Đề xuất việc giảm thời gian chờ rút BHXH một lần xuống còn 3 tháng?

1. Các trường hợp được nhận bảo hiểm xã hội một lần năm 2023

Bảo hiểm xã hội 1 lần có thể hiểu là một chế độ cho người lao động đã tham gia đóng bảo hiểm xã hội nhưng không tiếp tục tham gia đóng bảo hiểm xã hội và không đủ điều kiện hưởng chế độ lương hưu. Người lao động sẽ được thanh toán một khoản tiền nhất định theo mức đóng bảo hiểm xã hội trước đó mà họ đã tham gia.Theo đó, có thể hiểu rằng chế độ bảo hiểm xã hội 1 lần chỉ là một trong những quyền lợi mà người tham gia bảo hiểm xã hội được hưởng.

Theo quy định tại Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về việc người lao động tham gia BHXH có yêu cầu thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH (hoặc chưa đủ 15 năm đóng BHXH đối với lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phương, thị trấn) và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.

- NLĐ tham gia BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia BHXH tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH.

- Ra nước ngoài để định cư.

- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.

- NLĐ thuộc một trong các trường hợp sau đây khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu:

+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

+ Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

2. Đề xuất mới về việc giảm thời gian chờ rút BHXH một lần xuống còn 3 tháng ?

Trong dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đề xuất 2 phương án về BHXH một lần của người lao động:

Phương án 1, giữ nguyên như quy định hiện hành của Luật BHXH 2014 và Nghị quyết số 93/2015/QH13 của Quốc hội;

Phương án 2, sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm mà người lao động có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu để người lao động hưởng chế độ BHXH khi đủ tuổi nghỉ hưu.

Góp ý cho dự thảo Luật BHXH (sửa đổi), Tổng Liên đoàn Lao động (TLĐLĐ) Việt Nam cho rằng, với 2 phương án về BHXH một lần mà Bộ LĐTB&XH đề xuất, cần phải nghiên cứu đánh giá kỹ lưỡng, bởi điều chỉnh này rất nhạy cảm. Phương án 2, nếu người lao động yêu cầu thì vẫn được giải quyết một phần (tối đa 50%) thì phần đông người lao động cho rằng sẽ là bất lợi với họ…

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, với cả 2 phương án đều áp dụng điều kiện “Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện” mới cho người lao động hưởng BHXH một lần là không phù hợp với mục đích và bản chất của BHXH một lần. Bởi vì, BHXH một lần là quyền lợi chính đáng của người tham gia BHXH; đáp ứng linh hoạt nhu cầu cấp bách của một bộ phận người lao động mất việc làm, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn, để đảm bảo duy trì cuộc sống. “Tình trạng “bán non sổ BHXH” cũng như tín dụng đen vừa qua cũng xuất phát từ quy định trên. Vì vậy, đề nghị xem xét để giảm điều kiện về thời gian từ 12 tháng xuống mức khoảng 3 tháng” - Tổng liên đoàn lao động Việt Nam đề nghị.

Đề xuất được rút BHXH một lần sau 3 tháng nghỉ việc của TLĐLĐ Việt Nam nhận được sự đồng tình của nhiều công nhân lao động. Bởi khi người lao động gặp khó khăn, không còn nguồn tiền nào khác mới phải nghĩ đến rút BHXH một lần. Còn người lao động phải chờ tới 12 tháng mới được rút BHXH một lần thì lâu quá. Người lao động được rút BHXH một lần sau 3 tháng nghỉ việc thì không phải đi vay tiền tín dụng đen với lãi suất quá cao, thậm chí “bán non sổ BHXH”.

Tuy nhiên, cũng có chuyên gia BHXH băn khoăn, chúng ta đang hạn chế rút BHXH một lần, khuyến khích những người lao động ở lại hệ thống để hết tuổi lao động sẽ có lương hưu. TLĐLĐ Việt Nam lại đề xuất giảm điều kiện hưởng BHXH một lần từ 12 tháng xuống 3 tháng nghỉ việc thì vô hình trung cổ súy cho người lao động nhận BHXH một lần, như thế rất nguy hiểm. Vì thế, khi Tổng Liên đoàn đề nghị giảm điều kiện về thời gian để hưởng BHXH một lần thì cần cân nhắc các yếu tố…

3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần mới nhất?

3.1. Đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc

Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

- Người lao động có thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH một lần được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Riêng người lao động là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí có thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

3.2. Đối với người tham gia BHXH tự nguyện

Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

- Trường hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Lưu ý:

- Khi tính mức hưởng BHXH một lần trong trường hợp thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì từ 01 tháng đến 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 tháng đến 11 tháng được tính là một năm.

- Trường hợp có thời gian đóng BHXH cả trước và sau ngày 01/01/2014 mà thời gian đóng trước ngày 01/01/2014 có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng BHXH từ ngày 01/01/2014 trở đi để làm căn cứ tính hưởng BHXH một lần.

Quý khách hàng có thể tham khảo thêm nội dung bài viết sau của Luật Minh Khuê: Rút bảo hiểm xã hội một lần một lần ở đâu? Khi nào mới được rút BHXH?, Hướng dẫn cách tính tiền bảo hiểm xã hội một lần theo quy định mới ?

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Ngoài ra, khách hành cũng có thể liên hệ trực tiếp với các luật sư của Luật Minh Khuê để được giải đáp các vấn đề liên quan đến: Luật sư Bùi Thị Nhung qua số điện thoại: 0931626162. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.