1. Giới thiệu về gạo của Việt Nam

Lúa gạo là ngành sản xuất truyền thống và quan trọng của Việt Nam, tạo ra sinh kế cho hàng chục triệu nông dân trên cả nước. Những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu lớn trong sản xuất lúa gạo, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và hiện vẫn giữ vững vị trí là một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới với kim ngạch xuất khẩu không ngừng tăng cao.

Hiện nay, trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, ngành lúa gạo cũng được đẩy mạnh tái cơ cấu theo hướng nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững với mục tiêu đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia; hình thành và nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị lúa gạo; nâng cao thu nhập cho nông dân và lợi ích cho người tiêu dùng; xuất khẩu gạo đạt chất lượng và giá trị cao. Những năm qua, diện tích cấy lúa trên cả nước giảm dần, nhưng nhờ có sự tăng nhanh trong sử dụng giống lúa xác nhận kèm quy trình canh tác đa dạng, thích nghi với điều kiện thời tiết nên cho năng suất cao ổn định, đáp ứng yêu cầu thị trường; tăng tỷ trọng các loại gạo có chất lượng cao, có giá trị xuất khẩu lớn.

Năm 2019, lần đầu tiên Việt Nam có giống gạo thơm đạt danh hiệu 'gạo ngon nhất thế giới' là gạo ST25. Tuy nhiên, Đại diện Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, đã nhấn mạnh trước những thông tin về thương hiệu “gạo ngon nhất thế giới” ST25 thời gian gần đây được một số doanh nghiệp của Hoa Kỳ nộp đơn đăng ký tại Hoa Kỳ (và cả Việt Nam), dẫn đến nguy cơ mất thương hiệu ST25 và doanh nghiệp Việt Nam không xuất khẩu được loại gạo này vào thị trường Hoa Kỳ. Trước những hành vi này, chúng ta cần bảo hộ mạnh mẽ các thương hiệu của sản phẩm gạo.

Lợi ích của việc đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm gạo:

- Có cơ sở pháp lý vững chắc xác nhận quyền sở hữu hợp pháp đối với thương hiệu, logo trong lĩnh vực kinh doanh sản phẩm gạo;

- Đảm bảo không bị bất kỳ ai ngăn cấm sử dụng logo, thương hiệu trong hoạt động kinh doanh sản phẩm gạo;

- Ngăn chặn hành vi sử dụng thương hiệu, logo tương tự, nhầm lẫn với thương hiệu gạo của mình đã đăng ký.

- Là một cơ sở để thực hiện thủ tục đăng ký quốc tế nhãn hiệu thông qua hệ thống Madrid, hoặc hưởng quyền ưu tiên trong trường hợp nộp đơn trực tiếp tại quốc gia đăng ký. Việc đăng ký thương hiệu gạo tại nước ngoài giúp doanh nghiệp tạo lập, giữ vững và phát triển thị trường xuất khẩu gạo, chống lại các hành vi vi phạm, cạnh tranh không lành mạnh hoặc chiếm đoạt của đối thủ cạnh tranh hoặc những kẻ trục lợi.

2. Dấu hiệu được bảo hộ dưới danh nghĩa nhãn hiệu cho sản phẩm gạo

Dấu hiệu được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu nếu không thuộc các trường hợp sau, bao gồm:

- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với hình quốc kỳ, quốc huy của các nước;

- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với biểu tượng, cờ, huy hiệu, tên viết tắt, tên đầy đủ của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Việt Nam và tổ chức quốc tế, nếu không được cơ quan, tổ chức đó cho phép;

- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thật, biệt hiệu, bút danh, hình ảnh của lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt Nam, của nước ngoài;

- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với dấu chứng nhận, dấu kiểm tra, dấu bảo hành của tổ chức quốc tế mà tổ chức đó có yêu cầu không được sử dụng, trừ trường hợp chính tổ chức này đăng ký các dấu đó làm nhãn hiệu chứng nhận;

- Dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc các đặc tính khác của hàng hóa, dịch vụ.

Nhãn hiệu của sản phẩm gạo được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện về mặt dấu hiệu và có khả năng phân biệt với hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân khác. Quý khách hàng vui lòng tham khảo thêm ví dụ sau:

Trường hợp "gạo ST25" không được bảo hộ do không đáp ứng được khả năng phân biệt:

Đối với Hoa Kỳ, theo Hướng dẫn thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu của Cơ quan sáng chế và nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO), thẩm định viên sẽ từ chối đơn đăng ký nhãn hiệu đối với tên giống cây trồng. Điều này có thể thấy rõ trong thông báo dự định từ chối ngày 20/11/2020 của USPTO đối với nhãn hiệu “VIETNAM'S ST25 RICE, DAC SAN SOC TRANG” theo đơn đăng ký số 90151727 nộp ngày 01/9/2020 của Công ty Transword Foods, Inc.

Theo đó, ST25 là tên gọi chung của một loại giống cây trồng (lúa), và không thể được đăng ký dưới danh nghĩa một nhãn hiệu theo quy định tại mục 1202.12 của Quy chế thẩm định nhãn hiệu. Như vậy nó sẽ không được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu độc quyền tại Việt Nam cũng như Hoa Kỳ cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.

3. Đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm gạo như thế nào?

3.1. Phân nhóm cho sản phẩm gạo

Việc phân nhóm cho sản phẩm gắn liền với nhãn hiệu là rất quan trọng, giúp xác định được lĩnh vực, phạm vi bảo hộ của thương hiệu. Theo quy định, hàng hóa/dịch vụ mang nhãn hiệu nêu trong đơn đăng ký nhãn hiệu phải được phân loại chính xác theo bảng phân loại Nice. Theo đó, gạo được phân vào nhóm 30.

3.2. Chuẩn bị hồ sơ đăng ký nhãn hiệu

Thành phần hồ sơ gồm có:

Mẫu nhãn hiệu với kích thước lớn hơn 3×3 cm và nhỏ hơn 8 x8 cm;
Danh mục hàng hóa dịch vụ cần đăng ký nhãn hiệu;
Tờ khai đăng ký nhãn hiệu (trường hợp khách hàng ủy quyền cho tổ chức đại diện thì tờ khai sẽ do người đại diện sở hữu công nghiêp của Luật Minh Khuê ký và trực tiếp nộp hồ sơ tại Cục Sở hữu trí tuệ);
Ủy quyền cho đại diện Công ty Luật Minh Khuê nộp đơn đăng ký nhãn hiệu;
Chứng từ nộp lệ phí đăng ký nhãn hiệu.

3.3. Nộp hồ sơ đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm gạo

- Hình thức nộp đơn bản giấy: Người nộp đơn có thể nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trực tiếp hoặc gửi hồ sơ đã chuẩn bị qua đường bưu điện đến một trong các điểm tiếp nhận đơn của Cục Sở hữu trí tuệ, cụ thể:

Trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ, tại: 386 Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Hồ Chí Minh, tại: Lầu 7, tòa nhà Hà Phan, 17/19 Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Đà Nẵng, tại: Tầng 3, số 135 Minh Mạng, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.

Trường hợp nộp hồ sơ đơn đăng ký nhãn hiệu qua bưu điện, người nộp đơn cần chuyển tiền qua dịch vụ của bưu điện, sau đó phô tô Giấy biên nhận chuyển tiền gửi kèm theo hồ sơ đơn đến một trong các điểm tiếp nhận đơn nêu trên của Cục Sở hữu trí tuệ để chứng minh khoản tiền đã nộp.

Lưu ý:

Khi chuyển tiền phí, lệ phí đến một trong các điểm tiếp nhận đơn nêu trên của Cục Sở hữu trí tuệ, người nộp đơn cần gửi hồ sơ qua bưu điện tương ứng đến điểm tiếp nhận đơn đó
Hình thức nộp đơn trực tuyến: Người nộp đơn cần có chứng thư số và chữ ký số, đăng ký tài khoản trên Hệ thống tiếp nhận đơn trực tuyến và được Cục Sở hữu trí tuệ phê duyệt tài khoản để thực hiện các giao dịch đăng ký quyền SHCN.

4. Thời hạn bảo hộ nhãn hiệu

Theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ thì Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu có hiệu lực từ ngày cấp đến hết mười năm kể từ ngày nộp đơn, có thể gia hạn nhiều lần liên tiếp, mỗi lần mười năm. Có thể thấy, nhãn hiệu khi được đăng ký sẽ được bảo hộ vô thời hạn nếu chủ sở hữu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

- Trong vòng 06 tháng trước ngày Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hết hiệu lực, chủ Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu phải nộp đơn yêu cầu gia hạn cho Cục Sở hữu trí tuệ (có thể nộp muộn hơn thời hạn quy định nêu trên nhưng không được quá 06 tháng kể từ ngày văn bằng bảo hộ hết hiệu lực);

- Nộp đầy đủ lệ phí gia hạn.

Trên đây, Luật Minh Khuê đã hướng dẫn quý khách hàng thủ tục đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm gạo. Nếu các bạn còn vướng mắc nào hãy liên hệ 0986.386.648 hoặc gửi thư đến email lienhe@luatminhkhue.vn để được hướng dẫn.