Khi phát hiện hành vi vi phạm của nhân viên, ngoài việc trách móc trước mặt nhân viên thì người sử dụng lao động cần phải xử lý kỷ luật nhân viên theo quy trình của Bộ luật Lao động quy định. 

1. Nguyên tắc xử lý khi nhân viên mắc lỗi

Theo quy định, mọi người lao động đều phải có nghĩa vụ chấp hành nội quy lao động, theo đó người nào không chấp hành hoặc chấp hành không nghiêm túc dẫn đến mắc lỗi ảnh hưởng đến môi trường làm việc và chất lượng công việc thì sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc theo quy định.

Căn cứ tại Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019, khi nhân viên mắc lỗi thì cần giải quyết theo nguyên tắc như sau:

- Chứng minh được lỗi của người lao động;

- Đảm bảo sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động 

- Đảm bảo sự có mặt của người lao động, luật sư hoặc tổ chức đại diện người lao động bào chữa;

- Có biên bản ghi rõ nội dung xử lý kỷ luật

Người sử dụng lao động lưu ý là không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật; khi một người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất.

Ngoài ra, người sử dụng lao động lưu ý một số trường hợp không được xử lý kỷ luật lao động đối với lao động mang thai, đang nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc, đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm; nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Bên cạnh đó không xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động vi phạm kỷ luật lao động trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình.

Việc xử lý kỷ luật đối với người chưa thành niên đã được Bộ luật lao động 2019 điều chỉnh. Theo đó, thay vì phải có mặt cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật khi xử lý kỷ luật thì người dưới 15 tuổi chỉ cần sự tham gia của người đại diện theo pháp luật.

 

2. Nhân viên mắc lỗi thường bị áp dụng những hình thức xử lý kỷ luật nào?

Khi nhân viên mắc lỗi, người sử dụng lao động thường áp dụng 4 hình thức xử lý kỷ luật theo từng cấp độ mà lỗi mà nhân viên đó vi phạm. Cụ thể, tại  Điều 124 Bộ luật Lao động năm 2019 đã liệt kê 04 hình thức xử lý kỷ luật lao động mà người lao động có thể bị áp dụng, đó là khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng, cách chức, sa thải. Cụ thể:

Thứ nhất, hình thức kỷ luật khiển trách

Đây là hình thức kỷ luật nhẹ nhất đối với người lao động khi vi phạm. Trong đó, các hành vi cụ thể sẽ được quy định trong nội quy lao động.

Thứ hai, hình thức xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng

Tùy thuộc vào hành vi vi phạm mà người lao động có thể bị áp dụng hình thức kéo dài thời hạn nâng lương thường xuyên so với thời hạn được các bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Tuy nhiên việc kéo dài thời hạn không được quá 06 tháng.

Thứ ba, hình thức kỷ luật cách chức 

Thông thường, hình thức kỷ luật này chỉ dành cho người lao động đang giữ một chức vụ nhất định. Người lao động chỉ bị cách chức với các lỗi vi phạm dẫn đến kỷ luật cách chức được quy định trong nội quy lao động.

Cuối cùng, hình thức kỷ luật sa thải

Đây là hình thức xử lý kỷ luật nặng nhất đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng tại  Điều 125 Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định cụ thể 04 nhóm hành vi người lao động bị sa thải, gồm:

- Những hành vi vi phạm nhưu hành vi: trộm cắp; đánh bạc, tham ô; đánh bạc; sử dụng ma túy tại nơi làm việc; cố ý gây thương tích...

-  Đối với những ngành nghề kinh doanh đặc thù hoặc không đặc thù nhưng công ty quy định không được tiết lộ bí mật kinh doanh nhưng lại có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ; xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động và gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động; quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

- Trước đây, người lao động chưa được xoá kỷ luật do bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà lại tái phạm. Trong đó, tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật.

- Tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày mà không có lý do chính đáng. Trong đó, lý do chính đáng được quy định gồm: thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.

Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung thêm 01 trường hợp bị áp dụng hình thức sa thải là người lao động có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Việc bổ sung quy định này là thực sự cần thiết, góp phần đảm bảo môi trường làm việc lành mạnh, giúp người lao động an tâm làm việc, đặc biệt với lao động nữ.
Như vậy, tuỳ từng mức độ nặng nhẹ của hành vi vi phạm mà nhân viên gây ra có thể áp dụng một trong 4 hình thức kỷ luật như cảnh cáo, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06, cách chức, sa thải.
 

3. Cách xử lý nhân viên khi mắc lỗi theo quy định của pháp luật

Khi nhân viên mắc lỗi vi phạm vào nội quy lao động, người sử dụng lao động cần xử lý nhân viên đó theo quy trình mà pháp luật quy định, cụ thể tại Điều 122 Bộ luật Lao động 2019 được hướng dẫn bởi Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Cụ thể trình tự xử lý kỷ luật lao động được thực hiện như sau:

Bước đầu tiên: người sử dụng lao động cần phải lập biên bản vi phạm.  Người sử dụng lao động phải tiến hành lập biên bản vi phạm đối với người lao động khi phát hiện có hành vi vi phạm;

Bước 2: thông báo đến tổ chức đại diện, người đại diện của người lao động. Theo đó, sau khi lập biên bản vi phạm người sử dụng lao động thông báo đến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên, người đại diện theo pháp luật của người lao động chưa đủ 15 tuổi.

Bước 3: người sử dụng lao động cần thu thập chứng cứ chứng minh lỗi

Trường hợp người sử dụng lao động phát hiện hành vi vi phạm kỷ luật lao động sau thời điểm hành vi vi phạm đã xảy ra thì thực hiện việc thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động. Trong quá trình thu thập chứng cứ chứng minh lỗi nếu xét thấy để người lao động tiếp tục làm việc sẽ gây khó khăn thì người sử dụng lao động có quyền tạm đình chỉ công việc của người lao động.

Bước 4: thông báo thông tin về cuộc họp xử lý kỷ luật lao động

- Người sử dụng lao động thông báo các thông tin về cuộc họp xử lý kỷ luật lao động đến các thành phần phải tham dự họp (tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động đang bị xử lý kỷ luật là thành viên; người lao động, lluật sư hoặc tổ chức đại diện người lao động bào chữa; trường hợp là người chưa đủ 15 tuổi thì phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật) trong vionfg ít nhất 5 ngày làm việc trước khi tiến hành họp, người sử dụng cần phải thông báo và bảo đảm các thành phần tham dự nêu trên nhận được thông báo trước khi diễn ra cuộc họp.

- Khi nhận được thông báo của người sử dụng lao động, các thành phần phải tham dự họp nêu trên phải xác nhận tham dự cuộc họp với người sử dụng lao động. Trường hợp một trong các thành phần phải tham dự không thể tham dự họp theo thời gian, địa điểm đã thông báo thì người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận việc thay đổi thời gian, địa điểm họp; trường hợp hai bên không thỏa thuận được thì người sử dụng lao động quyết định thời gian, địa điểm họp.

Bước 5: họp xử lý kỷ luật lao động

Người sử dụng lao động tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động theo thời gian, địa điểm đã thông báo.

Lưu ý: Nội dung cuộc họp xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản, thông qua trước khi kết thúc cuộc họp và có chữ ký của người tham dự cuộc họp. Trường hợp có người không ký vào biên bản thì người ghi biên bản nêu rõ họ tên, lý do không ký vào nội dung biên bản.

Bước 6: ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động

Cách xử lý đối với nhân viên khi mắc lỗi được thực hiện theo 6 bước cơ bản được pháp luật quy định đầu tiên người sử dụng lao động cần phải lập biên bản vi phạm; sau đó thông báo đến các tổ chức đại diện, người đại diện của nhân viên về lỗi vi phạm đã gây ra; tiếp theo người sử dụng lao động cần phải thu thập chứng cứ chứng minh về lỗi của nhân viên nếu vụ việc vi phạm có những tình tiết phức tạp và sẽ gây khó khăn cho công việc nếu nhân viên đó tiếp tục làm việc thì người sử dung lao động có quyền tạm đình chỉ công việc của nhân viên. Tiếp theo người sử dụng lao động cần phải thông báo các thông tin về cuộc hợp để xử lý nhân viên mắc lỗi đối với những người có liên quan sau đó sẽ tiến hành họp và ban hành quyết định kỷ luật nhân viên.

Quý khách hàng cần có chuyên viên tư vấn về vấn đề thắc măc nêu trên thì gọi qua hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn  để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!

Bài viết liên quan: Điều kiện để Quyết định xử lý kỷ luật lao động được coi là hợp pháp