1. Khí cười là loại chất gì?
Khí cười là loại khí có công thức hóa học là N2O ((Dinitơ oxit hay nitrous oxide). Loại khí này không màu, không mùi, nhẹ hơn không khí. Khí cười có tác dụng để gây mê, an thần, giảm đau và được các nha sĩ, bác sĩ, sản khoa, bác sĩ thể thao sử dụng thường xuyên từ đầu thế kỷ 20. Ngoài ra, khí này còn được sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp để làm kem bông tươi, tăng năng suất động cơ xe. Khi hít vào, người sử dụng sẽ có khả năng tác động mạnh lên một điểm của hệ thần kinh gây cười, tạo cảm giác lâng lâng sảng khoái cho người sử dụng. Tuy nhiên, nếu thường xuyên sử dụng N2O có thể gây ra các rối loạn như cảm giác châm chích ở đầu các chi và đi đứng loạng choạng, rối loạn khí sắc, rối loạn trí nhớ, rối loạn giấc ngủ, rối loạn nhịp tim và hạ huyết áp, thiếu máu, thiếu B12, ... thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, nhất là sử dụng đồng thời với ma túy tổng hợp.
Ma túy là các chất gây nghiện và tác động mạnh tới hệ thần kinh trung ương của con người và động vật. Chúng thường được dùng để gây ra các hiệu ứng tâm lý và thay đổi ý thức, tạo cảm giác phấn khích, thoải mái hoặc giảm đau. Tuy nhiên, sử dụng ma túy có thể gây ra nhiều hậu quả nguy hiểm cho sức khỏe và tạo ra tình trạng nghiện phụ. Có nhiều loại ma túy khác nhau, được chia thành hai nhóm chính:
- Ma túy tổng hợp (hay còn gọi là ma túy hợp chất): Đây là nhóm ma túy được sản xuất nhân tạo thông qua quá trình hóa học. Ví dụ như ma túy tổng hợp như thuốc lắc (amphetamine), ecstasy, LSD, methamphetamine, và các loại thuốc opioid tổng hợp.
- Ma túy tự nhiên: Đây là nhóm ma túy xuất hiện tự nhiên trong tự nhiên, thường được chiết xuất từ cây cỏ hoặc thực vật. Một số ví dụ bao gồm thuốc phiện từ cây hoa màu (opium), cần sa (marijuana), coca từ cây coca (cocaine).
Các loại ma túy này có thể được sử dụng qua nhiều hình thức như hút, ngậm, tiêm, nuốt hoặc nhai. Sử dụng ma túy gây hại đến cả sức khỏe tâm lý và thể chất, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và tác động xấu tới cuộc sống và môi trường xã hội của người dùng. Việc sử dụng ma túy cũng là một vấn đề pháp luật và bị cấm hoặc có hạn chế tại hầu hết các quốc gia trên thế giới.
N2O không nằm trong Danh mục các chất ma túy và tiền chất được ban hành theo Nghị định số 73/2018/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2018 của Chính phủ ban hành quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất. Mà khí cười (khí N2O) là hóa chất được quản lý chuyên ngành bởi Bộ Công thương. Cụ thể, N2O thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp (số thứ tự 120, Phụ lục II của Nghị định số 113/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất), chủ yếu sử dụng để gây tê, giảm đau trong lĩnh vực y tế hoặc dùng để đóng gói, bảo quản thực phẩm.
2. Chở 21 tấn khí cười đi tiêu thụ thì có bị xử lý hình sự không?
Từ nội dung nêu trên, có thể thấy khí cười không phải là một trong các chất ma túy hay tiền ma túy được quy định theo pháp luật. Vậy nên, nếu việc chở 21 tấn khí cười này với mục đích là để sử dụng trong lĩnh vực y tế (như gây tê, giảm đau) hoặc dùng để đóng gói, bảo quản thực phẩm và có giấy tờ, nguồn gốc rõ ràng thì hoàn toàn phù hợp và không vi phạm quy định pháp luật. Bởi theo Điều 33 Chương II Hiến pháp năm 2013 cũng có quy định rằng mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.
Thế nhưng, nếu vận chuyển 21 tấn khí cười với mục đích là để kinh doanh, như chở vào các quán bar, khách sạn để cá nhân mua và sử dụng thì lại là hành vi trái quy định pháp luật. Tuy nhiên, hiện nay, khí cười không nằm trong các mục chất ma túy và tiền ma túy cấm nên người vận chuyển khí cười sẽ chưa bị xác định là vi phạm pháp luật vì không nằm trong danh mục cấm. Tức là, người vận chuyển 21 tấn khí cười chưa có đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vận chuyển trái phép chất ma túy theo quy định pháp luật hình sự.
Tuy nhiên, vì khí cười là loại khí bị hạn chế sản xuất kinh doanh và chỉ được dùng trong các lĩnh vực công nghiệp và y tế nên nếu vận chuyển, kinh doanh, sản xuất khí cười không đúng quy định này sẽ bị coi là hành vi vi phạm pháp luật. Chính vì thế, người vận chuyển 21 tấn khí cười mà không đúng mục đích và không có giấy phép vẫn sẽ bị bắt và xử lý theo quy định của pháp luật.
3. Biện pháp xử lý đối với hành vi vận chuyển chất khí cười đi tiêu thụ
Hành vi vi phạm pháp luật về sản xuất, kinh doanh khí cười sẽ bị xử lý vi phạm quy định về hoạt động sản xuất, kinh doanh theo Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp tại Điều 17 Nghị định 71/2019/NĐ-CP ngày 30 tháng 8 năm 2019 của Chính phủ, được sửa đổi tại khoản 8 Điều 1 Nghị định 17/2022/NĐ-CP. Cụ thể:
Các hành vi vi phạm và mức phạt:
- Viết thêm, tẩy xóa, sửa chữa làm thay đổi nội dung ghi trong giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp: phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng.
- Cho thuê, cho mượn, cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp; thuê, mượn, nhận cầm cố, nhận thế chấp, mua, nhận chuyển nhượng Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp: Phạt tiền từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
- Không thực hiện quy định về cấp lại Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp khi có thay đổi về thông tin cá nhân, tổ chức: Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng.
- Sản xuất, kinh doanh không đúng địa điểm, quy mô, chủng loại hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp ghi trong Giấy phép: Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
- Sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp mà không có Giấy phép: Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng hoặc tiếp tục hoạt động khi bị cơ quan có thẩm quyền đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng Giấy phép: Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng.
Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả:
- Tước quyền sử dụng Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp từ 03 tháng đến 06 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều 17 Nghị định 71/2019/NĐ-CP và từ 06 tháng đến 12 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 5 Điều 17 Nghị định 71/2019/NĐ-CP.
- Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm buộc nộp lại Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp bị viết thêm, tẩy xóa, sửa chữa làm thay đổi nội dung cho cơ quan cấp Giấy phép đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 17 Nghị định 71/2019/NĐ-CP, và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm quy định tại khoản 2, khoản 5 và khoản 6 Điều 17 Nghị định 71/2019/NĐ-CP.
Hậu quả của vi phạm:
Hành vi vi phạm hình phạt sẽ bị xử lý theo hình thức vi phạm hành chính, không có quy định xử lý hình sự trong trường hợp này.
Nội dung trên đưa ra các mức phạt cụ thể đối với các hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp, và cũng chỉ ra rõ hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả cho người vi phạm.
Xem thêm: Bóng cười có bị cấm tại Việt Nam không? Sử dụng bóng cười có bị phạt? Liên hệ với Luật Minh Khuê qua tổng đài số 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.
