1. Biểu hiện của hành vi cố ý dùng trộm wifi của người khác

Trước hết, cần nhấn mạnh rằng quyền sử dụng wifi là quyền tài sản của cá nhân khi họ chi trả các khoản phí dịch vụ cho đơn vị cung cấp wifi hợp pháp như Viettel, VNPT và các nhà cung cấp tương tự. Do đó, chỉ người sở hữu wifi mới có quyền quyết định ai được sử dụng chung wifi thông qua việc cung cấp mật khẩu wifi. Việc xâm nhập vào wifi của người khác mà không được sự cho phép là trái pháp luật.

Mặc dù nhiều người bị "ké" wifi và coi đây là chuyện bình thường dù có một chút khó chịu, thực tế là việc "câu trộm" wifi có thể được coi là hành vi vi phạm tội "Trộm cắp tài sản" theo điều 173 của Bộ luật hình sự 2015. Theo Điều 173 này, người "câu trộm" wifi đã cố ý xâm phạm quyền sở hữu của người khác, nhằm mục đích sử dụng tài sản mà không được sự cho phép của chủ sở hữu (trong trường hợp này, người đã đăng ký và trả phí sử dụng dịch vụ wifi sẽ được gọi là chủ sở hữu). Người này thực hiện hành vi lén lút, lợi dụng sơ hở của chủ sở hữu để xâm nhập và sử dụng wifi trái phép mặc dù không có sự đồng ý. Hậu quả là wifi bị "câu trộm" khiến cho chất lượng sử dụng mạng của chủ sở hữu trở nên yếu đi và gây ra nhiều bất tiện không đáng có. Nếu có người "câu trộm" và vượt quá lượng thiết bị tối đa, wifi sẽ trở nên chậm, đơ, giật, hiển thị quay tròn và gây khó chịu cho người sử dụng.

Việc "câu trộm" wifi rất dễ dàng thực hiện, người lạ có thể sử dụng nhiều cách để "bẻ khóa" mật khẩu. Đơn giản nhất, họ có thể sử dụng điện thoại để tải ứng dụng có sẵn trên kho ứng dụng. Các ứng dụng này cho phép người dùng tải miễn phí và đăng nhập dễ dàng, sau đó "bẻ khóa" những địa chỉ wifi có bảo mật yếu. Ngoài ra, họ còn có thể tận dụng các thiết bị công nghệ được bán trên thị trường để thực hiện hành vi này một cách tinh vi.

Việc câu trộm wifi, mà nhiều người lầm tưởng là không gây hại, thực tế lại tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng lo ngại. Khi các tin tặc thành công trong việc đột nhập vào mạng wifi, họ có thể tận dụng các lỗ hổng bảo mật để đánh cắp dữ liệu cá nhân, bao gồm thông tin thẻ tín dụng và tài khoản ngân hàng. Họ có khả năng truy cập trái phép vào các Camera IP để xem những hình ảnh và video riêng tư, và thậm chí lây nhiễm các virus và mã độc vào hệ thống mạng nội bộ nhằm gây hại.

Nguy hiểm hơn, những tin tặc có kỹ năng cao có thể biến hệ thống mạng của nạn nhân thành một mạng máy tính ma, được gọi là Botnet. Bằng cách này, họ có thể tiến hành các hoạt động tấn công công nghệ cao như phát tán mã độc, gửi email lừa đảo để chiếm đoạt tài sản hoặc đánh cắp danh tính người dùng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

2. Cố ý dùng wifi của người khác bị xử lý thế nào?

Việc xử lý hành vi sử dụng trộm Wi-Fi được phân thành hai trường hợp như sau:

Trường hợp Wi-Fi không được cài mật khẩu:

Nếu bạn đang sử dụng một mạng Wi-Fi không có mật khẩu, bạn không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu bị phát hiện, bạn cần thỏa thuận với chủ sở hữu Wi-Fi để giải quyết vấn đề này.

Trường hợp Wi-Fi đã được cài mật khẩu:

Đối với việc cố ý phá mật khẩu Wi-Fi để sử dụng "chùa", hành vi này được coi là trộm cắp tài sản. Theo Trung tá Ngô Minh An - Đội trưởng đội chống tội phạm công nghệ cao Công an Hà Nội, thông thường mức xử phạt cho hành vi này là kiểm điểm và cảnh cáo, do thiệt hại tài sản không lớn do chủ sở hữu Wi-Fi thường đăng ký gói cước trọn gói hàng tháng.

Tuy nhiên, nếu việc cố ý phá mật khẩu Wi-Fi để sử dụng "chùa" gây thiệt hại cho chủ sở hữu hoặc nếu chủ sở hữu khiếu nại sau khi phát hiện, bạn có thể bị xử lý theo các hướng sau:

(1) Bị xử phạt hành chính: Theo khoản 1 Điều 15 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP, nếu cá nhân có hành vi trộm cắp tài sản, có thể bị xử phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

(2) Bị truy cứu trách nhiệm hình sự:

- Đối với hành vi dùng trộm Wi-Fi gây thiệt hại về tài sản hoặc chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên, có thể bị xử phạt cải tạo không giam giữ từ 6 tháng đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Điều này được quy định tại Điều 173 của Bộ luật hình sự năm 2015 (được sửa đổi và bổ sung tại khoản 34 Điều 1 Bộ luật hình sự năm 2017).

- Đối với hành vi cố ý bẻ mật khẩu để sử dụng Wi-Fi của người khác nhằm chiếm đoạt thư tín, điện báo, telex, fax hoặc văn bản khác của người khác được truyền đưa bằng mạng bưu chính, viễn thông, có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ từ 6 tháng đến 3 năm (theo Điều 159 Bộ luật hình sự năm 2015).

- Đối với hành vi vượt qua cảnh báo, mã truy cập, tường lửa, sử dụng quyền quản trị của người khác hoặc bằng cách xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác chiếm quyền điều khiển; can thiệp vào chức năng hoạt động của phương tiện điện tử; lấy cắp, thay đổi, hủy hoại, làm giả dữ liệu hoặc sử dụng trái phép các dịch vụ, có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm (theo Điều 289 Bộ luật hình sự năm 2015).

3. Cách kiểm tra xem có ai đang "dùng ké" Wifi nhà bạn

Cách 1: Tắt wifi tất cả mọi thiết bị đang truy cập mạng

Cách này rất đơn giản, đầu tiên hãy rút phích cắm điện hoặc tắt kết nối wifi của tất cả những thiết bị đang truy cập wifi nhà bạn. Sau đó quan sát đèn tín hiệu wifi trên bộ định tuyến (modem), nếu nó vẫn còn nhấp nháy (chớp) thì chắc chắn có ai đó đang dùng wifi trái phép.

Tuy nhiên, điểm hạn chế của phương pháp này nằm ở chỗ:

- Một là, bạn không thể kiểm soát hết tất cả thiết bị đã kết nối và rồi bỏ sót, không vô hiệu hóa wifi của chúng.

- Hai là, có thể thời điểm bạn kiểm tra, người đang "câu trộm" wifi đang đi đâu đó và không sử dụng mạng nhà bạn.

Cách 2: Kiểm tra nhật ký truy cập trên modem

Để thực hiện truy vấn, đầu tiên bạn mở trình duyệt web và nhập địa chỉ 192.168.1.1 hoặc 192.168.2.1 hay 192.168.0.1 (tùy loại modem của từng hãng). Sau đó tiến hành nhập tên người dùng - mật khẩu và đăng nhập.

Tiếp đến là tìm mục hiển thị danh sách địa chỉ MAC của tất cả các thiết bị đang kết nối vào mạng, tùy từng loại modem mà nó sẽ được để trong thẻ Cấu hình mạng không dây (wireless configuration), Trạng thái mạng không dây (wireless status),...

Bước cuối cùng là đếm xem có bao nhiều địa chỉ MAC đang hiển thị rồi đối chiếu với tất cả các thiết bị trong nhà của bạn. Giả sử nhà bạn có 5 thiết bị dùng wifi nhưng trên máy hiển thị nhiều hơn 5 địa chỉ MAC thì chắc chắn ai đó đang xài "chùa" wifi nhà bạn. 

Khi phát hiện có ai đó đang xài "chùa" wifi nhà bạn, với tâm lý chung của hầu hết mọi người, sau khi đã điều tra xem có ai dùng trộm wifi của mình không thì việc tiếp theo sẽ là tiến hành đổi mật khẩu, có người còn làm mới hẳn tên wifi kèm với mật khẩu. Thế nên, bạn cần thay đổi mật khẩu wifi của nhà mình. Bên cạnh đó, thay vì bỏ thời gian ra kiểm tra bạn nên ghi nhớ luôn cách đổi mật khẩu wifi và thay đổi định kỳ khoảng từ 2 tuần đến mỗi tháng 1 lần.

Việc này không mất quá nhiều thời gian những sẽ đảm bảo được mạng nhà bạn không bị truy cập trái phép. Trong trường hợp gia đình bạn kinh doanh nhỏ (như quán cà phê) thì cũng nên thay đổi mật khẩu thường xuyên để hạn chế lượng truy cập ngoài luồng.

Để tránh việc phải in đi in lại mật khẩu wifi cho khách, bạn có thể tận dụng bảng con (loại dành cho trẻ em) và dùng phấn để ghi mật khẩu mới vào mỗi lúc thay đổi rồi đặt nơi khách có thể dễ nhìn thấy nhất, như vậy sẽ vẹn cả đôi đường.

Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo bài viết: Hành vi trộm cắp (ăn trộm) bị xử phạt như thế nào ? Phân biệt tội trộm cắp và tội cướp tài sản ? 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Cố ý dùng wifi của người khác có bị xử phạt không? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.