Hiện nay, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (Bộ LĐTBXH) đang dự thảo Nghị định quy định về bảo hiểm xã hội (BHXH) tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động (NLĐ) làm việc không theo hợp đồng lao động. Dự thảo này có một số điểm mới nổi bật mà dự kiến sẽ được áp dụng trong thời gian sắp tới. Cụ thể:
1. Các chế độ của bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện
Dự kiến, chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện sẽ có 3 chế độ đãi ngộ để đảm bảo quyền lợi của người tham gia. Cụ thể, các chế độ đãi ngộ bao gồm:
- Giám định mức suy giảm khả năng lao động: Chế độ này nhằm xác định mức độ suy giảm khả năng lao động của người tham gia sau khi gặp tai nạn lao động. Qua quá trình giám định, mức độ suy giảm sẽ được xác định và được sử dụng làm cơ sở để chi trả các khoản bồi thường tương ứng.
- Trợ cấp một lần, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp phục vụ: Chế độ này cung cấp các trợ cấp cho người tham gia BHXH tai nạn lao động tự nguyện. Trợ cấp một lần được chi trả dựa trên mức độ suy giảm khả năng lao động, nhằm hỗ trợ cho việc khắc phục tình trạng sau tai nạn. Trợ cấp hằng tháng được chi trả định kỳ và kéo dài trong thời gian nhất định để hỗ trợ người tham gia trong việc duy trì cuộc sống hàng ngày. Trợ cấp phục vụ cung cấp hỗ trợ tài chính cho việc sử dụng dụng cụ chỉnh hình, phương tiện hỗ trợ sinh hoạt và các dịch vụ khác liên quan đến việc phục hồi chức năng sau tai nạn.
- Hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình: Chế độ này nhằm cung cấp các phương tiện hỗ trợ sinh hoạt và dụng cụ chỉnh hình cho người tham gia sau tai nạn. Điều này giúp họ có khả năng phục hồi chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày một cách tốt nhất.
Các chế độ đãi ngộ này được thiết kế để đáp ứng nhu cầu và đảm bảo quyền lợi của người tham gia BHXH tai nạn lao động tự nguyện, nhằm giúp họ vượt qua khó khăn sau tai nạn và duy trì cuộc sống tốt hơn.
2. Đề xuất hỗ trợ lao động tự do đóng bảo hiểm tai nạn
Đề xuất giám định mức suy giảm khả năng lao động hưởng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện đối với người lao động (NLĐ) có các điểm sau:
- NLĐ bị tai nạn lao động chủ động đi giám định hoặc giám định lại mức suy giảm khả năng lao động trong các trường hợp sau:
+ Sau khi bị thương tật lần đầu và đã được điều trị ổn định, nhưng vẫn có di chứng ảnh hưởng tới sức khỏe.
+ Sau khi thương tật tái phát và đã được điều trị ổn định.
+ Đối với trường hợp thương tật không có khả năng điều trị ổn định theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế, NLĐ được làm thủ tục giám định trước hoặc ngay trong quy trình điều trị.
- NLĐ được giám định tổng hợp mức suy giảm khả năng lao động khi bị tai nạn lao động nhiều lần.
- Đối với NLĐ đã được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định, nếu thương tật tái phát và đã điều trị ổn định, thì NLĐ sẽ được Cơ quan bảo hiểm xã hội giới thiệu đi giám định lại sau 24 tháng, kể từ ngày Hội đồng giám định y khoa đã kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động liền kề trước đó.
- Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ chi trả phí giám định đối với các trường hợp sau:
+ Khi NLĐ chủ động đi giám định mức suy giảm khả năng lao động theo quy định và có kết luận của Hội đồng giám định y khoa là tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên.
+ Khi NLĐ được giới thiệu đi giám định lại theo quy định.
- Trợ cấp hằng tháng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện:
+ NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên do tai nạn lao động sẽ được hưởng trợ cấp hằng tháng.
+ Mức trợ cấp hằng tháng được quy định như sau:
- Suy giảm 31% khả năng lao động sẽ được hưởng 30% mức lương cơ sở, sau đó cứ mỗi suy giảm thêm 1% sẽ được hưởng thêm 2% mức lương cơ sở.
- Ngoài mức trợ cấp quy định trên, hàng tháng NLĐ còn được hưởng thêm một khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện. Từ 1 năm trở xuống, trợ cấp tính bằng 0,5% mức lương cơ sở, sau đó cứ mỗi năm đóng vào quỹ sẽ được tính thêm 0,3% mức lương cơ sở.
=> Đề xuất này nhằm đảm bảo rằng NLĐ tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện sẽ được giám định mức suy giảm khả năng lao động và hưởng trợ cấp hằng tháng phù hợp, tạo điều kiện cho việc khắc phục tình trạng sau tai nạn và duy trì cuộc sống.
3. Mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện
Mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện được quy định như sau:
- Mức đóng hằng tháng: 2% mức lương tối thiểu vùng IV do Chính phủ quy định.
- Mức đóng 03 tháng hoặc 06 tháng hoặc 12 tháng một lần: Tính bằng cách nhân mức đóng hàng tháng theo quy định trên với 3 cho phương thức đóng 03 tháng, 6 cho phương thức đóng 06 tháng, và 12 cho phương thức đóng 12 tháng một lần.
Trong trường hợp mức lương tối thiểu vùng IV công bố thay đổi trong thời gian người lao động đã đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện theo phương thức 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng một lần, việc đóng bổ sung hoặc hoàn trả số tiền đã đóng được thực hiện như sau:
- Nếu mức lương tối thiểu vùng IV mới cao hơn mức đóng cũ, người lao động không cần đóng thêm số tiền chênh lệch.
- Nếu mức lương tối thiểu vùng IV mới thấp hơn mức tiền đã đóng, số tiền chênh lệch được tính để giảm cho kỳ đóng tiếp theo hoặc hoàn trả lại vào cuối kỳ nếu người lao động không tiếp tục tham gia bảo hiểm tai nạn lao động hoặc ngừng tham gia theo các trường hợp quy định.
Phương án mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện theo mức lương tối thiểu vùng IV do Chính phủ quy định được lý giải nhằm đảm bảo linh hoạt tăng, giảm đồng bộ với mức hưởng và thu nhập của người lao động. Mức đóng 2% mức lương tối thiểu vùng IV do Chính phủ quy định được tính toán dựa trên cân đối thu chi và đảm bảo sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước.
4. Điều kiện hưởng chế độ tai nạn lao động tự nguyện
Điều kiện để được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện được quy định như sau:
- Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên: Người lao động (NLĐ) được xem xét hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện khi có mức suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do tai nạn lao động xảy ra trong thời gian tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện. Đây là mức suy giảm khả năng lao động do tai nạn gây ra và được xác định bởi các cơ quan y tế chuyên môn.
- Tai nạn không thuộc các trường hợp không được hưởng chế độ: NLĐ chỉ được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện nếu tai nạn không thuộc các trường hợp sau:
+ Mâu thuẫn cá nhân không liên quan đến công việc, nhiệm vụ lao động: Tai nạn xảy ra do mâu thuẫn của chính nạn nhân với người gây ra tai nạn, nhưng không có liên quan đến công việc hoặc nhiệm vụ lao động.
+ Tự hủy hoại sức khỏe: Tai nạn xảy ra do người lao động cố ý tự hủy hoại sức khỏe của bản thân mà không có nguyên nhân bên ngoài gây ra.
+ Sử dụng ma túy hoặc chất gây nghiện trái với quy định pháp luật: Tai nạn xảy ra do việc sử dụng ma túy, chất gây nghiện khác mà việc sử dụng này vi phạm quy định của pháp luật.
Những nguyên nhân trên đều là các trường hợp mà người lao động tự gây ra hoặc không tuân thủ quy định của pháp luật, do đó không được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện theo quy định. Trong trường hợp không đáp ứng được các điều kiện trên, người lao động sẽ không được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Lưu ý để hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động - Đừng để mất quyền lợi của mình !!!
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
