Các trường hợp bị cấm hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo Luật?

1. Hiểu như thế nào về khám bênh, chữa bệnh và người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh?

Thứ nhất, cần phải làm rõ khái niệm khám bệnh, chữa bệnh. Hiện nay, theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023 có định nghĩa khám bệnh được hiểu là việc người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh sử dụng kiến thức, phương pháp, kỹ thuật chuyên môn để có thể đánh giá tình trạng sức khỏe, nguy cơ đối với sức khỏe và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh. Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật khám bênh, chữa bệnh 2023 có quy định chữa bệnh được hiểu là việc người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh sử dụng kiến thức, phương pháp, kỹ thuật chuyên môn của mình để có thể  giải quyết tình trạng bệnh, ngăn ngừa sự xuất hiện, tiến triển của bệnh hoặc đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh trên cơ sở kết quả khám bệnh.

Và cũng tại Điều 2 Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023, tại khoản 4 có quy định người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.Như vậy, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã đáp ứng các điều kiện để được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép hành nghề khám bênh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật. Theo đó, để có thể hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, các cá nhân cần đáp ứng được đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Việc khám bệnh, chữa bệnh phải được triển khai thực hiện theo đúng yêu cầu mà pháp luật đã quy định.

2. Quy định của pháp luật về điều kiện để cá nhân được hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

Theo quy định tại Điều 19 Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023 có quy định về điều kiện để cá nhân được phép khám bệnh, chữa bệnh cụ thể như sau:

- Để được phép thực hiện hành nghề, khám chữa bệnh, cá nhân cần phải có giấy phép hành nghề đang còn hiệu lực.Về giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đây được hiểu là văn bản do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho người có đủ điều kiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh. Theo đó, một cá nhân chỉ được cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh khi đáp ứng được đầy đủ các điều kiện mà pháp luật quy định. Và để được phép thực hiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh các cá nhân không chỉ cần phải có giấy phép hành nghề khám bệnh chữa bệnh mà còn phải hành nghề đang còn hiệu lực pháp luật.

- Cá nhân để được phép hành nghề, khám chữa bệnh cần phải thực hiện việc đăng ký hành nghề theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên trong một số trường hợp nhất định do pháp luật quy định, việc thực hiện đăng ký hành nghề không cần bắt buộc phải thực hiện nheu hoạt động cấp cứu ngoài cơ sở khám bệnh, chữa bênh, trừ cấp cứu viên ngoại viên; khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình chuyển gia kỹ thuật chuyên môn, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật ở cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác trong thời gian ngắn hạn;..... 

- Đáp ứng được yêu cầu mà pháp luật quy định về việc sử dụng ngôn ngữ trong khám bệnh, chữa bệnh, cụ thể: ngôn ngữ sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh phải là tiếng Việt, tuy nhiên, trong một số trừ các trường hợp pháp luật quy định ngôn ngữ sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh có thể không phải là Tiếng Việt như  trường hợp người hành nghề là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép sử dụng ngôn ngữ khác tiếng Việt để khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh thuộc một trong các trường hợp sau đây người bệnh có cùng ngôn ngữ mẹ đẻ với người hành nghề; trường hợp người bệnh có khả năng sử dụng chung ngôn ngữ mà người hành nghề đã đăng ký; nếu người bệnh là người nước ngoài và không thuộc trường hợp pháp luật quy định; trường hợp khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt; chuyển giao kỹ thuật chuyên môn về khám bệnh, chữa bệnh theo thỏa thuận hợp tác giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Việt Nam với cơ sở y tế của nước ngoài. 

- Người muốn hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phải có đủ sức khỏe để hành nghề theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

- Và không thuộc các trường hợp mà pháp luật cấm hành nghề.

Trong một số trường hợp, pháp luật quy định việc cá nhân hành nghề khám bệnh, chữa bệnh không cần phải có giấy pháp hành nghề; đăng ký hành nghề theo quy định và yêu cầu về sử dụng ngôn nữ trong khám chữa bệnh. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 19 có quy định một số trường hợp như sau:

- Cá nhân là học viên, sinh viên, học sinh đang học tại cơ sở đào tạo thuộc khối ngành sức khỏe, hoặc người đang trong thời gian thực hành khám bệnh, chữa bệnh để cấp giấy phép hành nghề, người đang trong thời gian chờ cấp giấy phép hành nghề và chỉ được khám bệnh, chữa bệnh dưới sự giám sát của người hành nghề;

- Cá nhân là nhân viên y tế thôn, bản, cô đỡ thôn, bản hoặc nhân viên y tế làm việc tại y tế cơ quan, đơn vị, tổ chức mà không thành lập cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi hoạt động và sau khi đã hoàn thành chương trình đào tạo theo nội dung chuyên môn, nghiệp vụ do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định;

- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Đối với trường hợp người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã có giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp pháp luật quy định các trường hợp này được phép khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, hợp tác đào tạo về y khoa có thực hành khám bệnh, chữa bệnh hoặc chuyển giao kỹ thuật chuyên môn trong khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh mà không cần đáp ứng điều kiện quy định về điều kiện có giấy phép hành nghề và điều kiện đăng ký hành nghề. (Căn cứ khoản 3 Điều 19 Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023)

- Đối với trường hợp người tham gia cấp cứu tại cộng đồng mà không phải là cấp cứu viên ngoại viện thì không phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép hành nghề.

3. Các trường hợp bị cấm hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

Theo quy định hiện nay tại Điều 20 Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023, pháp luật có quy định một số trường hợp bị cấm hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, cụ thể:

- Trường hợp cá nhân đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến chuyên môn kỹ thuật không được phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

- Trường hợp cá nhân đang trong thời gian thi hành án treo, án phạt cải tạo không giam giữ về hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến chuyên môn kỹ thuật không được phép thực hiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

- Trường hợp đang trong thời gian thử thách đối với người bị kết án phạt tù có liên quan đến chuyên môn kỹ thuật nhưng được tha tù trước thời hạn có điều kiện không được phép thực hiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh

- Cá nhân không được thực hiện kinh doanh hành nghề khám bệnh, chữa bệnh khi đang trong thời gian thi hành án phạt tù hoặc đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc

- Đối với cá nhân đang trong thời gian bị cấm hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo bản án hình sự có hiệu lực pháp luật của tòa án hoặc bị hạn chế thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền pháp luật không cho phép được thực hiện hành nghề khám, chữa bệnh

- Trường hợp người mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự cũng thuộc trường hợp không được phép thực hiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.

Trên đây là một số vấn đề liên quan đến các trường hợp bị cấm hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Để hiểu rõ hơn về các vấn đề liên quan, tham khảo bài viết: Hướng dẫn cấp chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh.

Mọi thắc mắc liên hệ 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết. Trân trọng !