1. Đất không có nhà ở có được hỗ trợ tái định cư khi bị thu hồi đất không?

Để trả lời cho câu hỏi này cũng chính là đi tìm câu trả lời cho câu hỏi điều kiện được Nhà nước hỗ trợ tái định cư khi thu hồi đất là gì? Trước hết chúng ta hãy điểm qua xem thế nào là tái định cư. Hiện nay mặc dù trong pháp luật về đất đai không có định nghĩa cụ thể thế nào là tái định cư nhưng thông qua những quy định của pháp luật về vấn đề này có thể tựu chung lại, hiểu một cách đơn giản về thuật ngữ "tái định cư" hay "đất tái định cư" là một trong những chính sách bồi thường của Nhà nước khi thu hồi đất, nhằm giúp người dân đảm bảo được quyền lợi về chỗ ở thông qua việc cấp nhà xây sẵn, nhà tái định cư, cấp chung cư, cấp đất ở tại một nơi khác với nơi ở trước đây của người dân. Hoặc có thể hỗ trợ bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở. Thông thường khái niệm này sẽ đi chung với chính sách giải phóng mặt bằng của Nhà nước.

Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng được áp dụng chính sách tái định cư khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất. Chỉ những trường hợp sau đây được quy định tại Điều 79 Luật Đất đai năm 2013 thì người dân mới được hưởng chính sách tái định cư

- Thứ nhất là đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam mà có đủ điều kiện được bồi thường tại Điều 75 Luật Đất đai năm 2013 thì sẽ được bồi thường bằng đất ở khi thuộc một trong các trường hợp sau: 

+ Trường hợp không còn đất ở, nhà ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở. Nếu không có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở thì Nhà nước sẽ bồi thường bằng tiền 

+ Trường hợp còn đất ở, nhà ở trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi thì được bồi thường bằng tiền. Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất ở thì được xem xét để bồi thường bằng đất ở 

+ Trường hợp hộ gia đình trong hộ có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở thu hồi nếu có đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng một thửa đất ở thu hồi, thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ căn cứ vào quỹ đất ở, nhà ở tái định cư và tình hình thực tế tại địa phương để quyết định mức đất ở, nhà ở tái định cư cho từng hộ gia đình. 

- Thứ hai là đối với trường hợp cá nhân, hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở phải di chuyển chỗ ở mà không có đủ điều kiện được bồi thường về đất ở thì:

+ Nếu không có chỗ ở nào khác thì sẽ được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Giá bán, chi thuê, cho thuê mua nhà ở; giá đất ở tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định 

- Thứ ba là đối với trường hợp tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang sử dụng đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất, nếu có đủ điều kiện được bồi thường thì sẽ được bồi thường về đất. 

Lưu ý trường hợp đặc biệt: Nếu thửa đất ở bị thu hồi có một phần diện tích là đất nông nghiệp không được công nhận là đất ở thì hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi được phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần đất nông nghiệp đó sang đất ở trong hạn mức giao đất ở tại địa phương (nếu hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu và việc chuyển mục đích sang đất ở phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt). Hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.

Như vậy từ những phân tích trên đây có thể rút ra rằng, người dân muốn được hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thì phải đáp ứng được điều kiện là đất bị thu hồi là đất ở và người bị thu hồi đất ở phải di chuyển chỗ ở nhưng không còn nhà ở nào khác trong cùng địa bàn nơi có đất bị thu hồi. Do vậy trường hợp người sử dụng đất không có nhà ở trên đất mà chỉ có đất ở không đủ điều kiện được Nhà nước hỗ trợ tái định cư. 

2. Nhà nước hỗ trợ tái định cư như thế nào? 

Việc hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở được thực hiện như sau:

- Hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài nhận đất ở, nhà ở tái định cư mà số tiền được bồi thường về đất nhỏ hơn giá trị một suất tái định cư tối thiểu quy định tại Điều 27 của Nghị định số 47/2014/NĐ-CP thì được hỗ trợ khoản chênh lệch giữa giá trị suất tái định cư tối thiểu và số tiền được bồi thường về đất

- Trường hợp hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài tự lo chỗ ở thì ngoài việc được bồi thường về đất còn được nhận khoản tiền hỗ trợ tái định cư. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ quy mô diện tích đất ở thu hồi, số nhân khẩu của hộ gia đình và điều kiện cụ thể tại địa phương quy định mức hỗ trợ cho phù hợp.

Quý khách có thể tham khảo thêm bài viết: Suất tái định cư tối thiểu được quy định như thế nào? 

3. Người dân không đồng tình với phương án hỗ trợ tái định cư thì giải quyết ra sao? 

Trên thực tế, chúng ta bắt gặp không ít trường hợp khi Nhà nước thu hồi đất để nhằm giải phóng mặt bằng, phục vụ cho lợi ích xã hội, lợi ích quốc gia và đã có những phương án bồi thường thông qua trao đổi, hội thảo lấy ý kiến với người dân nhưng vẫn sẽ có những người có đất bị thu hồi không đồng ý với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Lúc này tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức đối thoại đối với những trường hợp không đồng ý với ý kiến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Nếu vẫn không đồng ý thi cơ quan nhà nước vẫn sẽ ký duyệt phương án bồi thường, bởi phương án bồi thường này dựa trên quy định pháp luật đất đai và mức giá bồi thường dựa trên giá của nhà nước quy định. Nếu như người dân không đồng ý với quyết định về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì có thể thực hiện thủ tục khiếu nại 

Về phần ra quyết định thu hồi đất thì trong trường hợp người có đất đã được vận động, thuyết phục nhưng vẫn không chấp hành việc bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất và tổ chức thực hiện việc cưỡng chế theo quy định.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đất ở không có nhà khi thu hồi có được hỗ trợ tái định cư không? do Công ty Luật Minh Khuê biên soạn và muốn gửi đến quý khách mang tính chất tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc!

Nếu quý khách có nhu cầu muốn báo phí dịch vụ, quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!