Trường hợp của em, Công ty tuyển dụng và cử đi đào tạo nghề, có cam kết làm việc 5 năm sau khi được đào tạo nghề, vậy công ty có quyền được giữ bằng nghề gốc trong suốt thời gian cam kết làm việc là 5 năm không?

Sau thời gian cam kết dù có chấm dứt Hợp đồng hay làm tiếp thì công ty có bắt buộc phải trả bằng nghề không ạ? Hay công ty không có quyền giữ bằng nghề gốc kể cả trong thời gian đang làm việc theo cam kết 5 năm? Vậy công ty có thể giữ bằng gốc trong trường hợp nào? các nội dung trên được quy định trong văn bản pháp lý nào ạ?

Em chân thành cảm ơn!

Luật sư tư vấn:

Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của mình đến Bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến của Công ty Luật Minh Khuê . Với thắc mắc của bạn, Công ty Luật Minh Khuê xin được đưa ra quan điểm tư vấn của mình như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp giữa bạn và người sử dụng lao động đã tham gia vào quan hệ lao động bằng việc tổ chức học tập, học nghề cho người lao động, theo đó giữa hai bên sẽ ký kết hợp đồng đào tạo nghề theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Lao động 2012 như sau:

Điều 62. Hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề

1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.

Pháp luật quy định tại Khoản 1 Điều 20 Bộ luật lao động năm 2012 về hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết hợp đồng như sau:

Điều 20. Những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

1. Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.

Vậy khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động, người sử dụng lao động không được “Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động”.
Điểm a Khoản 2 Điều 5 Nghị định 95/2013/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định:

“2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động;”

Ngoài bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ của người lao động theo Điểm a Khoản 3 Điều 5 Nghị định 95/2013NĐ-CP :

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ của người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều này;

b) Buộc trả lại số tiền hoặc tài sản đã giữ của người lao động cộng với khoản tiền lãi của số tiền đã giữ của người lao động tính theo lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này.

Trong trường hợp công ty quy định trong hợp đồng, theo nội quy công ty về vấn đề giữ văn bằng, giấy tờ gốc của người lao động về mặt pháp luật lao động là không được phép, vì những nội quy lao động, hợp đồng lao động không được phép trái với những quy định của Bộ luật Lao động 2012 , những quy định trái với luật định bị cho là vô hiệu. Nếu bạn cung cấp văn bản chứng chỉ và giấy tờ gốc cho người sử dụng khi rủi ro xảy ra bạn không thể được pháp luật bảo vệ một cách triệt để. Do vậy để bảo vệ quyền lợi của mình, bạn không nên đồng ý cung cấp giấy tờ gốc cho công ty. Trong trường hợp đã cung cấp, bạn có thể làm đơn tố cáo sai phạm của công ty này tới các cơ quan quản lý nhà nước về lao động như: Phòng Lao động Thương binh xã hội; Thanh tra nhà nước, Thanh tra chuyên ngành lao động yêu cầu xử lý nghiêm và buộc công ty này phải trả hồ sơ gốc cho bạn.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật - Luật Minh Khuê biên tập