1. Người mua bán một cá thể rắn hổ mang chúa có bị truy cứu trách nhiệm hình sự 

Rắn hổ mang chúa, còn được biết đến với tên gọi là rắn hổ chúa, là một loài động vật quý, nguy cấp và hiếm hoi, được ưu tiên bảo vệ theo quy định tại STT 84 Mục 2 Phụ lục I, được công bố bởi Nghị định 160/2013/NĐ-CP, sau đó được sửa đổi bởi Điều 1 Nghị định 64/2019/NĐ-CP. Đây là một loài rắn có vẻ ngoại hình mạnh mẽ và đặc biệt, đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái.

Theo quy định của Nghị định, rắn hổ mang chúa được xếp loại là động vật nguy cấp, đặt dưới sự quản lý và bảo vệ chặt chẽ. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và duy trì sự tồn tại của loài động vật này trong môi trường tự nhiên. Bảo vệ rắn hổ mang chúa không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý môi trường mà còn là trách nhiệm của cộng đồng và cả xã hội. Điều chỉnh và bổ sung thông tin theo quy định mới nhất trong Nghị định 64/2019/NĐ-CP, quy định cụ thể về biện pháp bảo vệ, giữ gìn và phục hồi số lượng của rắn hổ mang chúa. Đồng thời, đặt ra những hạn chế và quy định nghiêm túc về việc săn bắt, nuôi nhốt và mua bán các cá thể thuộc loài này.

Người mua bán rắn hổ mang chúa đang thực hiện hành vi vi phạm pháp luật và có thể chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a và điểm b khoản 64 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017. Dưới đây là chi tiết các hành vi phạm tội và mức hình phạt tương ứng:

- Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm:

+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

+ Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể hoặc sản phẩm của loài động vật quy định.

+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật nguy cấp, quý hiếm theo số lượng quy định.

+ Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép từ 03 đến 07 bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống cùng loại của động vật.

- Mức hình phạt: Phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

- Hình phạt tăng cường: Trong trường hợp số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống vượt quá mức quy định, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

- Hình phạt khác:

+ Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

+ Cấm đảm nhiệm chức vụ.

+ Cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, người mua bán rắn hổ mang chúa không chỉ đối mặt với hình phạt nặng nề về tài chính mà còn có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật thông qua các hình phạt tù và các biện pháp khác nhằm ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm bảo vệ động vật quý, nguy cấp, hiếm.

 

2. Người mua bán rắn hổ mang chúa nhưng ăn năn hối cải thì có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

Theo quy định tại điểm s, khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a, khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, người mua bán rắn hổ mang chúa, nhưng sau đó ăn năn hối cải và thành khẩn khai báo có thể được xem xét để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của họ. Cụ thể, tình tiết giảm nhẹ này xuất hiện khi người phạm tội tỏ ra thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải sau khi họ đã thực hiện hành vi phạm tội. Điều này có thể áp dụng trong trường hợp người mua bán rắn hổ mang chúa, sau khi thực hiện hành vi mua bán có thể bị kết án về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải của họ có thể được coi là một tình tiết tích cực, giúp giảm nhẹ mức độ trách nhiệm hình sự mà họ phải chịu.

Tuy nhiên, quyết định về việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, tình hình cụ thể của vụ án, và quá trình xét xử. Tóm lại, theo quy định tại điểm s, khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a, khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, người mua bán rắn hổ mang chúa, khi ăn năn hối cải và thành khẩn khai báo, có thể được xem xét để giảm nhẹ mức độ trách nhiệm hình sự của họ. Tình tiết giảm nhẹ này thể hiện sự nhận thức và hối cải của người phạm tội, có thể ảnh hưởng đến quyết định cuối cùng của hệ thống pháp luật đối với họ, tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau của vụ án và quyết định của cơ quan xử lý hình sự.

 

3. Thời hiệu thi hành bản án đối với người mua bán rắn hổ mang chúa

Thời hiệu thi hành bản án đối với người mua bán rắn hổ mang chúa, phạm tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm được xác định theo quy định tại Điều 60 Bộ luật Hình sự 2015. Dưới đây là chi tiết về thời hiệu thi hành bản án tùy thuộc vào mức án cụ thể đã tuyên trong bản án:

- Thời hiệu thi hành bản án hình sự: Là thời hạn do Bộ luật Hình sự quy định mà khi hết thời hạn đó, người bị kết án, pháp nhân thương mại bị kết án không phải chấp hành bản án đã tuyên.

- Thời hiệu thi hành bản án đối với người mua bán rắn hổ mang chúa:

+ 05 năm đối với các trường hợp xử phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc xử phạt tù từ 03 năm trở xuống.

+ 10 năm đối với các trường hợp xử phạt tù từ trên 03 năm đến 15 năm.

- Xác định mức thời hiệu:

Tùy thuộc vào mức án cụ thể đã tuyên trong bản án:

+ 15 năm đối với các trường hợp xử phạt tù từ trên 15 năm đến 30 năm.

+ 20 năm đối với các trường hợp xử phạt tù chung thân hoặc tử hình.

Như vậy, người mua bán rắn hổ mang chúa, nếu bị kết án, sẽ phải chờ đến hết thời hiệu thi hành bản án tùy thuộc vào mức án cụ thể, trước khi bắt buộc phải chấp hành bản án đã tuyên. Thời hiệu này được thiết lập nhằm đảm bảo tính công bằng và phù hợp với nghiêm trọng của hành vi phạm tội.

Theo đó, hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm sẽ bị phạt tiền và/hoặc phạt tù, với thời hiệu thi hành bản án từ 5 năm đối với mức án thấp hơn và 10 năm đối với mức án cao hơn. Thêm vào đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền và cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm. Kết luận nội dung trên là người mua bán rắn hổ mang chúa sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật với hình phạt hình sự và hành chính tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội. Ngoài ra, hệ quả pháp lý cho người mua bán rắn hổ mang chúa không chỉ giới hạn ở mức hình phạt hình sự và hành chính. Theo quy định của Điều 60 Bộ luật Hình sự 2015, thời hiệu thi hành bản án cũng được xác định tùy thuộc vào mức án được tuyên. Thời hiệu này có thể kéo dài từ 5 năm đối với những trường hợp nhẹ đến 10 năm cho những tội phạm nghiêm trọng hơn.

Do đó, người mua bán rắn hổ mang chúa sẽ không chỉ phải đối mặt với hình phạt ngay trong thời điểm xử lý tội danh mà còn phải đối diện với thời gian kiểm soát và giám sát chặt chẽ từ pháp luật. Hình phạt hình sự và thời hiệu thi hành bản án đều nhằm mục đích giữ gìn trật tự xã hội, bảo vệ môi trường và nguyên tắc bảo vệ động vật quý hiếm.

Nội dung khác có liên quan xem thêm bài viết sau: Ngâm rượu rắn hổ mang chúa có bị truy cứu hình sự?

Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài tư vấn pháp luật qua số hotline 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và tận tâm từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi. Đối với những trường hợp cần sự tư vấn chi tiết hơn, chúng tôi cũng rất hoan nghênh quý khách gửi yêu cầu thông tin chi tiết qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác