- 1. Nền tảng pháp lý và cơ chế vận hành chính sách chăm lo Tết 2026
- 2. Cấu trúc đối tượng thụ hưởng và định hướng tập trung cho cấp cơ sở
- 3. Phân tích định mức chi: Sự chuyển dịch và nỗ lực thích ứng kinh tế
- 4. Cơ chế tài chính và quy trình chi trả: Tính tự chủ và trách nhiệm
- 5. So sánh đa phương: Vị thế của TP.HCM trong hệ thống an sinh quốc gia
- 6. Tác động tâm lý và xã hội đối với bộ máy hành chính cấp cơ sở
Trong hệ thống quản trị hành chính công của Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò là địa phương tiên phong trong việc vận dụng các cơ chế đặc thù để cải thiện đời sống cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Sự kiện chính quyền Thành phố chính thức công bố mức quà Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 trị giá 2.000.000 đồng dành cho mỗi cá nhân thuộc khu vực công, đặc biệt là sự quan tâm sâu sát đối với đội ngũ cán bộ tại cấp xã, phường, thị trấn, không chỉ là một hoạt động hỗ trợ tài chính đơn thuần mà còn là một chiến lược quản trị nguồn nhân lực quan trọng. Báo cáo này đi sâu vào phân tích các khía cạnh từ nền tảng pháp lý, cấu trúc đối tượng thụ hưởng, quy trình vận hành ngân sách đến những tác động đa chiều của chính sách này đối với sự ổn định của bộ máy hành chính cơ sở trong bối cảnh kinh tế xã hội năm 2026.
1. Nền tảng pháp lý và cơ chế vận hành chính sách chăm lo Tết 2026
Hệ thống văn bản pháp quy điều chỉnh việc chi quà Tết tại Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan lãnh đạo Đảng và cơ quan quản lý Nhà nước địa phương. Căn cứ pháp lý cao nhất và trực tiếp nhất cho các hoạt động này là Kế hoạch số 34/KH-UBND do Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành ngày 27 tháng 01 năm 2026. Đây là văn bản chi tiết hóa các định hướng lớn từ cấp Thành ủy, cụ thể là Thông báo số 110-TB/TU ngày 12 tháng 01 năm 2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về các hoạt động nhân dịp Tết Bính Ngọ.
Quy trình ban hành chính sách này thể hiện tính minh bạch và chuyên nghiệp trong công tác tham mưu của các sở ngành. Trước khi Kế hoạch 34 được ký duyệt, Sở Nội vụ đã trình Tờ trình số 1500/TTr-SNV vào ngày 26 tháng 01 năm 2026, trong đó xác định rõ danh mục đối tượng và định mức chi dựa trên khả năng cân đối của ngân sách Thành phố và nhu cầu thực tế của người lao động. Đồng thời, Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh cũng đóng vai trò then chốt khi ban hành Công văn số 2871/STC-HCSN ngày 30 tháng 01 năm 2026 để hướng dẫn các đơn vị về nguồn kinh phí và thủ tục quyết toán, đảm bảo việc chi trả không làm gián đoạn các hoạt động tài chính thường xuyên của đơn vị.
Ngoài các văn bản mang tính chất thời điểm cho năm 2026, chính sách quà Tết còn được đặt trong khung khổ rộng hơn của các nghị quyết về cơ chế đặc thù. Thành phố đã tận dụng tối đa quyền tự chủ được giao trong Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội để xây dựng các chính sách an sinh xã hội vượt trội so với mức bình quân của cả nước. Việc chi quà Tết không chỉ dựa trên dự toán ngân sách hàng năm được phân bổ tại Nghị quyết số 484/NQ-HĐND ngày 09 tháng 12 năm 2025 mà còn là sự kế thừa các giá trị nghĩa tình vốn là đặc sản trong văn hóa quản lý của Thành phố.
(31).jpg)
2. Cấu trúc đối tượng thụ hưởng và định hướng tập trung cho cấp cơ sở
Chính sách quà Tết 2 triệu đồng năm 2026 bao phủ một diện rộng các đối tượng trong khu vực công, với tổng số lượng lên tới 214.430 người. Điều đáng chú ý là sự phân định đối tượng rất rõ ràng giữa các đơn vị trực thuộc Thành phố quản lý và các đơn vị ngành dọc của Trung ương đóng trên địa bàn, thể hiện sự quan tâm toàn diện đối với mọi lực lượng lao động đang cống hiến cho sự phát triển của Thành phố.
Nhóm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cấp xã
Đội ngũ cán bộ tại 312 xã, phường, thị trấn của Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là đối tượng ưu tiên trong Kế hoạch 34. Đây là lực lượng trực tiếp thực thi các chính sách an dân và quản lý đô thị tại cơ sở. Các đối tượng cụ thể tại cấp xã bao gồm:
- Cán bộ, công chức làm việc tại Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc cấp xã.
- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo quy định của Nghị định 33/2023/NĐ-CP (nay được điều chỉnh theo các quy định mới nhất năm 2026).
- Người lao động do Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn trực tiếp ký hợp đồng lao động để thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ, phục vụ.
Việc đưa nhóm "người hoạt động không chuyên trách" và "người lao động hợp đồng" vào danh sách nhận quà mức 2.000.000 đồng (bằng mức với cán bộ, công chức chính quy) mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Điều này ghi nhận rằng tại cấp cơ sở, áp lực công việc là tương đương nhau và mọi sự đóng góp đều cần được trân trọng như nhau trong dịp Tết đoàn viên.
Tổng hợp quy mô đối tượng thụ hưởng theo Kế hoạch 34/2026
| Phân nhóm đối tượng | Số lượng người (Dự kiến) | Mức quà (VND/người) | Tổng kinh phí ước tính (Tỷ VND) |
| Khối cơ quan, đơn vị do Thành phố quản lý (bao gồm cấp xã) | 165.779 | 2.000.000 | 331,56 |
| Khối cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn (ngành dọc) | 48.651 | 2.000.000 | 97,30 |
| Tổng cộng | 214.430 | 2.000.000 | 428,86 |
Dữ liệu từ bảng trên cho thấy quy mô chi trả cho khối CBCCVC chỉ là một phần trong tổng ngân sách chăm lo Tết 2.200 tỷ đồng của Thành phố. Phần còn lại được dành cho người có công, hộ nghèo và các đối tượng an sinh xã hội khác, minh chứng cho một biểu đồ phân bổ ngân sách hài hòa giữa "khối thực thi" (cán bộ) và "khối thụ hưởng" (người dân khó khăn).
3. Phân tích định mức chi: Sự chuyển dịch và nỗ lực thích ứng kinh tế
Mức quà 2.000.000 đồng năm 2026 không phải là một con số ngẫu nhiên mà là kết quả của một quá trình điều chỉnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và sự tăng trưởng của quỹ lương cơ sở. Khi nhìn lại lộ trình ba năm gần nhất, chúng ta thấy một sự gia tăng đều đặn về định mức.
So sánh mức quà Tết khu vực công TP.HCM qua các năm
| Năm | Mức quà (VND) | Biến động so với năm trước | Tỷ lệ tăng | Bối cảnh điều chỉnh |
| 2024 | 1.500.000 | - | - | Giai đoạn phục hồi sau đại dịch |
| 2025 | 1.800.000 | +300.000 | 20% | Điều chỉnh theo mức lương cơ sở 2,34 triệu |
| 2026 | 2.000.000 | +200.000 | 11,1% | Nâng cao phúc lợi theo cơ chế đặc thù |
Sự gia tăng 200.000 đồng so với năm 2025 được đánh giá là một nỗ lực lớn của chính quyền Thành phố trong việc bù đắp trượt giá và áp lực chi tiêu dịp Tết. Đối với cán bộ công chức cấp xã, vốn có hệ số lương và các khoản phụ cấp thấp hơn các cấp quản lý cao hơn, khoản tăng 11,1% này đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện giỏ hàng hóa thực phẩm và các nhu cầu cơ bản khác trong những ngày lễ. Việc duy trì đà tăng này cũng gửi đi một tín hiệu về sự ổn định của ngân sách Thành phố mặc dù phải đối mặt với nhiều thách thức về thu chi trong năm 2025.
4. Cơ chế tài chính và quy trình chi trả: Tính tự chủ và trách nhiệm
Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng một quy trình chi trả phân cấp triệt để, gắn liền với mức độ tự chủ tài chính của các cơ quan, đơn vị. Điều này đảm bảo tính công bằng: các đơn vị có nguồn thu tốt sẽ tự gánh vác trách nhiệm, trong khi ngân sách Nhà nước sẽ tập trung hỗ trợ cho các đơn vị thuần hành chính hoặc các cơ sở tại vùng khó khăn, cấp xã.
Phân loại nguồn kinh phí thực hiện
Dựa trên hướng dẫn của Sở Tài chính và Sở Giáo dục và Đào tạo, nguồn kinh phí được phân bổ theo 4 nhóm đơn vị sự nghiệp công lập và khối hành chính :
- Nhóm 1 và Nhóm 2 (Đơn vị tự chủ hoàn toàn hoặc tự chủ chi thường xuyên): Các đơn vị này phải tự cân đối từ nguồn tài chính hợp pháp của mình để chi quà Tết cho nhân sự. Điều này bao gồm cả các trường học, bệnh viện lớn đã thực hiện tự chủ tài chính.
- Nhóm 3 và Nhóm 4 (Đơn vị tự chủ một phần hoặc do Nhà nước đảm bảo): Các đơn vị này, bao gồm phần lớn Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn và các trường học tại khu vực khó khăn, sẽ được ngân sách Thành phố cấp bổ sung kinh phí.
- Khối cơ quan hành chính và Đảng đoàn: Ngân sách Thành phố đảm bảo 100% kinh phí quà tặng thông qua việc bổ sung dự toán năm 2026.
Quy trình nghiệp vụ tại các đơn vị cấp cơ sở
Để tiền quà Tết đến tay cán bộ xã, phường đúng thời điểm, quy trình kế toán được thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Đơn vị chủ động sử dụng nguồn kinh phí được giao trong dự toán năm 2026 (phần chi thường xuyên không tự chủ) để chi trả ngay cho cán bộ dựa trên bảng lương tháng 2 năm 2026.
- Bước 2: Lập hồ sơ đề nghị bổ sung dự toán kèm theo danh sách cán bộ, người lao động thực tế có mặt tính đến hết tháng 2/2026.
- Bước 3: Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát chi và cấp bù kinh phí theo các quyết định bổ sung dự toán của cơ quan có thẩm quyền.
Sự linh hoạt trong việc cho phép đơn vị "tạm ứng" từ dự toán đầu năm để chi quà Tết cho thấy tư duy quản trị lấy con người làm trung tâm, tránh những rào cản thủ tục hành chính làm chậm trễ niềm vui ngày Tết của người lao động.
Tương quan giữa quà Tết và các chính sách thu nhập tăng thêm
Một trong những khía cạnh giúp cán bộ công chức tại Thành phố Hồ Chí Minh có mức thu nhập Tết vượt trội chính là sự kết hợp giữa "Quà Tết" (từ ngân sách chung) và "Thu nhập tăng thêm" (từ cơ chế đặc thù).
Nghị quyết 27/2025/NQ-HĐND và thu nhập tăng thêm quý 4/2025
Theo Nghị quyết 27/2025/NQ-HĐND (kế thừa và phát triển từ các nghị quyết thực thi Nghị quyết 98 của Quốc hội), CBCCVC Thành phố được hưởng mức chi thu nhập tăng thêm lên tới 1,8 lần mức lương ngạch, bậc, chức vụ.
- Đối với cán bộ cấp xã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, khoản thu nhập tăng thêm quý 4 năm 2025 (thường được quyết toán và chi trả vào tháng 1-2 năm 2026) có thể đạt từ 10 đến 30 triệu đồng tùy theo hệ số lương.
- Viên chức thuộc một số ngành đặc thù như Bảo hiểm xã hội Thành phố cũng đã được bổ sung vào diện hưởng mức chi 3 triệu đồng/người/tháng.
Tiền thưởng định kỳ theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP
Năm 2026 là năm thứ hai chính sách tiền thưởng theo Nghị định 73 đi vào cuộc sống một cách ổn định. Quỹ tiền thưởng bằng 10% tổng quỹ lương cơ bản của đơn vị cho phép các cơ quan hành chính cấp xã có thêm nguồn lực để thưởng cho những cá nhân có thành tích đột xuất hoặc hoàn thành tốt nhiệm vụ trong năm. Với mức lương cơ sở mới (áp dụng từ 1/7/2024 là 2,34 triệu đồng), mức thưởng cho cá nhân đạt thành tích xuất sắc có thể đạt tới 11,7 triệu đồng. Khi cộng dồn khoản quà Tết 2 triệu đồng, thu nhập tăng thêm quý 4 và tiền thưởng hằng năm, một cán bộ công chức cấp xã tại TP.HCM có thể nhận tổng số tiền lên đến 40-50 triệu đồng trong dịp Tết Bính Ngọ.
5. So sánh đa phương: Vị thế của TP.HCM trong hệ thống an sinh quốc gia
Việc so sánh chính sách của Thành phố Hồ Chí Minh với các địa phương khác như Quảng Ninh hay Hà Nội giúp làm rõ tính đặc thù và ưu việt trong cách tiếp cận của Thành phố mang tên Bác.
Bảng đối chiếu chính sách quà Tết 2026 tại các tỉnh thành tiêu biểu
| Tiêu chí | Thành phố Hồ Chí Minh | Tỉnh Quảng Ninh | Thành phố Hà Nội |
| Mức quà CBCCVC | 2.000.000 VND (Đại trà) | 2.000.000 VND (Chỉ danh hiệu ưu tú) | Phụ thuộc vào kết dư đơn vị |
| Mức quà Hưu trí | 1.800.000 VND | Theo phân loại an sinh | 300.000 - 500.000 VND |
| Mức quà Hộ nghèo | 1.500.000 VND | Theo phân loại Nghị quyết 83 | 500.000 VND |
| Cơ sở pháp lý | Kế hoạch 34/KH-UBND | Nghị quyết 83/2025/NQ-HĐND | Kế hoạch 341/KH-UBND |
Sự khác biệt rõ nét nhất nằm ở chỗ Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng mức quà 2.000.000 đồng cho "tất cả" cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công mà không phân biệt danh hiệu thi đua. Trong khi đó, tại Quảng Ninh, mức 2 triệu đồng thường chỉ dành cho các đối tượng có danh hiệu cao như Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú hoặc các nhóm chính sách có công đặc biệt. Điều này cho thấy chiến lược của TP.HCM là nâng cao "mặt bằng chung" cho đời sống cán bộ, thay vì chỉ tập trung vào một số nhóm tinh hoa.
Đồng thời, mức quà dành cho diện hưu trí tại TP.HCM (1,8 triệu đồng) cao gấp hơn 3 lần so với mức hỗ trợ của Hà Nội (500.000 đồng), phản ánh khả năng tự chủ ngân sách mạnh mẽ và triết lý an sinh sâu rộng của Thành phố phía Nam.
6. Tác động tâm lý và xã hội đối với bộ máy hành chính cấp cơ sở
Chính sách quà Tết 2 triệu đồng năm 2026 mang lại những rippling effects (hiệu ứng gợn sóng) tích cực cho cấu trúc xã hội và quản trị của Thành phố.
Ổn định tâm lý cán bộ trước làn sóng chuyển dịch nhân lực
Trong những năm 2024-2025, Thành phố Hồ Chí Minh đối mặt với thách thức lớn khi một bộ phận không nhỏ cán bộ cấp xã, phường xin nghỉ việc do áp lực công việc quá cao so với thu nhập. Việc duy trì và tăng mức quà Tết lên 2 triệu đồng, cùng với việc đảm bảo thu nhập tăng thêm 1,8 lần, đã tạo ra một "neo giữ" về tâm lý. Cán bộ thấy được sự quan tâm thiết thực từ chính quyền Thành phố, từ đó tăng cường cam kết gắn bó với khu vực công.
Kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy kinh tế địa phương
Với tổng ngân sách chi quà cho CBCCVC hơn 428 tỷ đồng và tổng ngân sách chăm lo Tết toàn Thành phố lên tới gần 6.000 tỷ đồng (bao gồm xã hội hóa), một lượng thanh khoản khổng lồ được bơm vào thị trường tiêu dùng của Thành phố trong vòng chưa đầy 30 ngày. Sự gia tăng định mức quà tặng trực tiếp góp phần làm sôi động các "Siêu thị mini 0 đồng", các hội chợ xuân tại 168 khu dân cư và các hoạt động thương mại tại cơ sở. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn kinh tế: ngân sách chăm lo cho con người, con người sử dụng tiền đó để mua sắm hàng hóa dịch vụ, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển và đóng góp lại cho ngân sách thông qua thuế.
Lan tỏa tinh thần nghĩa tình tại 312 phường, xã, thị trấn
Tại cấp phường, các hoạt động "Bữa cơm đoàn kết - Tết đoàn viên" như tại phường Bình Phú, Quận 6, cho thấy quà Tết từ Thành phố là tiền đề để các địa phương huy động thêm nguồn lực xã hội hóa. Khi ngân sách Thành phố đã đảm bảo mức quà cơ bản cho cán bộ và các hộ nghèo theo danh sách, các phường, xã có thể tập trung nguồn vốn vận động được để chăm lo cho những đối tượng "ngoài danh sách" như công nhân thu gom rác, trẻ em lớp học tình thương hay người lao động tự do có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.