1. Nghĩa vụ của cán bộ đoàn

- Trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nhân dân Việt Nam; kiên định mục tiêu và lý tưởng của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; xung kích đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân; đường lối, chính sách của Đảng pháp luật của Nhà nước và các quy định của cơ quan, đơn vị sử dụng lao động; gương mẫu chấp hành Điều lệ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, sự phân công của tập thể lãnh đạo, ban thường vụ đoàn cùng cấp và sự lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đoàn cấp trên.

- Tận tụy với công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; tôn trọng và liên hệ mật thiết với đoàn viên, thanh niên, thiếu niên, nhi đồng và nhân dân. Nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng.

- Tích cực học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, rèn luyện sức khoẻ và kỳ năng công tác đoàn.

- Cán bộ đoàn ở mỗi cấp, mỗi địa phương, đơn vị phải là tấm gương cho đoàn viên và thanh niên noi theo.

2. Quyền của cán bộ đoàn

- Được thông tin đầy đủ, được tham gia ý kiến với cấp ủy đảng, lãnh đạo, người sử dụng lao động về chủ trương, kế hoạch triển khai nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp có liên quan đến công tác đoàn và công tác thanh thiếu nhi.

- Được bố trí thời gian thích hợp và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức và tham gia các hoạt động của Đoàn.

- Được ưu tiên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh... đê’ phục vụ công tác đoàn, hội, đội, phong trào thanh thiếu nhi và các nhiêm vụ công tác khác.

>> Xem thêm:  Quy định mới về tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp ?

- Được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định chung của Đảng, Nhà nước.

- Được bố trí công tác phù hợp khi quá tuổi làm cán bộ đoàn.

3. Nhiệm vụ của cán bộ đoàn

- Tổ chức các hoạt động để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và của Đoàn đề ra. Tổ chức đoàn và cán bộ đoàn phải có trách nhiệm tuyên truyền và cụ thể hóa để đưa các chủ trương của các cấp ủy đảng, chính sách, pháp luật của các cấp chính quyền và chủ trương công tác các cấp của Đoàn vào cuộc sống.

- Tổ chức phong trào và hoạt động phù hợp, hấp dẫn để tập hợp, giáo dục, rèn luyện, phát huy vai trò, tiềm năng của thanh niên trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Đồng hành, hỗ trợ, giúp đỡ thanh niên phát huy năng lực, tài năng để họ vươn lên trong cuộc sống, đóng góp vào sự phát triển kinh tế- xã hội.

- Củng cố, xây dựng và phát triển tổ chức Đoàn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; Bồi dưỡng kết nạp đoàn viên, nâng cao chất lượng cán bộ, đoàn viên. Phát huy vai trò nòng cốt Chính trị trong các tổ chức của thanh niên để mở rộng mặt trận đoàn kết thanh niên.

Bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ đoàn để giới thiệu cho Đảng và hệ thống chính trị những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng lực công tác tốt; Bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện đoàn viên ưu tú để giới thiệu cho Đảng xem xét kết nạp.

4. Đặc điểm của người cán bộ đoàn

- Cán bộ đoàn là người nhiệt tình công tác xã hội, chăm lo lợi ích quẩn chúng thanh niên. Nét đặc điểm này phản ánh sở thích, năng khiếu, lòng say mê hoạt động chính trị - xã hội trong thanh thiếu niên. Chính đặc điểm này giúp cho cán bộ đoàn tận tụy với công việc mà không toan tính “được - mất” về lợi ích vật chất. Đó cũng chính là cơ sở, là tiêu chí để quần chúng thanh niên phát hiện suy tôn họ, gửi gắm và lựa chọn người cán bộ xứng đáng đảm nhận công việc chung của tổ chức. Đồng thời cũng là tiêu chuẩn để đánh giá toàn bộ hoạt động của người cán bộ đoàn ở những cương vị công tác khác nhau trong hệ thống tổ chức Đoàn.

>> Xem thêm:  Chức năng, quyền hạn và trách nhiệm của công đoàn Việt Nam ?

Đặc điểm trên là nhân tố quan trọng giúp cán bộ đoàn vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong công việc và trong cuộc sôhg hàng ngày, kích thích sự hứng thú, say mê, sáng tạo trong hoạt động tập thể và giúp họ thành đạt trong việc tiếp cận, động viên, thuyết phục vận động thanh niên, nhất là các đối tượng thanh niên đặc thù.

- Cán bộ đoàn là những người trẻ tuổi, đây là nét đặc điểm mang tính đặc thù trong hệ thống tổ chức đoàn, tổ chức của những người cộng sản trẻ tuổi. Cán bộ đoàn đòi hỏi phải trẻ cả vể tuổi đời, cả về tư duy và tâm hồn. Thông thường trẻ thì năng động, sáng tạo, nhiệt tình, có thể lực, trí tuệ tốt, hăng hái tích cực tham gia các hoạt động, khắc phục mọi khó khăn hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng trẻ thường ít kinh nghiệm, do vậy cán bộ đoàn đòi hỏi phải thường xuyên rèn luyện thông qua đi cơ sở, tích cực trong hoạt động thực tiễn, khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm của những cán bộ đã trưởng thành từ công tác Đoàn và từ phong trào thanh thiếu nhi.

Tuy nhiên, nếu chỉ trẻ về tuổi đời mà tâm hồn, phong cách lại quá “già cỗi” thì khó có thể tiếp cận được với thanh niên. Nét đặc điểm này là một yêu tố quan trọng quyết định sự hoà nhập của người cán bộ đoàn với các đối tượng thanh niên trong những lĩnh vực khác nhau với cả hai khía cạnh: Một là, cán bộ đoàn phải trẻ tuổi. Hai là, cán bộ đoàn phải là những người dễ gần, dễ mến, chân thành, cởi mở, dễ hoà nhập với thanh niên, là người bạn đồng hành của thanh niên.

- Người cán bộ đoàn phải có hiểu biết sâu sắc về đối tượng quần chúng thanh niên. Một trong những vấn đề cơ bản trong công tác thanh niên là phải hiểu được thanh niên, hiểu được nội dung công tác thanh niên trong từng giai đoạn. Đối với cán bộ đoàn, phương pháp công tác muốn đạt hiệu quả cao cần phải hiểu đối tượng tác động, đoàn viên, thanh niên cần người cán bộ biết lắng nghe, thấu hiểu điều họ nói; hiểu tâm lý, nắm bắt được nhu cầu sở thích năng khiếu và diễn biến tư tưởng, tâm lý của họ; có khả năng điều tra, phân tích, tổng hợp các ý kiến từ quần chúng thanh niên để có biện pháp chỉ đạo tốt hơn hướng về cơ sở. Có quan niệm sai lầm cho rằng chỉ có cán bộ đoàn mới có đặc điểm này, dẫn đến tình trạng cán bộ đoàn từ cấp huyện trở lên là những người đứng trên, đứng ngoài tổ chức cơ sở của Đoàn; chỉ có nhiệm vụ “chuyển tải” “triển khai” chủ trương đến cán bộ đoàn là đủ.

- Người cán bộ đoàn có kỹ năng, nghiệp vụ công tác thanh thiếu niên. Đây là nét đặc điểm nổi bật nhất của người cán bộ đoàn. Đó là khả năng thiết kế, óc tổ chức các hoạt động và nghệ thuật giao tiếp ứng xử. Công tác đoàn, công tác thanh niên không thể bắt đầu chỉ bằng văn bản, mà có khi khởi xướng từ một sự kiện, một hoạt động, một chương trình cụ thể, hoặc một điển hình thực tế. Nghệ thuật châm ngòi, cổ vũ và thúc đẩy thành phong trào hành động cách mạng của quần chúng thanh niên là đặc điểm riêng của các hoạt động chính trị - xã hội. Tổ chức đoàn chỉ có thể hoạt động tốt, nếu có một đội ngũ cán bộ đoàn có kỹ năng, nghiệp vụ, năng động, biết lựa chọn công việc, biết thiết kế và triển khai chỉ đạo tổ chức thực hiện.

- Cán bộ đoàn có năng lực là người biết tranh thủ sự ủng hộ, biết xây dựng và mở rộng các mối quan hệ để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội đối với công tác thanh niên. Người cán bộ đoàn muốn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình không chỉ phát huy nỗ lực sức mạnh từ tổ chức đoàn mà cần phải tranh thủ tối đa sự ủng hộ của các ban ngành, đoàn thể, các tổ chức kinh tế - xã hội đối với công tác đoàn và phong trào thanh niên nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Đặc điểm này xuất phát từ quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên là toàn xã hội phải có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ, giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ. Tuy nhiên, mỗi ban, ngành, đoàn thể khác nhau đều có chức năng riêng với đối tượng tác động riêng. Vì vậy, để sự quan tâm của họ đối với công tác thanh niên biến thành hành động cụ thể, thì nhất thiết người cán bộ đoàn phải tích cực, chủ động tham mưu, đề xuất, có chương trình phối hợp, liên kết...

- Cán bộ đoàn phải là người có nhạy cảm chính trị, ủng hộ cái mới, cái tích cực, tiến bộ. Đặc điểm này bao gồm sự hiểu biết chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương chính sách, đường lối của Đảng, pháp luật của nhà nước, khả năng nắm bắt tình hình, nhận biết các mâu thuẫn nảy sinh trong cuộc sống của thanh niên, khả năng tham mưu và đề xuất các giải pháp tốt.

Sự nhạy cảm chính trị thể hiện ở người cán bộ là khả năng đưa ra các sáng kiến có ý nghĩa xã hội giúp đỡ các tổ chức cơ sở đoàn tháo gỡ vướng mắc, khắc phục khó khăn. Sự nhạy cảm chính trị còn thể hiện ở việc biết đề ra các chương trình, dự án, các khẩu hiệu, các loại hình hoạt động thích ứng với các sự kiện chính trị, vừa thúc đẩy nhiệm vụ chung, vừa đáp ứng nhu cầu, lợi ích của quần chúng. Đồng thời thông qua đó mà tuyên truyền giáo dục thanh niên có hiệu quả. Sự nhạy cảm chính trị còn thể hiện ở khả năng biết lựa chọn công việc và lựa chọn phương thức tiến hành thực hiện sao cho có ý nghĩa và có hiệu quả giáo dục cao nhất.

Những đặc điểm này hoàn toàn mang tính khách quan, do yêu cầu của công việc và đối tượng công tác của người cán bộ đoàn đòi hỏi. Ngoài ra còn có những nét đặc điểm về đạo đức, nhân cách, về năng khiếu văn hoá, văn nghệ và hoạt động thể thao, về các năng khiếu khác trong hoạt động tập thể. Tất cả những đặc điểm trên là cơ sở để công tác tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và có chính sách đãi ngộ đối với cán bộ đoàn ngày càng phù hợp và có chất lượng tốt hơn.

5. Thái độ và tác phong của người cán bộ Đoàn

>> Xem thêm:  Quá trình phát triển của tổ chức công đoàn tại Việt Nam ?

Mỗi người cán bộ Đoàn có thái độ và phong cách riêng, có thể mang lại sự hứng thú, ngưỡng mộ của đoàn viên, thanh niên nhưng đôi khi cũng có thể mang lại sự buồn chán và không tôn trọng v.v...

Bên cạnh thái độ, tác phong riêng có, người cán bộ Đoàn cần biết tự rèn luyện thêm thái độ, tác phong thích hợp với vị trí, nhiệm vụ của mình, nhất là tác phong sư phạm. Đương nhiên, sự rèn luyện này cũng sẽ mang lại sự hữu ích cho tương lai, nghề nghiệp của người cán bộ Đoàn sau này. Một số thái độ và tác phong cần được chú ý gồm có:

- Cán bộ Đoàn chính là người làm công tác thanh vận (vận động thanh niên). Vì vậy, phương pháp chủ yếu mà người cán bộ Đoàn cần áp dụng trong thực hiện nhiệm vụ là vận động, thuyết phục thông qua các hoạt động tuyên truyền, thảo luận dân chủ hay qua kết quả công việc thực tế. Sự vận động, thuyết phục nhằm đạt tới sự thống nhất trong nhận thức và hành động của từng cá nhân, tập thể đối với những công việc nên làm, phải làm v.v..

- Biết lắng nghe. Việc lắng nghe ý kiến người khác là một yêu cầu quan trọng. Qua lắng nghe, người cán bộ Đoàn có thể hiểu tâm tư, nguyện vọng của thanh niên; để biết những yêu cầu mà mình đưa ra có được các thành viên tiếp nhận một cách tự giác hay không. Tuy nhiên, sự lắng nghe không có nghĩa là thụ động mà phải biết giải thích, đối đáp, hướng dẫn, hiểu được những băn khoăn lo lắng của thanh niên để tháo gỡ, giải quyết.

- Làm gương. Lời nói bao giờ cũng phải đi đôi với việc làm. Trong công việc, nhất là việc khó, người cán bộ Đoàn phải biết cùng làm và cùng làm tốt. Đặc biệt, trong việc học tập, người cán bộ Đoàn cần phải đạt kết quả tốt.

Việc tu dưỡng, rèn luyện của người cán bộ Đoàn phải thực sự là tấm gương để đoàn viên, thanh niên noi theo, tự giác chấp hành tốt các qui định chung.

- Nhạy bén, làm việc khoa học. Cán bộ Đoàn thanh niên là người thủ lĩnh của tầng lớp thanh niên trí thức có trình độ cao vì vậy trong quá trình công tác phải luôn thể hiện được sự nhạy bén, tìm phương cách làm việc hiệu quả cao nhất. Người cán bộ Đoàn phải biết thu xếp công việc thật khoa học, có kế hoạch công tác tốt thông qua việc biết phân công, kiểm tra công việc.

- Biểu dương khen thưởng. Người cán bộ Đoàn cần biết biểu dương, khen thưởng kịp thời và công bằng đối với sự đóng góp của cá nhân hay tập thể trước những diễn đàn lớn để tạo được sự khích lệ đối với các cá nhân, tập thể. Đồng thời, tạo ra sự thi đua giữa các cá nhân, tập thể để có thể phát hiện và bồi dưỡng các nhân tố mới cho phong trào.

- Phê bình. Trong công tác phê bình và tự phê bình, người cán bộ Đoàn phải biết phê bình đúng lúc, đúng chỗ, nhẹ nhàng; không làm chạm đến lòng tự trọng của đối tượng, không làm cho đối tượng tự ái.

Đối với thái độ vô trách nhiệm của một cá nhân nào đó, người cán bộ Đoàn nên dùng sức mạnh và ý kiến tập thể để phê phán. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải hết sức độ lượng, không được định kiến, thành kiến, phải định hướng cho cá nhân, tập thể có khuyết điểm sửa chữa lỗi lầm.

>> Xem thêm:  Thủ tục đăng ký công đoàn và công nhận tổ chức công đoàn ?

-Trung thực, thẳng thắn, gần gũi với thanh niên. Người cán bộ Đoàn cần biết nhận thiếu sót, khuyết điểm và tiếp thu ý kiến đóng góp xây dựng; luôn cởi mở, chân thành và hoà mình với tập thể. Đặc biệt, mạnh dạn đấu tranh phê phán cái sai, kiên quyết bảo vệ lợi ích chính đáng của tập thể, đoàn viên, thanh niên.

- Biết học hỏi. Người cán bộ Đoàn cần chứng tỏ mình là người đang tích cực học tập, nâng cao nhận thức mọi mặt. Có tinh thần cầu thị. Phải luôn tự nghĩ rằng mình còn khuyết điểm và cần được góp ý để hoàn thiện.

>> Xem thêm:  Cán bộ công đoàn nghỉ thai sản có được hưởng lương công đoàn không?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Trách nhiệm tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra thực hiện của cán bộ đoàn?

Trả lời:

- Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các cấp thường xuyên tham mưu cho cấp uỷ đảng cùng cấp những vấn đề liên quan đến cán bộ và công tác cán bộ đoàn; định kỳ báo cáo đoàn cấp trên theo quy định.

- Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Ban Dân vận Trung ương, Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hướng dẫn thực hiện và theo dõi, kiểm tra việc tổ chức thực hiện.

Câu hỏi: Bố trí, sử dụng cán bộ đoàn?

Trả lời:

- Trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất và năng lực cán bộ đoàn, cấp uỷ đảng, tập thể lãnh đạo bố trí, sử dụng phù hợp với trình độ, năng lực, sở trường và chiều hướng phát triển của cán bộ.

- Việc bố trí, sử dụng cán bộ trong cơ quan chuyên trách của đoàn ở cấp nào thì do ban thường vụ đoàn cấp đó chủ động phân công, đồng thời báo cáo cấp uỷ đảng cùng cấp; đối với cán bộ chủ chốt, ban thường vụ đoàn báo cáo cấp uỷ đảng xem xét, quyết định.

- Cấp uỷ đảng, tập thể lãnh đạo chủ trì, phối hợp với ban thường vụ đoàn cùng cấp để xem xét, bố trí, sắp xếp công tác cho cán bộ đoàn chuyên trách khi hết tuổi tham gia công tác đoàn hoặc đã hoàn thành nhiệm vụ công tác đoàn phù hợp với trình độ, năng lực và quy hoạch cán bộ đã được phê duyệt.

Câu hỏi: Nội dung quy hoạch cán bộ đoàn?

Trả lời:

Nội dung, quy trình thực hiện công tác quy hoạch cán bộ đoàn được tiến hành theo quy định chung của Đảng, hằng năm rà soát để điều chỉnh, bổ sung quy hoạch: Cấp uỷ đảng, ban thường vụ đoàn các cấp có trách nhiệm xây dựng, quản lý quy hoạch chức danh cán bộ đoàn cấp mình.