1. Chạy án là gì? Những biểu hiện của hành vi chạy án như thế nào?
Trong pháp luật hình sự hiện hành chưa có quy định cụ thể về khái niệm chạy án. Tuy nhiên có thể hiểu hành vi chạy án các hành động không đúng quy định hoặc không trung thực trong quá trình thực hiện các hoạt động liên quan đến việc xét xử và giải quyết vụ án. Chạy án chính là việc dùng mọi thủ đoạn để bóp méo, xoay chuyển vụ án theo hướng có lợi cho người phạm tội. Đây là hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp mà vi phạm pháp luật Việt Nam.
Các hành vi chạy án có thể bao gồm
- Gian lận chứng cứ: Đây là hành vi tạo ra hoặc thay đổi chứng kiến để làm ảnh hưởng đến quá trình xét xử và kết quả của vụ án. Ví dụ làm giả tài liệu, chứng cứ hoặc tạo ra các thông tin sai lệch để lừa dối tòa án.
- Thao túng tình tiết vụ án: Đây là hành vi can thiệp thao túng và các tình tiết quan trọng của vụ án nhằm ảnh hưởng đến kết quả xét xử. Ví dụ thông qua việc chi trả hoặc đe dọa các bên liên quan bao gồm các nhân viên toà án, luật sư hoặc nhân chứng để làm thay đổi thông tin hoặc quan điểm của họ.
- Kéo dài quá trình xét xử: Đây là hành vi trì hoãn kéo dài quá trình xét xử một cách vô lý hoặc không đúng quy định. Điều này có thể làm cho bị cáo hoặc các bên liên quan bị thiệt hại và ảnh hưởng đến công bằng và công lý
- Nhận hối lộ: Đây là hành vi nhận tiền quà tặng hoặc lợi ích cá nhân từ các bên liên quan trong vụ án để làm ảnh hưởng đến quyết định và quy trình xét xử. Hành vi này là một hành vi tham nhũng và vi phạm đạo đức nghề nghiệp
- Lạm dụng quyền lực: đây là hành vi sử dụng quyền lực và vị thế trong quá trình chạy án để đạt được lợi ích cá nhân hoặc phục vụ mục đích sai trái. Ví dụ sử dụng quyền lực để áp đặt ý kiến áp lực hoặc đe dọa các bên liên quan trong quá trình xét xử.
2. Hậu quả của hành vi chạy án
Hành vi chạy án có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng và ảnh hưởng xấu đến hệ thống pháp luật và công lý. Dưới đây là một số hậu quả phổ biến của hành vi chạy án
- Mất niềm tin vào pháp luật: hành vi chạy án sẽ gây mất niềm tin của công dân và hệ thống tư pháp khi người dân không tin tưởng vào sự công bằng độc lập của tòa án điều này sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định và tín nhiệm của hệ thống pháp luật
- Thiếu công bằng: hành vi chạy án có thể dẫn đến việc bị cáo không được xét xử công bằng và đúng quy định pháp lý có thể xảy ra. Trường hợp án phạt được đưa ra không phản ánh đúng mức độ của tội phạm hoặc bị thiên vị theo lợi ích cá nhân hoặc quyền lợi của các bên liên quan
- Gây hại cho các bị cáo: hành vi chạy án có thể gây hại đến quyền lợi và danh dự của bị cáo nếu bị cáo bị kết án sai có thể gây thiệt hại về danh dự, sức khỏe và tài chính của họ. Hậu quả này có thể kéo dài suốt đời và gây khó khăn trong việc tái hòa nhập và xã hội sau khi ra tù.
- Gây ảnh hưởng xấu đến nền tảng pháp lý: hành vi chạy án ảnh hưởng tiêu cực đến nền tảng pháp lý của một quốc gia. Đó là mất đi sự tin tưởng và tôn trọng đối với quy tắc pháp lý dẫn đến một hệ thống pháp luật không đáng tin cậy và không thể đảm bảo sự công bằng và an ninh pháp lý cho tất cả công dân.
- Khiến người bị hại không có được công lý: hành vi chạy án có thể gây ra tình trạng người bị hại không nhận được sự công bằng và bồi thường xứng đáng. Nếu hành vi phạm tội không được xử lý đúng quy định hoặc bị giấu kín người bị hại không thể đạt được sự bảo vệ công lý mà họ đáng nhận.
3. Có thể khởi kiện việc Công an nhận tiền chạy án nhưng không chạy án hay không?
Tùy vào trường hợp cụ thể người nhận tiền chạy án có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội nhận hối lộ, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hay tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cụ thể
- Nếu người thực hiện hành vi nhận tiền chạy án không có chức vụ, quyền hạn thì người này có thể bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 Bộ Luật Hình Sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017. Bởi vì người này không có chức vụ, quyền hạn và không thể can thiệp vào việc thực hiện thay đổi tội danh, khung hình phạt để có lợi cho người phạm tội. Tuy nhiên vẫn nhận tiền với mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác.
- Trong trường hợp người nhận tiền là người có chức vụ, quyền hạn và có thể can thiệp và thực hiện được việc thay đổi tội danh, khung hình phạt ví dụ công an, nhân viên toà án có thể sẽ bị kết tội nhận hối lộ theo quy định tại điều 354 Bộ Luật Hình Sự 2015.
Cụ thể: Người nào lợi dụng chức vụ quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ thì bị phạt tù từ 2 đến 7 năm.
Những lợi ích có thể kể tới như: tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà vẫn còn vi phạm hoặc đã bị kết án về một trong các tội theo quy định nhưng chưa được xóa án tích mà còn vi phạm với mức phạt cao nhất có thể là tử hình. Đồng thời người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ ít nhất từ 1 đến 5 năm và có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Do đó đối với tình huống Công an nhận tiền chạy án nhưng không chạy án do công an là người có chức vụ và quyền hạn có thể can thiệp vào quá trình xử lý vụ án, nếu có đủ bằng chứng về việc Công an nhận tiền chạy án thì bạn có thể khởi kiện về tội nhận hối lộ.
Tuy nhiên theo bộ luật hình sự hiện hành không chỉ người nhận tiền chạy án phải chịu trách nhiệm hình sự mà người đưa tiền nhờ chạy án cũng có thể bị xử lý về tội đưa hối lộ được quy định tại điều 364 Bộ Luật Hình Sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 cụ thể: người nào trực tiếp hoặc qua trung gian đưa tiền tài sản, lợi ích vật chất hoặc phi vật chất để yêu cầu người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc gì đó sẽ bị phạt cao nhất là 20 năm tù. Bên cạnh đó người nào đưa hối lộ còn có thể bị phạt tiền lên đến 200 triệu đồng. Trong trường hợp chủ động khai báo trước khi bị phát giác có thể được trả lại một phần hoặc toàn bộ tài sản đã dùng để đưa hối lộ.
Bạn hoàn toàn có thể khởi kiện trong trường hợp này. Tuy nhiên bạn cũng cần phải đối mặt với nguy cơ bị kết án tội đưa hối lộ. Chính vì vậy việc đưa tiền để chạy án không những ảnh hưởng đến người nhận tiền mà còn ảnh hưởng đến chính người trực tiếp đưa tiền. Để pháp luật được thực thi công bằng thì cần loại bỏ những hành vi chạy án và các hành vi tương tự.
Để tìm hiểu thêm về vấn đề trên bạn đọc có thể tham khảo bài viết xử lý như thế nào khi được công an yêu cầu chạy án? của luật Minh Khuê.
Trên đây là giải đáp của đội tinh Khuê về việc Công an nhận tiền chạy án nhưng không chạy án có kiện được không? Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6162 để được giải đáp. Quý khách hàng có nhu cầu báo giá dịch vụ tư vấn vui lòng gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
