1. Chiến tranh cục bộ là loại hình chiến tranh gì?
Trong bối cảnh chiến tranh ngày càng căng thẳng, sức mạnh quân đội Việt Nam ngày càng tăng cao, và nhất là sau thất bại của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", Mỹ quyết định chuyển sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ" ở miền Nam và mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc. Vậy, chiến lược "Chiến tranh cục bộ" là gì?
Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” là loại hình chiến tranh xâm lược thực dân mới được tiến hành bằng lực lượng quân Mỹ, quân một số nước đồng minh Mỹ và quân đội Sài Gòn, trong đó quân Mỹ giữ vai trò chủ yếu, lúc cao nhất lên gần 1,5 triệu tên.
Sử dụng chiến lược "Chiến tranh cục bộ", Mỹ mong muốn giành lại thế chủ động trên chiến trường, âm mưu đẩy lực lượng vũ trang của ta trở về phòng ngự, buộc ta phải phân tán lực lượng đánh nhỏ lẻ hoặc rút quân về biên giới. Với âm mưu này, Mỹ dựa vào ưu thế quân sự với quân số đông, vũ khí hiện đại, quân Mỹ vừa mới vào miền Nam đã mở ngay cuộc hành quân "tìm diệt" vào căn cứ Quân Giải phóng ở Vạn Tường (Quảng Ngãi) và hai cuộc phản công chiến lược mùa khô (1965 - 1966 và 1966 - 1967) bằng hàng loạt cuộc hành quân "tìm diệt" và "bình định" vào "Đất thánh Việt Cộng".
2. Quân dân miền Nam chiến đấu chống chiến lược Chiến tranh cục bộ và cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968
2.1. Quân và dân miền Nam chiến đấu chống chiến lược Chiến tranh cục bộ
Tháng 3/1965, những tiểu đoàn quân Mỹ đầu tiên đổ bộ vào Đà Nẵng, Chu Lai, mở đầu cho chiến lược Chiến tranh cục bộ, tuy nhiên đã bị các lực lượng dân quân du kích xung quanh căn cứ Mỹ đánh phá quấy rối và tiêu hao.
Ngày 27/5/1965, 1 đại đội bộ đội địa phương tỉnh Quảng Nam đã tập kích 1 đại đội lính thuỷ đánh bộ Mỹ tại Núi Thành, tiêu diệt và làm bị thương 140 tên, thu toàn bộ vũ khí. Trận đánh này đã khẳng định ý chí quyết tâm đánh Mỹ của quân và dân miền Nam, làm nức lòng nhân dân cả nước.
Ngày 18/8/1965, quân giải phóng Khu V lại thắng lớn ở Vạn Tường (Bắc Quảng Ngãi). Một trung đoàn chủ lực cùng bộ đội địa phương và dân quân du kích đã đánh bại cuộc tiến công của một lực lượng lớn quân Mỹ gồm 4 tiểu đoàn lính thuỷ đánh bộ, 1 tiểu đoàn xe tăng và xe bọc thép, 2 tiểu đoàn pháo 105 mi li mét, 6 tàu đổ bộ và 5 pháo hạm cùng hàng trăm máy bay chiến đấu. Đây là trận ra quân rầm rộ, hiệp đồng binh chủng đầu tiên của Mỹ trên một khu vực do chúng lựa chọn. Suốt một ngày chiến đấu quyết liệt, lực lượng vũ trang giải phóng đã đánh bại các đợt tiến công của địch, loại khỏi vòng chiến đấu 900 tên Mỹ, bắn cháy, bắn hỏng nhiều máy bay, xe tăng và xe bọc thép. Trận Vạn Tường đã mở đầu cao trào diệt quân xâm lược Mỹ. Thắng lợi của trận Vạn Tường chứng tỏ quân và dân miền Nam hoàn toàn có khả năng thắng Mỹ về quân sự trong chiến tranh cục bộ, mặc dù chúng chiếm ưu thế về số lượng, về hoả lực và sức cơ động; nó mở đường cho các đơn vị chủ lực quân giải phóng tiếp tục phát triển thế tiến công tập trung đánh những trận tiêu diệt từng đơn vị quân cơ động Mỹ.
Sau hai chiến thắng Núi Thành và Vạn Tường, trên chiến trường miền Nam dấy lên phong trào "tìm Mỹ mà đánh, tìm Ngụy mà diệt". Bắt đầu xuất hiện "những vành đai diệt Mỹ" kiên cường ở Hòa Vang, Chu Lai (Quảng Nam), ở Củ Chi (Sài Gòn),... Từ đó mở đầu cho hàng loạt các chiến công vang dội.
Ở Tây Nguyên, sau khi tiêu diệt chiến đoàn 3 thiết giáp ngụy, quân giải phóng buộc Sư đoàn kỵ binh không vận 1 Mỹ phải tham chiến. Bằng cách đánh táo bạo, mưu trí và dũng cảm, từ ngày 14 đến ngày 18/11/1965, lực lượng vũ trang Tây Nguyên loại khỏi vòng chiến đấu 1700 tên Mỹ, 1274 tên Ngụy, tiêu diệt và đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn kỵ binh không vận Mỹ, diệt gọn 1 chiến đoàn xe cơ giới, 1 tiểu đoàn bộ binh Ngụy, phá 89 xe quân sự, 59 máy bay các loại, mà trong đó chủ yếu là máy bay lên thẳng. Sư đoàn kỵ binh bay, được coi là “niềm hy vọng lớn nhất của lục quân Mỹ”, với chiến thuật “nhảy cóc”, “ứng viện giải vây” lần đầu tiên bị đánh bại trên chiến trường rừng núi Việt Nam.
Liên tiếp sau đó là những tin vui lớn từ chiến trường miền Nam. Khả năng thắng Mỹ về quân sự trong Chiến tranh cục bộ trở thành hiện thực ngay trong Đông - Xuân 1965 - 1966, bằng chiến thắng oanh liệt của quân và dân miền Nam đập tan cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ nhất của 20 vạn quân Mỹ, quân đồng minh Mỹ và nửa triệu quân ngụy. Trong cuộc phản công này, quân đội Mỹ đã mở rộng 450 cuộc hành quân lớn nhỏ, trong đó có 5 cuộc hành quân then chốt đánh vào miền Đông Nam Bộ, và đồng bằng Khu V, Củ Chi, Bến Cát, Nam Phú Yên, Quảng Ngãi và Bình Định, với mục tiêu “bẻ gãy xương sống Việt Cộng” như chúng khoác lác và hòng giành lại thế chủ động trên chiến trường.
Đến mùa khô năm 1988 - 1967, Mỹ mở cuộc phản công chiến lược lần thứ 2 với một lực lượng lớn gồm 20 sư đoàn và 10 lữ đoàn chủ lực (trong đó có 7 sư đoàn và 4 lữ đoàn quân Mỹ), với 4000 máy bay, 2500 xe tăng, xe bọc thép, hàng chục vạn tấn bom đạn, hàng vạn tấn hóa chất độc, 2540 khẩu pháo, 500 tàu xuồng chiến đấu. Nếu tính cả lực lượng Mỹ ở hạm đội 7, Thái Lan, Phi-líp-pin, Guam, Nhật Bản tham gia cuộc Chiến tranh Việt Nam thì số quân tham chiến trong cuộc phản công lần này lên tới 1 triệu 20 vạn, trong đó có 60 vạn quân Mỹ. Địch tập trung đánh vào miền Đông Nam Bộ, trọng điểm là Tây Ninh, nhằm mục tiêu “tìm diệt” cơ quan lãnh đạo, chỉ huy Trung ương Cục, Bộ Chỉ huy Miền, Mặt trận Dân tộc Giải phóng và các đơn vị chủ lực Quân giải phóng. Chúng đã mở 895 cuộc hành quân lớn nhỏ, trong đó có 3 cuộc hành quân then chốt đánh vào chiến khu Dương Minh Châu, khu vực Bến Súc - Củ Chi - Bến Cát và khu vực đường 22 sát biên giới Việt Nam - Campuchia cùng Dầu Tiếng - Minh Thạnh - Bến Củi.
Đứng trước cuộc hành quân mùa khô với quy mô vô cùng lớn của địch, quân và dân ta đã tổ chức hàng loạt các trận phản công, đánh bại các cuộc hành quân của Mỹ - Ngụy. Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ đã cùng toàn dân bám sát địch, tiêu diệt và tiêu hao lực lượng của chúng trên khắp các chiến trường. Những trận đánh địch ngay trên địa bàn hành quân của chúng, ở trong vùng sau lưng địch, ở hậu cứ và cơ quan đầu não của chúng, những hoạt động mạnh ở các vùng đồng bằng, ở Tây Nguyên, ở đường 9 Trị - Thiên đã căng kéo địch ra mọi hướng, đánh bại 3 cuộc hành quân lớn và nhiều cuộc hành quân khác, loại khỏi vòng chiến đấu 175.000 quân Mỹ, quân Ngụy và quân đồng minh, 49 tiểu đoàn và đơn vị tương đương bị đánh thiệt hại, 1800 máy bay và 1786 xe quân sự bị bắn cháy, bắn hỏng, 100 tàu xuồng bị bắn cháy, bắn chìm.
Như vậy, trong hai mùa khô 1965 - 1966 và 1966 - 1967, quân và dân miền Nam ta đã loại khỏi vòng chiến đấu tới 290.000 tên địch, trong đó có 128.000 quân Mỹ và quân đồng minh, làm thất bại một bước quan trọng trong chiến lược chiến tranh cục bộ của đế quốc Mỹ, khiến cho thế trận địch bị nao núng và làm lung lay tinh thần chiến đấu của địch.
2.2. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968
Trước thắng lợi vang dội của hai cuộc phản công mùa khô, bước vào mùa xuân năm 1968, so sánh lực lượng giữa ta và địch đang thay đổi theo hướng có lợi cho ta; đồng thời lợi dụng mâu thuẫn tại Mỹ trong năm bầu cử Tổng thống, quân ta quyết định mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam.
Đêm giao thừa và đêm mồng một Tết Mậu Thân (30 và 31/1/1968) quân và dân miền Nam đồng loạt tiến công và nổi dậy trên toàn miền; đồng loạt tiến công địch ở 4/6 thành phố, 37/42 thị xã, hàng trăm thị trấn, quận lỵ; đánh vào hầu hết các cơ quan đầu não trung ương, địa phương của cả Mỹ lẫn Ngụy, bao gồm cả 4 bộ tư lệnh quân khu - quân đoàn, 8 bộ tư lệnh sư đoàn, 2 bộ tư lệnh biệt khu Ngụy, 2 bộ tư lệnh dã chiến Mỹ, 30 sân bay và nhiều tổng kho lớn. Trong đó, có những trận gây chấn động lớn như trận đánh Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc lập Ngụy, Bộ Tổng tham mưu Ngụy ở Sài Gòn và 25 ngày đêm làm chủ thành phố Huế,... Đồng thời, nhân dân ở hầu khắp các vùng nông thôn được sự giúp sức của các lực lượng vũ trang đã nổi dậy, phá tan từng mảng hệ thống kìm kẹp của ngụy quyền ở thôn xã, giành thắng lợi oanh liệt cả về tiêu diệt sinh lực địch và giành quyền làm chủ.
Kết quả, quân và dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 147 000 tên địch, trong đó có 43.000 lính Mỹ, phá hủy một khối lượng lớn phương tiện chiến tranh và giải phóng thêm một số vùng nông thôn.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã gây ra cho đế quốc Mỹ một đòn "choáng váng đột ngột", làm đảo lộn thế bố trí, phá vỡ kế hoạch tác chiến dự định của chúng; làm rung chuyển không những toàn bộ chiến trường miền Nam Việt Nam mà còn làm rung chuyển cả Lầu Năm Góc cũng như toàn nước Mỹ. Với ý nghĩa to lớn đó, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 là một sự kiện lịch sử quan trọng và để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình lịch sử Việt Nam hiện đại. Cũng chính cuộc Tổng tiến công và nổi dậy này đã làm phá sản hoàn toàn chiến lược Chiến tranh cục bộ của địch. Đồng thời, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã buộc Mỹ phải tuyên bố "phi Mỹ hóa" chiến tranh và làm lung lay hoàn toàn ý chí xâm lược của chúng. Đây cũng là đòn đánh quyết định, buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán với ta tại Paris.
Trong bài viết trên, Luật Minh Khuê đã gửi đến bạn đọc thông tin về Chiến lược chiến tranh cục bộ là loại hình chiến tranh gì? cũng như thông tin về cuộc chiến đấu chống chiến lược chiến tranh cục bộ của quân và dân ta. Hy vọng bài viết đã cung cấp đến bạn đọc những thông tin hữu ích. Luật Minh Khuê xin cảm ơn.
