01 năm 2021 của Chính phủ quy định về Đăng ký doanh nghiệp;
- Nghị định 80/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 của Chính phủ sửa đổi Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt;
- Nghị định 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt;
- Nghị định 16/2019/NĐ-CP ngày 01 tháng 02 năm 2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định về điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;
- Nghị định số 49/2017/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Điều 15 của Nghị định số 25/2011/NĐ-CP ngày 06 tháng 04 năm 2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hưỡng dẫn thi hành một số điều của Luật Viễn thông và Điều 30 của Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13 tháng 11 năm 2013 của Chính phquy địn xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện;
- Thông tư số 11/2021/TT-NHNN ngày 30 tháng 7 năm 2021 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;
- Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ngày 06 tháng 7 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ Ban hành hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
2. Các khái niệm: liên quan đến đáo hạn thẻ tín dụng
Để hiểu được các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng của hộ kinh doanh cá thể, ta cần nắm rõ được các khái niệm sau:
- Hoạt động dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng là một dịch vụ nằm trong chuỗi dịch vụ rút tiền từ thẻ tín dụng. Theo đó cá nhân sẽ được bên dịch vụ cung ứng tiền để trả nợ cho ngân hàng khi tới ngày đáo hạn trả nợ thẻ tín dụng, mà cá nhân không có tiền trả cho ngân hàng.
- Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả công đoạn của quá trình từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận.
- Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh. Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh là chủ hộ kinh doanh.
- Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân.
- Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã.
- Tổ chức tín dụng phi ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này, trừ các hoạt động nhận tiền gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản của khách hàng. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng bao gồm công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và các tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác.
- Công ty tài chính tín dụng tiêu dùng là công ty tài chính chuyên ngành, hoạt động chính trong lĩnh vực tín dụng tiêu dùng theo quy định của Nghị định này.
- Tín dụng tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng cho mục đích tiêu dùng của cá nhân bằng nghiệp vụ cho vay bao gồm cho vay trả góp, cho vay tiêu dùng và phát hành thẻ tín dụng.
- Dịch vụ trung gian thanh toán là hoạt động làm trung gian kết nối, truyền dẫn và xử lý dữ liệu điện tử các giao dịch thanh toán giữa tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và người sử dụng dịch vụ thanh toán.
- Đáo hạn thẻ tín dụng là dịch vụ nằm trong chuỗi dịch vụ rút tiền mặt từ thẻ tín dụng. Theo đó, bạn sẽ được bên dịch vụ cung ứng tiền để trả nợ cho ngân hàng khi tới hạn.
Như vậy, có thể hiểu dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng là một bên thứ ba đứng ra thanh toán khoản vay tín dụng với bên cho vay, với lãi suất thấp và nhằm mục đích không để lại hồ sơ nợ xấu trên hệ thống CIC (Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam - tổ chức sự nghiệp công lập trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thực hiện chức năng đăng ký tín dụng quốc gia; thu nhận, xử lý, lưu trữ, phân tích thông tin tín dụng; phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng; chấm điểm, xếp hạng tín dụng pháp nhân và thể nhân trên lãnh thổ Việt Nam phục vụ cho yêu cầu quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước; cung ứng sản phẩm dịch vụ thông tin tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và pháp luật).
3. Vì sao lại lựa chọn dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng?
Như đã nêu ở phần đầu, hiện nay nhu cầu vay vốn ngày càng tăng do có các hoạt động kinh doanh sản xuất hằng dùng cho các mục đích cá nhân khác nhưng lại không thể thu xếp chi tiêu để có thể trả đủ tiền, đúng hạn cho các khoản đã vay vì vậy mà nhiều người tìm đến dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng.
Nếu đến ngày đáo hạn mà người vay chậm thanh toán nợ thẻ tín dụng thì sẽ khiến người đó bị nợ xấu và ghi vào hệ thống CIC, nhóm nợ càng cao thì hồ sơ nợ xấu lưu trên hệ thống của CIC càng lâu, khiến cho người vay không thể hoặc có khó khăn trong những lần vay khác khi đã có tên trên hệ thống nợ xấu của CIC. Với mỗi mức thời gian chậm trả khác nhau thì sẽ chia thành các nhóm nợ khác nhau. Cụ thể:
- Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn, gồm các khoản nợ quá hạn dưới 10 ngày, có khả năng thu hồi cao;
- Nhóm 2: Nợ cần chú ý, gồm các khoản nợ quá hạn từ 10 ngày đến 90 ngày;
- Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn, gồm các khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày;
- Nhóm 4: Nợ nghi ngờ, gồm các khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày;
- Nhóm 5: Nhóm nợ có khả năng mất vốn, bao gồm các khoản nợ quá hạn trên 360 ngày.
Thông thường, gần đến ngày hạn trả nợ, ngân hàng/công ty tài chính sẽ thông báo cho người vay qua tin nhắn vào số
điện thoại mà họ đăng ký trên hồ sơ vay. Ngoài ra, ngân hàng sẽ gửi sao kê số tiền, thời hạn phải thanh toán cho người vay hàng tháng qua email. Thời gian ngưvay phải trả nợ được tính từ lúc sao kê tới hạn được nhắc trong sao kê. Do đó, ngưvay cần để ý thông báo để trả nợ thẻ tín dụng đúng hạn.
Bởi lý do này mà nhiều người đã lựa chọn dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng bởi: khi sử dụng dịch vụ thì phí rút tiền (đáo hạn) thấp sẽ dao động từ 1% - 1,5% và có thể rút 100% hạn mức, không có nợ xấu trong lịch sử tín dụng, không phải chịu mức phí phạt trả chậm của ngân hàng/công ty tài chính; không phải đóng số tiền tối thiểu mỗi tháng cho ngân hàng; thanh toán hết 100% số nợ với ngân hàng, nâng cao uy tín và được hưởng ưu đãi từ ngân hàng. Chính vì với cái lợi lớn như vậy mà nhiều người vẫn bất chấp rủi ro để sử dụng dịch vụ đáp hạn thẻ tín dụng.
4. Về hoạt động đáo hạn thẻ tín dụng:
Tại Phụ lục số I ban hành kèm theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg có quy định về Hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm gồm các nhóm hoạt động lớn sau: Hoạt động trung gian tiền tệ; Hoạt động công ty nắm giữ tài sản; Hoạt động quỹ tín thác, các quỹ và các tổ chức tài chính khác; Hoạt động dịch vụ tài chính khác (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội); Bảo hiểm; Tái bảo hiểm; Bảo hiểm xã hội; Hoạt động hỗ trợ dịch vụ tài chính (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội); Hoạt động hỗ trợ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội và Hoạt động quản lý quỹ.
Trong đó các hoạt động liên quan đến tín dụng gồm có:
- Hoạt động trung gian tiền tệ: Hoạt động ngân hàng trung ương; Hoạt động trung gian tiền tệ khác;
- Hoạt động quỹ tín thác, các quỹ và các tổ chức tài chính khác;
- Hoạt động dịch vụ tài chính khác (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội): Hoạt động cho thuê tài chính; Hoạt động cấp tín dụng khác; Hoạt động dịch vụ tài chính khác chưa được phân vào đâu (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội);
- Hoạt động hỗ trợ dịch vụ tài chính (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội): Quản lý thị trường tài chính; Môi giới hợp đồng hàng hóa và chứng khoán; Hoạt động hỗ trợ dịch vụ tài chính chưa được phân vào đâu.
- Hoạt động hỗ trợ dịch vụ tài chính (trừ bảo hiểm và bảo hiểm xã hội): Quản lý thị trường tài chính; Môi giới hợp đồng hàng hóa và chứng khoán; Hoạt động hỗ trợ dịch vụ tài chính chưa được phân vào đâu.
Như vậy, có thể hiểu hoạt động đáo hạn thẻ tín dụng có thể thuộc hoạt động cấp tín dụng khác hoặc hoạt động dịch vụ tài chính khác chưa được phân vào đâu với các dịch vụ cụ thể như cho vay tiền ngoài hệ thống ngân hàng; Hoạt động bao thanh toán;… (Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg). Cụ thể các hoạt động này là các hoạt động dịch vụ tài chính chủ yếu liên quan đến việc hình thành các khoản cho vay của các thể chế không liên quan đến các trung gian tiền tệ (như là các công ty đầu tư vốn mạo hiểm, các ngân hàng chuyên doanh, các câu lạc bộ đầu tư); hoặc các trung gian tài chính chủ yếu khác phân phối ngân quỹ trừ cho vay. Vậy nên đối tượng kinh doanh các hoạt động này chủ yếu là tổ chức tín dụng/công ty tài chính, có số vốn điều lệ rất cao.
5. Rủi ro khi sử dụng dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng:
Xuất phát điểm của dịch vụ này là từ một số tiệm vàng lớn có máy POS cho khách cà thẻ rút tiền mặt dưới hình thức mua vàng với mức phí khoảng 3% trên số tiền rút. Sau đó thấy nhu cầu nhiều nên một số cửa hàng kinh doanh các dịch vụ khác có lắp máy cà thẻ đã nhập cuộc để hưởng phí và đẩy doanh số thanh toán tại cửa hàng lên cao. Bản chất đây là dịch vụ "khống" vì khách hàng không mua hàng hay sử dụng dịch vụ nhưng các cửa hàng vẫn cà thẻ thanh toán, sau đó chi tiền mặt cho khách hàng để hưởng phí với mức 1,8 - 2,5% trên số tiền rút. Nhiều trường hợp sau khi rút tiền mặt hết hạn mức thẻ thì không có khả năng thanh toán cho ngân hàng trong vòng 45 ngày để được miễn lãi nên dịch vụ đáo hạn thẻ tín dụng đã ra đời.
Như vậy, về bản chất, đáo hạn thẻ tín dụng là một hình thức vay nóng, được thực hiện bởi các cá nhân, tổ chức không chính thống.
Bên cạnh đó, việc rút tiền sau khi được cấp lại hạn mức là cung cấp hóa đơn dịch vụ khống cho ngân hàng, bởi khách hàng không mua đồ mà chỉ sử dụng dịch vụ rút tiền mặt. Đây là những giao dịch không hợp lệ và bị ngân hàng cấm.
Ngày 07/01/2021, Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam đã ban hành Chỉ thị số 02/CT-NHNN, trong đó có yêu cầu các tổ chức phát hành thẻ và tổ chức thanh toán thẻ có nhiệm vụ giám sát, kiểm tra, rà soát các giao dịch thẻ nhằm ngăn chặn các giao dịch thanh toán khống (không phát sinh việc mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ) với mục đích rút tiền mặt, giao dịch thẻ không phù hợp quy định của pháp luật …
Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về dịch vụ kinh doanh, hoạt động tín dụng. Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến luật doanh nghiệp, luật đầu tư, luật dân sự... hãy liên hệ theo thông tin dưới đây để được tư vấn cụ thể và toàn diện nhất. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến. Đội ngũ luật sư/chuyên viên luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi vướng mắc của Bạn. Trân trọng./.
