1. Bối cảnh thông qua chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030

Ngày 11/10/2023, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030.

Trong quãng thời gian gần đây, dưới sự hướng dẫn của Đảng, sự đoàn kết của toàn dân và quân đội, chúng ta đã cùng nhau đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong lĩnh vực phát triển kinh tế-xã hội. Bảo vệ và tăng cường quốc phòng và an ninh đã được thực hiện mạnh mẽ.

Trật tự và an toàn xã hội được đảm bảo. Đảng và Nhà nước đã thực hiện một loạt chính sách, quyết định và pháp luật nhằm đối phó với tham nhũng và tiêu cực. Điều này bao gồm Nghị quyết Trung ương 3 khóa X về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng và lãng phí, Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về việc xây dựng và điều chỉnh Đảng và hệ thống chính trị; xử lý nghiêm cán bộ và đảng viên vi phạm tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và biểu hiện "tự diễn biến" và "tự chuyển hóa"; Kết luận số 10-KL/TW ngày 26/12/2016 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X và Kết luận số 12-KL/TW ngày 06/4/2022 của Bộ Chính trị về việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng và tiêu cực, cùng với việc ban hành Luật Phòng, chống tham nhũng và Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020.

Việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng và tiêu cực đã mang lại nhiều kết quả quan trọng, đồng thời tạo ra sự thay đổi đáng kể, có bước tiến mạnh mẽ và hiệu quả, đã đi vào chiều sâu hơn. Các nỗ lực này đã giúp kiểm soát và ngăn chặn tham nhũng và tiêu cực, và được đánh giá cao và ủng hộ bởi cán bộ, đảng viên và nhân dân, cũng như được quốc tế công nhận.

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều thành tựu, công tác phòng, chống tham nhũng và tiêu cực vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Một số bộ, ngành và địa phương vẫn chưa thấy sự thay đổi rõ rệt trong việc ngăn chặn, phát hiện và xử lý tham nhũng và tiêu cực.

Tham nhũng và tiêu cực vẫn diễn ra nghiêm trọng và phức tạp trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong việc quản lý cán bộ, tài chính, ngân sách, tài sản công, quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước vào doanh nghiệp, đầu tư, xây dựng và đấu thầu, đấu giá; đất đai, tài nguyên và khoáng sản; tín dụng, ngân hàng; thuế, hải quan và trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến nhân dân và doanh nghiệp.

Tham nhũng và tiêu cực vẫn là nguy cơ chính đe dọa sự tồn tại của Đảng và chế độ. Nguyên nhân chính là do cơ chế quản lý nhà nước trong một số lĩnh vực còn hạn chế và không hiệu quả, việc thực thi pháp luật chưa nghiêm ngặt, và kết quả trong việc phát hiện, xử lý tham nhũng và tiêu cực vẫn chưa đủ cứng rắn. Cơ cấu tổ chức chưa đủ linh hoạt và hiệu quả, và một số cán bộ, công chức và viên chức vẫn suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống. Sự tham gia của xã hội trong công tác phòng, chống tham nhũng và tiêu cực còn hạn chế.

Chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Với sự phức tạp và tinh vi của tham nhũng, công cuộc phòng, chống tham nhũng và tiêu cực đối diện với những thách thức mới và khó khăn. Chính vì vậy, để tiếp tục nâng cao hiệu quả trong công tác phòng, chống tham nhũng và tiêu cực, Chính phủ đã thông qua Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030.

2. Mục tiêu của Chiến lược phòng chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030

Mục tiêu tổng quan của Chiến lược phòng chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030:

Chúng ta đặt ra mục tiêu chính là ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng và tiêu cực, đồng thời đóng góp vào xây dựng một xã hội dân chủ, kỷ cương, và liêm chính. Chúng ta cũng quyết tâm duy trì ổn định chính trị và thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội.

Mục tiêu cụ thể của Chiến lược phòng chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030:

- Khắc phục những yếu điểm và bất cập trong chính sách và pháp luật, đặc biệt là trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, nơi có nguy cơ cao phát sinh tham nhũng và tiêu cực.

- Xây dựng một bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả, và liêm chính, với đội ngũ cán bộ, công chức, và viên chức chuyên nghiệp, kỷ cương.

- Tăng cường các biện pháp phòng ngừa tham nhũng và tiêu cực, đảm bảo việc phát hiện và xử lý nghiêm minh mọi hành vi liên quan đến tham nhũng và tiêu cực, đồng thời thu hồi triệt hạng tài sản bị chiếm đoạt hoặc thất thoát.

- Tận dụng tối đa vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, cùng với các cơ quan báo chí và truyền thông, để thúc đẩy sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân trong công tác phòng chống tham nhũng và tiêu cực.

- Tăng cường hợp tác quốc tế trong việc phòng chống tham nhũng và liên kết nó với việc thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

3. Những nhiệm vụ của Chiến lược phòng chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030

- Hoàn thiện chính sách và pháp luật liên quan đến quản lý kinh tế - xã hội và công việc phòng chống tham nhũng và tiêu cực để đảm bảo tính hoàn thiện và hiệu quả.

- Thực hiện việc tái cấu trúc tổ chức và máy móc nhà nước, cùng với việc cải tiến chế độ công việc và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức và viên chức liêm chính, nhằm tối ưu hóa hiệu suất thực thi pháp luật.

- Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

- Tăng cường nhận thức và khuyến khích xã hội tham gia tích cực và hoàn thiện trách nhiệm của mình trong việc đối phó với tham nhũng và tiêu cực.

- Tích cực tham gia và tối ưu hóa hiệu quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng chống tham nhũng và tuân theo đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của quốc gia theo Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

4. Lộ trình thực hiện Chiến lược phòng chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030

Dựa theo Mục 1 Chương IV của Nghị quyết 168/NQ-CP năm 2023, về lộ trình thực hiện Chiến lược quốc gia phòng chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030, chúng tôi đã xác định hai giai đoạn cụ thể như sau:

Giai đoạn thứ nhất (từ năm 2023 đến năm 2026):

- Trong giai đoạn này, chúng ta sẽ tiến hành đồng bộ hóa nhiệm vụ và giải pháp, tập trung vào việc nghiên cứu, xem xét, chỉnh sửa và bổ sung để khắc phục những yếu điểm và hạn chế trong pháp luật liên quan đến quản lý kinh tế-xã hội, cũng như công việc phòng chống tham nhũng và tiêu cực. Điều này nhằm đề xuất các nhiệm vụ cụ thể trong chương trình xây dựng luật và pháp lệnh của Quốc hội Khóa XV và Khóa XVI. Chúng ta sẽ tập trung vào việc nâng cao năng lực và hiệu quả trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi liên quan đến tham nhũng và tiêu cực.

- Chúng ta sẽ hoàn thành các nhiệm vụ cụ thể trong giai đoạn 2023-2026 và tiến hành tổng kết vào năm 2026.

Giai đoạn thứ hai (từ năm 2026 đến năm 2030):

- Chúng ta sẽ tận dụng những thành tựu đã đạt được trong giai đoạn thứ nhất và dựa trên sự tổng kết, sẽ xây dựng một kế hoạch cụ thể để thực hiện Chiến lược giai đoạn 2026-2030. Chúng ta sẽ đẩy mạnh thực hiện toàn diện các nhóm nhiệm vụ và giải pháp nhằm hoàn thành mục tiêu của Chiến lược.

- Chúng ta sẽ tiến hành tổng kết việc thực hiện Chiến lược vào năm 2031.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan theo chức năng và nhiệm vụ của họ, xây dựng chương trình và kế hoạch cụ thể để tổ chức thực hiện Chiến lược và các nhiệm vụ được giao trong kế hoạch thực hiện Chiến lược.

Chính phủ giao nhiệm vụ cho Thanh tra Chính phủ là tổ chức chủ trì và phối hợp với Văn phòng Chính phủ cùng với các cơ quan và tổ chức liên quan để hỗ trợ Chính phủ trong việc triển khai, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Chiến lược. Thanh tra Chính phủ cũng sẽ tự chủ động theo dõi, đánh giá và báo cáo tình hình thực hiện Chiến lược hàng năm, đề xuất việc tổng kết và tổng hợp kết quả thực hiện Chiến lược.

Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề, các doanh nghiệp và toàn bộ nhân dân tham gia nghiêm túc vào việc thực hiện "Chiến lược quốc gia phòng chống tham nhũng và tiêu cực đến năm 2030." Họ cũng sẽ kiến nghị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các cơ quan truyền thông tham gia và thực hiện, kiểm tra và giám sát việc thực hiện Chiến lược này.

Bài viết liên quan: Công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về chiến lược phòng chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030. Mọi thắc mắc về mặt pháp lý vui lòng liên hệ đến hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!