Có bảo hộ bản quyền cho giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm không?

1. Giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm là gì?

"Giọng nói" là khía cạnh của âm thanh được tạo ra bởi các cơ quan trong cổ họng khi nói. Nói chung, giọng nói bao gồm cả các yếu tố như tốc độ, âm lượng, âm điệu, và cách thức đặt giọng. Mỗi người có một giọng nói riêng biệt và đặc trưng, phản ánh sự đa dạng trong ngôn ngữ và văn hóa. Giọng nói không chỉ truyền đạt nghệ thuật nói chung mà còn có thể mang đến thông điệp phức tạp hơn, bao gồm cả cảm xúc, tâm trạng và cá nhân tính của người nói. Đôi khi, giọng nói cũng có thể phản ánh sự địa phương hóa hoặc văn hóa hóa của người nói, làm cho nó trở thành một yếu tố quan trọng trong giao tiếp và truyền đạt ý.

"Giọng đọc" (voice tone) trong tiếng Việt, thì nó thường được hiểu là cách người đọc trình bày văn bản, bài diễn thuyết hoặc thông điệp một cách đặc trưng, thể hiện qua cách điệu, giọng điệu, và những biểu cảm giọng nói khác nhau.

"Giọng ghi âm" (voice recording) đề cập đến quá trình ghi lại và lưu trữ âm thanh từ nguồn nói hoặc các sự kiện âm thanh khác. Điều này thường được thực hiện bằng cách sử dụng thiết bị ghi âm như máy ghi âm, điện thoại di động hoặc máy tính có chức năng ghi âm. Quá trình giọng ghi âm có thể được sử dụng để ghi lại cuộc họp, bài giảng, cuộc trò chuyện, hoặc bất kỳ sự kiện âm thanh nào mà người sử dụng muốn lưu trữ và tái sử dụng sau này. Công nghệ ghi âm đã phát triển nhanh chóng, từ việc sử dụng băng ghi âm truyền thống đến các thiết bị kỹ thuật số hiện đại và ứng dụng trên điện thoại di động.

2. Ý nghĩa của việc bảo hộ quyền tác giả

Bảo hộ quyền tác giả có nhiều ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo. Dưới đây là một số điểm chính:

- Tôn trọng tác giả: Bảo hộ quyền tác giả đảm bảo rằng người sáng tạo được tôn trọng và đánh giá công bằng về mặt tinh thần và kinh tế. Điều này khuyến khích sự sáng tạo và đầu tư năng lực trong việc tạo ra những tác phẩm có giá trị.

- Khuyến khích sáng tạo: Bảo hộ quyền tác giả là động lực quan trọng để người sáng tạo tiếp tục công việc của mình. Nếu họ biết rằng công trình của họ được bảo vệ, họ sẽ có động lực lớn hơn để sáng tạo và chia sẻ tác phẩm của mình.

- Bảo vệ lợi ích kinh tế: Bảo hộ quyền tác giả giúp đảm bảo rằng người sáng tạo nhận được lợi nhuận từ công việc của mình. Điều này có thể thúc đẩy sự đầu tư và sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật và công nghiệp sáng tạo.

- Phổ biến di sản văn hoá: Bảo hộ quyền tác giả không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và phổ biến di sản văn hoá. Nó khuyến khích việc sản xuất và bảo quản các tác phẩm văn hóa truyền thống.

- Tạo cơ hội nghệ thuật và giáo dục: Bảo hộ quyền tác giả tạo điều kiện cho người sáng tạo tham gia vào hoạt động nghệ thuật và giáo dục. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật và đồng thời cung cấp cơ hội cho các thế hệ trẻ tiếp tục sáng tạo.

- Tăng cường pháp luật và quyền lực: Bảo hộ quyền tác giả tăng cường hệ thống pháp luật và quyền lực, giúp ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền tác giả và đảm bảo công bằng trong xã hội.

=> Tóm lại, bảo hộ quyền tác giả không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cả xã hội, từ việc khuyến khích sự sáng tạo đến việc bảo vệ và phát triển di sản văn hoá.

3. Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả và các loại hình không được bảo hộ quyền tác giả

3.1 Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả

heo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả bao gồm:

- Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác

Lưu ý: Tác phẩm thể hiện bằng ký tự khác là tác phẩm được thể hiện bằng các ký hiệu thay cho chữ viết như chữ nổi cho người khiếm thị, ký hiệu tốc ký và các ký hiệu tương tự khác mà các đối tượng tiếp cận có thể sao chép được bằng nhiều hình thức khác nhau.

- Bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác

- Tác phẩm báo chí

- Tác phẩm âm nhạc

- Tác phẩm sân khấu

- Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự

- Tác phẩm mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng

- Tác phẩm nhiếp ảnh

- Tác phẩm kiến trúc

- Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, kiến trúc, công trình khoa học

- Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian

- Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu

Lưu ý: Tác phẩm phái sinh do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình mà không sao chép từ tác phẩm của người khác cũng được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh.

3.2 Các loại hình không được bảo hộ quyền tác giả

Có một số đối tượng không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả bao gồm:

- Tin tức thời sự thuần tuý đưa tin.

- Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của văn bản đó.

- Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu.

Như vậy có thể thấy giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm nếu không phải tin tức thời sự thuần túy đưa tin hay không thuộc các đối tượng trên thì hoàn toàn có thể được bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.

4. Điều kiện để tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả cho giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm không? 

Căn cứ theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ thì tác phẩm không cần công bố hay đăng ký cũng đều được bảo hộ quyền tác giả nhưng phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Về tác phẩm: Tác phẩm được trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của tác giả mà không sao chép từ tác phẩm của người khác. Được thể hiện d¬ưới một hình thức vật chất nhất định như: truyện, thơ, tác phẩm điện ảnh,… không phân biệt nội dung, chất l¬ượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay ch¬ưa đăng ký. Thuộc một trong các loại hình nêu trên.

- Về tác giả: Là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm và chủ sở hữu quyền tác giả. Là tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam mà chưa được công bố ở bất kỳ nước nào. Là tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặcnước ngoài có tác phẩm được công bố đồng thời tại Việt Nam trong 30 ngày, kể từ ngày tác phẩm đó được công bố lần đầu tiên ở nước khác. Là tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Việt Nam là thành viên.

=> Như vậy có thể xác định rằng nếu như giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm thì giọng đọc, giọng thu âm nếu như đáp ứng đủ các quy định nêu trên thì giọng đọc, giọng nói, thu âm có thể được bảo hộ dưới dạng tác phẩm bài nói, hoặc bảo hộ quyền liên quan đối với người biểu diễn, quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình.

Để được ghi nhận bảo hộ quyền tác giả, Quý khách hàng nên triển khai thủ tục đăng ký bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả. Giấy chứng nhận bản quyền cũng là một căn cứ quan trọng để xác minh chủ sở hữu trong trường hợp có tranh chấp xảy ra.

Trên đây là nội dung tư vấn về “Có bảo hộ bản quyền cho giọng nói, giọng đọc, giọng thu âm không?“ trường hợp còn thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ qua Email: gửi  yêu cầu dịch vụ qua email: lienhe@luatminhkhue.vn hoặc qua 19006162 để được hỗ trợ các vấn đề pháp luật khác.

Điện thoại: điện thoại yêu cầu dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật sở hữu trí tuệ, gọi: 0986 386 648 (Luật sư: Tô Thị Phương Dung)