1. Sự cần thiết phải đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Ngày nay, vấn đề sở hữu trí tuệ là vấn đề quan tâm hàng đầu của các quốc gia khi tham gia hội nhập quốc tế. Một sản phẩm để dễ được người tiêu dùng chú ý đến không chỉ bởi chất lượng, tính năng của nó mà còn phụ thuộc phần lớn vào kiểu dáng bên ngoài của sản phẩm. Kiểu dáng công nghiệp là một trong các đối tượng của quyền SHCN. Vì thế, kiểu dáng công nghiệp cũng có những đặc tính chung của tài sản trí tuệ như: tính sáng tạo, tính chất vô hình, tính dễ phổ biến, lan truyền. Kiểu dáng công nghiệp là một đối tượng quan trọng trong các đối tượng của quyền sở hữu công nghiệp. Kiểu dáng công nghiệp liên quan đến khía cạnh mỹ thuật, hình dáng bên ngoài của sản phẩm. Chính hình dáng bên ngoài đó làm cho sản phẩm thu hút và hấp dẫn đối với người tiêu dùng và sự hấp dẫn trực quan là yếu tố chính mà người tiêu dùng cân nhắc trong việc lựa chọn sản phẩm khi mua sắm hàng hóa. Kiểu dáng công nghiệp cũng giúp cho các công ty phân biệt sản phẩm của các đối tượng cạnh tranh trên thị trường và cải thiện, nâng cao hình ảnh sản phẩm của họ.

Theo Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 có quy định thì Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm hoặc bộ phận để lắp ráp thành sản phẩm phức hợp, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng của sản phẩm hoặc sản phẩm phức hợp.

2. Các đối tượng không được pháp luật bảo hộ với danh nghĩa là kiểu dáng công nghiệp

Như đã đề cập, một kiếu dáng công nghiệp được bảo hộ khi nó đáp ứng các điều kiện để được bảo hộ. Từ đó, có thể chỉ ra một số các trường hợp cơ bản, các đối tượng sẽ không được pháp luật bảo hộ với danh nghĩa là một kiếu dáng công nghiệp. Pháp luật Việt Nam quy định cụ thể những đối tượng không có khả năng được bảo hộ dưới danh nghĩa kiếu dáng công nghiệp tại Điều 64 Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 bao gồm:

- Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có hoặc chỉ mang đặc tính kỹ thuật. Trên thực tế, có nhiều sản phẩm mà kiểu dáng của chúng không mới và được sản xuất bởi những nhà sản xuất khác nhau ví dụ như: đinh ốc, pit tông… Nếu kiểu dáng của một sản phẩm như chiếc ốc vít, được tạo ra chỉ thực hiện chức năng thông thường mà được bảo hộ thì điều này sẽ ngăn cản tất cả hoạt động sản xuất của chủ thể khác nhằm sản xuất ra sản phẩm cùng chức năng như vậy do đặc tính kỹ thuật đòi hỏi phải có như vậy mới hình thành một sản phẩm. Do đó, để bảo vệ quyền và lợi ích của các nhà sản xuất, kinh doanh, các kiếu dáng công nghiệp được tạo ra do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm hoặc chỉ mang đặc tính kỹ thuật không phải là đối tượng của bảo hộ kiếu dáng công nghiệp.

- Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp. Theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 thì chỉ những bản vẽ, thiết kế sơ đồ của các công trình xây dựng mới được bảo hộ dưới góc độ của quyền tác giả còn hình dáng bên ngoài của chúng thì không được bảo hộ. Việc loại trừ đối tượng này khỏi sự bảo hộ với danh nghĩa Kiểu dáng công nghiệp có thể xuất phát từ nguyên nhân là nó không đáp ứng được tiêu chí về “khả năng áp dụng công nghiệp” tức là khả năng được sản xuất hàng loạt bằng phương pháp công nghiệp. Bởi lẽ, có thể kiểu dáng của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp là giống nhau nhưng sản phẩm mang kiểu dáng đó – các công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp trên thực tế không thể giống nhau hoàn toàn.

- Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm. Kiểu dáng công nghiệp chỉ đề cập đến hình dáng bên ngoài của sản phẩm mà không đề cập đến chức năng của nó và hình dáng bên ngoài chỉ có thể lôi cuốn người mua sản phẩm và thúc đẩy nhu cầu mua nếu nó thực sự được nhìn thấy. Do đó, yêu cầu về thị giác là một trong những điều kiện cho việc bảo hộ Kiểu dáng công nghiệp và các Kiểu dáng công nghiệp không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng không phải là đối tượng của bảo hộ Kiểu dáng công nghiệp. Như vậy, đối với các loại sản phẩm mà khi đưa vào sử dụng thì không còn giữ được hay bị mất đi hình dáng bên ngoài như lúc ban đầu thì cũng sẽ không đáp ứng được yêu cầu bảo hộ. Chủ yếu các sản phẩm mang đặc tính của vật không tiêu hao thì mới có thể được yêu cầu bảo hộ hình dáng bên ngoài của sản phẩm.

3. Phân loại kiểu dáng công nghiệp của bao gói sản phẩm

"Bao gói" là một thuật ngữ tiếng Việt thường được sử dụng để chỉ các vật liệu, hệ thống, hoặc phương tiện được sử dụng để đóng gói và bảo vệ sản phẩm. Bao gói không chỉ đơn giản là lớp vật liệu bọc bên ngoài sản phẩm, mà còn bao gồm các thiết kế và công nghệ để bảo đảm rằng sản phẩm có thể được vận chuyển, lưu trữ, và bán ra thị trường một cách hiệu quả. Bao gói có nhiều mục đích khác nhau, bao gồm: Bảo vệ sản phẩm: Bao gói giúp bảo vệ sản phẩm khỏi tác động của môi trường bên ngoài như ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ, va đập, và bụi bẩn. Quảng cáo và quảng bá: Thiết kế bao bì có thể được tối ưu hóa để thu hút sự chú ý của người tiêu dùng và tạo ấn tượng tích cực về sản phẩm. Thông tin và hướng dẫn sử dụng: Bao gói thường mang thông tin liên quan đến sản phẩm như hướng dẫn sử dụng, thành phần, ngày sản xuất, và hạn sử dụng. Thuận tiện trong vận chuyển và lưu trữ: Bao gói được thiết kế để giúp việc vận chuyển và lưu trữ sản phẩm trở nên thuận tiện và hiệu quả. Bảo vệ an toàn và chống giả mạo: Một số loại bao gói được thiết kế để đảm bảo an toàn của sản phẩm và ngăn chặn hành vi giả mạo. Bao gói có thể là các loại vật liệu như hộp carton, túi nhựa, lọ thủy tinh, vỏ nhựa, và nhiều loại khác tùy thuộc vào loại sản phẩm và yêu cầu cụ thể của ngành công nghiệp.

Kiểu dáng công nghiệp của bao gói, hộp đựng, đồ chứa dùng để vận chuyển và bảo quản hàng hoá là hình dáng bên ngoài của sản phẩm bao gói, hộp đựng, đồ chứa dùng để vận chuyển và bảo quản hàng hoá được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này có thể nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm.

Theo Bảng phân loại Locarno phiên bản 13, bao gói sản phẩm thuộc nhóm sau:

Phân loại nhóm 19 - 01: Bao Gói Để Gửi Ấn Phẩm In
Phân loại nhóm 19 - 08: Nhãn sản phẩm

4. Quá trình xét nghiệm đơn Kiểu dáng công nghiệp của bao gói

4.1 Xét nghiệm hình thức

Đơn yêu cầu cấp Văn bằng bảo hộ đối với Kiểu dáng công nghiệp phải được xét nghiệm hình thức nhằm xác định xem đơn có đáp ứng các yêu cầu của đơn hợp lệ hay không. Nếu đơn đáp ứng các yêu cầu của đơn hợp lệ, thì Cục Sở hữu trí tuệ xác nhận ngày nộp đơn hợp lệ, số đơn hợp lệ, ngày ưu tiên của đơn và thông báo cho người nộp đơn quyết định chấp nhận đơn.

Các yêu cầu của đơn hợp lệ gồm có: Các yêu cầu chung, các yêu cầu cụ thể về hình thức và yêu cầu về tính thống nhất của đơn sở hữu công nghiệp.

Thời hạn xét nghiệm hình thức là 01 tháng kể từ ngày đơn đến Cục Sở hữu Trí tuệ.

4.2 Công bố đơn

Các đơn nhãn hiệu hàng hoá đã được công nhận là đơn hợp lệ đều được Cục Sở hữu trí tuệ công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp trong thời hạn 2 tháng từ ngày có Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ

4.3 Xét nghiệm nội dung

Việc xét nghiệm nội dung được tiến hành khi đơn đã được chấp nhận là đơn hợp lệ và người nộp đơn đã nộp lệ phí xét nghiệm nội dung theo quy định. Thời hạn xét nghiệm nội dung đơn Kiểu dáng công nghiệp là 07 tháng tính từ ngày công bố đơn.

Mục đích của việc xét nghiệm nội dung đơn yêu cầu cấp văn bằng bảo hộ là để xác định đối tượng nêu trong đơn có đáp ứng các tiêu chuẩn bảo hộ mà luật pháp quy định hay không.

4.4 Cấp Bằng độc quyền Kiểu dáng công nghiệp và Đăng bạ

Căn cứ vào kết quả xét nghiệm nội dung, nếu đối tượng nêu trong đơn đáp ứng các tiêu chuẩn bảo hộ, thì Cục Sở hữu trí tuệ thông báo cho Người nộp đơn kết quả xét nghiệm và yêu cầu nộp lệ phí đăng bạ, lệ phí cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hoá, lệ phí công bố Văn bằng bảo hộ .

Nếu Người nộp đơn nộp các lệ phí nêu trên, thì Cục Sở hữu trí tuệ tiến hành các thủ tục cấp Văn bằng bảo hộ cho Người nộp đơn, đăng bạ và công bố Văn bằng bảo hộ. Nếu Người nộp đơn không nộp lệ phí theo yêu cầu, thì đơn coi như bị rút bỏ.

Để thực hiện dịch vụ Đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho bao gói sản phẩm của Luật Minh Khuê quý khách hàng vui lòng liên hệ qua các cách sau

Email: gửi yêu cầu dịch vụ qua email: lienhe@luatminhkhue.vn hoặc qua 19006162 để được hỗ trợ các vấn đề pháp luật khác.

Điện thoại: điện thoại yêu cầu dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật sở hữu trí tuệ, gọi: 0986 386 648 (Luật sư: Tô Thị Phương Dung)

Xem thêm: Kiểu dáng công nghiệp là gì ? Điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp