Có được kiện Ủy ban nhân dân để hủy sổ đỏ khi có tranh chấp không?

1. Có được kiện Ủy ban nhân dân để hủy sổ đỏ khi có tranh chấp không?

Việc kiện hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chủ yếu xảy ra trong hai trường hợp sau:

Trường hợp 1: Trường hợp khởi kiện hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo thủ tục vụ án hành chính, khi tổ chức hoặc cá nhân có quyền khởi kiện vụ án hành chính để yêu cầu hủy bỏ quyết định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Lý do để khởi kiện vụ án hành chính và yêu cầu hủy bỏ quyết định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bao gồm:

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được coi là một quyết định hành chính.

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là văn bằng pháp lý được Nhà nước sử dụng để xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo luật. Đồng thời, nó là một quyết định cá biệt chỉ áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể.

- Nếu quyết định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật, nó sẽ trở thành đối tượng kiện tụng vụ án hành chính.

Theo quy định tại khoản 2 của Điều 3 và Điều 5 của Luật Tố tụng hành chính 2015, tổ chức hoặc cá nhân có quyền khởi kiện đối với quyết định hành chính của cơ quan nhà nước nếu quyết định đó làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức hoặc cá nhân, hoặc có nội dung gây ra nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức hoặc cá nhân.

Trường hợp 2: Trường hợp hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo thủ tục khởi kiện vụ án dân sự, khi tổ chức hoặc cá nhân có quyền khởi kiện vụ án dân sự và yêu cầu hủy bỏ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Tòa án ra quyết định khi giải quyết vụ án dân sự. Nội dung này được quy định tại khoản 1 của Điều 34 trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 như sau: Khi giải quyết vụ án dân sự, Tòa án có quyền hủy bỏ quyết định cá biệt trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong vụ án dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết. Tóm lại, khi khởi kiện vụ án dân sự, tổ chức hoặc cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án hủy bỏ Giấy chứng nhận đã cấp nếu có căn cứ hoặc khi giải quyết vụ án dân sự, Tòa án phát hiện rằng quyết định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật, Tòa án có quyền hủy bỏ quyết định đó.

Ngoài ra, Công văn số 02/GĐ-TANDTC ngày 19/9/2016 của TANDTC đã nêu rõ rằng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được coi là một quyết định hành chính và có thể là đối tượng của vụ án hành chính theo quy định trong Luật Tố tụng hành chính 2015, Mục 1 Phần 1.

Vụ án hành chính là một vụ án phát sinh khi cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính, và các vấn đề tương tự. Người bị kiện có thể là cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đã ra quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, quyết định giải quyết khiếu nại trong hoạt động kiểm toán nhà nước, và danh sách cử tri bị khởi kiện.

Trong khi tranh chấp dân sự là những tranh chấp về quyền, quyền lợi và nghĩa vụ hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ pháp luật dân sự. Còn nếu bạn muốn khởi kiện quyết định của một cơ quan nhà nước như Ủy ban nhân dân thì không thể khởi kiện theo trình tự khởi kiện vụ án dân sự mà cần khởi kiện theo trình tự khởi kiện vụ án hành chính. Do đó, trong trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp bởi Ủy ban nhân dân không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất, hoặc vi phạm các quy định về thời hạn sử dụng đất và nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, khiến ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cá nhân hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu hủy bỏ Sổ đỏ theo quy trình của vụ án hành chính. 

2. Thẩm quyền giải quyết khiếu kiện hủy sổ đỏ

Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại cấp tỉnh, vì:

- Theo quy định trong Luật Đất đai 2013, UBND cấp huyện có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình và cá nhân. Do đó, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một quyết định hành chính được ban hành bởi UBND cấp huyện (theo khoản 2 Điều 105 Luật Đất đai 2013).

- Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu kiện liên quan đến quyết định hành chính của UBND cấp huyện và Chủ tịch UBND cấp huyện trong phạm vi địa giới hành chính tương đương với Tòa án (theo khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính 2015).

3. Hồ sơ, trình tự khởi kiện hủy Sổ đỏ

Bước 1: Chuẩn bị và nộp đơn khởi kiện

- Chuẩn bị đơn khởi kiện

Theo quy định của Điều 118 trong Luật Tố tụng hành chính năm 2015, khi khởi kiện vụ án hành chính, tổ chức và cá nhân cần thực hiện việc làm đơn khởi kiện theo quy định sau đây:

+ Người khởi kiện chuẩn bị đơn khởi kiện theo mẫu số 01-HC được ban hành kèm theo Nghị quyết 02/2017/NQ-HĐTP.

+ Đơn khởi kiện phải đi kèm với tài liệu và chứng cứ chứng minh quyền lợi hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm. Trong trường hợp vì lý do khách quan mà người khởi kiện không thể nộp đầy đủ tài liệu và chứng cứ kèm theo đơn, người đó phải nộp tài liệu và chứng cứ hiện có để chứng minh quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm.

- Phương thức nộp đơn

Theo Điều 119 trong Luật Tố tụng hành chính năm 2015, người khởi kiện có thể gửi đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo đến Tòa án có thẩm quyền thông qua một trong các phương thức sau đây:

+ Nộp trực tiếp tại Tòa án.

+ Gửi qua dịch vụ bưu chính.

+ Gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

Bước 2: Tiếp nhận và thụ lý

Người khởi kiện cần nộp khoản tạm ứng phí và giao lại biên lai, chứng từ cho Tòa án để được ghi vào sổ thụ lý, trừ trường hợp được miễn.

Bước 3: Chuẩn bị xét xử

Thời hạn chuẩn bị xét xử là 4 tháng tính từ ngày Tòa án thụ lý vụ án. Trong trường hợp vụ án phức tạp hoặc gặp trở ngại khách quan, Chánh án có thể ra quyết định gia hạn chuẩn bị xét xử một lần nhưng không vượt quá 2 tháng (theo khoản 1 và khoản 3 Điều 130 Luật Tố tụng hành chính năm 2015).

Bước 4: Xét xử

Nếu có kháng cáo hoặc kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, hồ sơ vụ án sẽ được chuyển đến Tòa án có thẩm quyền để tiến hành xét xử phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm của Tòa án sẽ có hiệu lực pháp luật từ ngày tuyên án.

Nếu có căn cứ cho rằng việc xét xử của Tòa án vi phạm quy định của pháp luật hoặc có những tình tiết mới làm cho bản án của Tòa án không còn phù hợp, thì bản án sẽ được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.

Bước 5: Thi hành án

Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết: Hướng dẫn khởi kiện đòi chia lại đất đai và hủy sổ đỏ (GCNQSD) đã cấp ? 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Có được kiện Ủy ban nhân dân để hủy sổ đỏ khi có tranh chấp không? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.