1. Những điều kiện để người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ
theo quy định của Bộ luật lao động 2019 thời giờ làm việc bình thường của người lao động đó là không quá 8 giờ trong vòng một ngày và không quá 48 giờ trong vòng một tuần . Tường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong một ngày và không quá 48 giờ trong 1 tuần.
Đồng thời tại khoản 1 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 quy định thời gian làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thảo ước lao động tập thể hoặc nội quy lao độn. Trường hợp làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần theo quy định tại Điều 112 là làm việc thêm giờ vào ngày nghỉ hàng tuần và làm việc và những ngày nghỉ lễ Tết có thưởng theo quy định tại Điều 113 của Bộ luật lao động 2019 là làm việc thêm giờ vào ngày nghỉ lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lươn. Tại khoản 1 Điều 98 Bộ luật lao động 2019 quy định người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm vào ngày thường ít nhất bằng 150%, vào ngày nghỉ hàng tuần ít nhất bằng 200%, vào ngày nghỉ lễ, Tết, nghỉ có hưởng lương ít nhất bằng 300%
Trong trường hợp người lao động làm thêm giờ bao gồm làm thêm giờ vào ngày thường hoặc làm thêm giờ vào ngày nghỉ hàng tuần hoặc là vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương đều phải được người sử dụng lao động điều động bố trí theo yêu cầu của hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc yêu cầu khác trong trường hợp đặc biệt. Cụ thể tại khoản 2 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau đây:
- Phải được sự đồng ý của người lao động về thời gian làm thêm, địa điểm làm thêm, công việc làm thêm
- Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày. Trường hợp áp dụng quy định làm việc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong một ngày, không quá 40 giờ trong một tháng
- Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 200 giờ trong một năm
Trừ trường hợp đặc biệt đó là thực hiện lệnh động viên, huy động, đảm bảo nhiệm vụ quốc phòng an ninh hoặc thực hiện công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người tài sản của cơ quan tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai thì người sử dụng lao động được phép sử dụng người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không cần sự đồng ý của người lao động.
Tóm lại các điều kiện để người sử dụng lao động cần tuân thủ để người lao động làm thêm giờ đó là:
- Được sự đồng ý của người lao động để sử dụng làm thêm giờ, người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ nếu không muốn hoặc có lý do chính đáng
- Thời gian làm thêm giờ không vượt quá mức quy định đó là không được vượt quá 50% số giờ làm việc trong một ngày và không vượt quá 200 giờ trong một năm
- Người sử dụng lao động cần có sự thương lượng với người đại diện của người lao động như tổ chức đại diện công đoàn hoặc người đại diện được bầu từ các lao động
- Người sử dụng lao động phải trả lương làm thêm cho người lao động theo quy định, bao gồm mức lương tối thiểu và tỷ lệ tăng ca theo quy định của luật lao động và các văn bản pháp luật liên quan. Người sử dụng lao động phải đảm bảo an toàn sức khỏe và quyền lợi của người lao động khi làm thêm giờ bao gồm cung cấp các điều kiện làm việc an toàn nghỉ ngơi và chế độ bảo hiểm lao động.
Do đó để có thể huy động người lao động làm thêm giờ, người sử dụng lao động cần phải đáp ứng các điều kiện cơ bản như sự đồng ý của người lao động, về tiền lương khi làm thêm... theo quy định của pháp luật.
2. Công ty có thể ép người lao động làm việc vào ngày nghỉ bù, ngày lễ không?
Từ những phân tích ở mục 1 có thể thấy, làm vào ngày nghi lễ và nghỉ bù là thời gian làm thêm giờ. Để có thể huy động người lao động làm vào ngày lễ, ngày nghỉ bù thì người sử dụng lao động cần đáp ứng được các điều kiện nêu trên và một trong những điều kiện để công ty có thể huy động người lao động đi làm trong ngày nghỉ bù, ngày lễ đó là phải được sự đồng ý của người lao động, trừ trường hợp thực hiện lệnh động viên, huy động đảm bảo nhiệm vụ quốc phòng an ninh hoặc thực hiện các công việc nhằm đảm bảo tính mạng của con người, tài sản của cơ quan tổ chức cá nhân trong phòng ngừa khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa thì người sử dụng lao động có thể kêu gọi người lao động đi làm thêm giờ trong bất kì ngày nào mà không cần sự đồng ý của người lao động.
Do đó có thể thấy công ty không thể ép người lao động đi làm việc vào ngày nghỉ bù, nghỉ lễ nếu không có sự đồng ý của người lao động hoặc không có lý do chính đáng như phục vụ mục đích quốc phòng hoặc phòng ngừa, khắc phục thiên tai, hoả hoạn..... Nếu công ty cố tình vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
3. Mức xử phạt đối với hành vi ép người lao động làm việc vào ngày lễ, ngày nghỉ bù mà không có lý do chính đáng
Căn cứ khoản 2 Điều 18 Nghị định 12/2022/NDCP quy định về phạt vi phạm hành chính đối với người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hàng tuần hoặc nghỉ hàng năm hoặc nghỉ lễ tết. Cụ thể
- Phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi:
+ Không đảm bảo cho người lao động nghỉ việc riêng hoặc nghỉ không hưởng lương theo quy định của pháp luật
+ Không thông báo bằng văn bản cho Sở Lao động Thương binh Xã hội nơi tổ chức làm thêm giờ và nơi đặt trụ sở chính về việc tổ chức làm thêm giờ từ trên 200 giờ đến 300 giờ trong một năm
- Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hàng tuần hoặc nghỉ hàng năm hoặc nghỉ lễ Tết
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi:
+ Thực hiện thời giờ làm việc bình thường quá số dư làm việc theo quy định của pháp luật
+ Huy động người lao động làm thêm giờ mà không được sự đồng ý của người lao động, trừ trường hợp có lý do chính đáng
Như vậy đối với hành vi ép buộc người lao động đi làm trong ngày nghỉ lễ mà không có lý do chính đáng thì người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với cá nhân, đối với tổ chức mức phạt sẽ bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân đó là bị phạt từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm. Do đó khi công ty có hành vi ép buộc người lao động đi làm vào ngày nghỉ lễ, nghỉ bù, không được sự đồng ý của người lao đông, hoặc không có lý do chính đáng thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Để tìm hiểu thêm về vấn đề trên bạn đọc có thể tham khảo bài viết Đi làm ngày lễ và nghỉ bù vào ngày khác được tính lương như thế nào của luật Minh Khuê
Trên đây là bài viết công ty có thể ép người lao động làm việc vào ngày nghỉ lễ hoặc nghỉ bù không luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi