1. Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Theo quy định tại khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động năm 2019 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/QH13, người lao động có thể rút bảo hiểm xã hội một lần trong các trường hợp sau:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH. Trường hợp này áp dụng cho người lao động đã đạt đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội quy định để được hưởng lương hưu. Tuy nhiên, để được rút bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần đáp ứng điều kiện đủ tuổi nhưng chưa đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội.​

- Lao động nữ là cán bộ, công chức xã hoặc hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, đã đủ tuổi 55 tuổi 08 tháng (tính đến năm 2022), nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Điều này áp dụng cho phụ nữ là cán bộ, công chức xã hoặc hoạt động không chuyên trách tại cấp xã và đủ tuổi từ 55 tuổi 08 tháng (tính từ năm 2022), nhưng chưa đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội quy định để được hưởng lương hưu. Đồng thời, người lao động không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Người lao động có thể rút bảo hiểm xã hội một lần sau khi đủ điều kiện và theo quy định của cơ quan quản lý Bảo hiểm xã hội.​

- Ra nước ngoài để định cư. Trường hợp này áp dụng cho người lao động đã rời bỏ nước Việt Nam để định cư ở nước ngoài và không còn sinh hoạt và làm việc tại Việt Nam.

- Đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đe doạ tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, học viên quân đội, công an,... khi kết thúc nhiệm vụ, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu. Điều này áp dụng cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, học viên quân đội, công an khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, xuất ngũ, thôi việc nhưng chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu. Người lao động có thể rút bảo hiểm xã hội một lần theo quy định và thủ tục của cơ quan quản lý Bảo hiểm xã hội.

Tham gia BHXH bắt buộc sau 1 năm nghỉ việc hoặc tham gia BHXH tự nguyện sau 1 năm không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH. Điều này áp dụng cho người lao động đã nghỉ việc sau 1 năm hoặc ngừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sau 1 năm mà chưa đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội quy định để được hưởng lương hưu. Người lao động có thể rút bảo hiểm xã hội một lần theo quy định và thủ tục của cơ quan quản lý Bảo hiểm xã hội.

Trong các trường hợp trên, người lao động có thể yêu cầu rút toàn bộ số tiền đã đóng bảo hiểm xã hội một lần duy nhất.

 

2. Hướng dẫn cách tính tiền BHXH một lần theo quy định mới

Để tính bảo hiểm xã hội một lần trong năm 2022, ta thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xác định mức điều chỉnh tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội (Mức điều chỉnh) theo quy định tại Thông tư 36/2021/TT-BLĐTBXH.

- Đối với người đóng BHXH bắt buộc, hệ số trượt giá BHXH như sau:

Năm

Trước 1995

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

Mức điều chỉnh

5,26

4,46

4,22

4,09

3,80

3,64

3,70

3,71

3,57

3,46

3,21

2,96

2,76

2,55

2,07

Năm

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Mức điều chỉnh

1,94

1,77

1,50

1,37

1,28

1,23

1,23

1,19

1,15

1,11

1,08

1,05

1,03

1,00

1,00

- Đối với người đóng BHXH tự nguyện, hệ số trượt giá BHXH như sau:

Năm

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Mức điều chỉnh

2,07

1,94

1,77

1,50

1,37

1,28

1,23

1,23

Năm

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Mức điều chỉnh

1,19

1,15

1,11

1,08

1,05

1,03

1,00

1,00

 

 

Bước 2: Xác định mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội (Mbqtl).

Mbqtl = (Số tháng đóng bảo hiểm xã hội x Tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội x Mức điều chỉnh hàng năm) : Tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Ví dụ: Giả sử người lao động có số tháng đóng bảo hiểm xã hội là 120 tháng, tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là 5.000.000 VNĐ.

Mbqtl = (120 tháng x 5.000.000 VNĐ x 1,00) : 120 tháng = 5.000.000 VNĐ

 

Bước 3: Xác định mức hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần (Mức hưởng).

Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH sau năm 2014).

Việc tính toán bảo hiểm xã hội một lần rất quan trọng để xác định số tiền mà người lao động sẽ được hưởng khi đáp ứng các điều kiện và yêu cầu theo quy định. Thông qua việc xác định mức điều chỉnh tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội và mức bình quân tiền lương tháng, ta có thể tính toán được mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần. 

 

3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể, mỗi năm được tính theo các quy định sau:

- Đối với những năm đóng trước năm 2014: Mức hưởng là 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

- Đối với những năm đóng từ năm 2014 trở đi: Mức hưởng là 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

- Trường hợp người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm: Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội, với mức tối đa là 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với những người lao động thuộc các đối tượng đặc biệt như sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần khi thời gian đóng Bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm được tính bằng số tiền đã đóng, với mức tối đa là 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

=> Đây là các quy định cụ thể về mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm và các đối tượng cụ thể.

 

4. Ví dụ về cách tính tiền BHXH một lần

Để tính tiền Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, chúng ta cần biết thông tin về thời gian đóng BHXH và mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Dưới đây là một ví dụ về cách tính tiền BHXH một lần:

Ví dụ: Ông T có thời gian đóng bảo hiểm xã hội là 16 năm 4 tháng, trong đó 10 năm 02 tháng đóng bảo hiểm xã hội trước ngày 01/01/2014. Để tính bảo hiểm xã hội một lần của ông T, áp dụng các quy định sau:

- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014: Ông T đã đóng bảo hiểm xã hội trong 10 năm 02 tháng trước năm 2014. Trước năm 2014, mỗi tháng đóng bảo hiểm được tính là một tháng. Vì vậy, tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014 là 10 năm.

- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi: Các tháng lẻ sau đó sẽ được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014. Trong trường hợp này, ông T đã đóng bảo hiểm xã hội trong 6 năm 4 tháng, tương đương với 6,5 năm (tính theo quy ước 1 năm = 12 tháng).

Do đó, tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội để tính bảo hiểm xã hội một lần của ông T là 10 năm + 6,5 năm = 16,5 năm.

Tiếp theo, để tính mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của ông T, sẽ sử dụng công thức sau:

Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần = (1,5 tháng x số năm đóng trước 2014) + (2 tháng x số năm đóng từ 2014 trở đi) x Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Trong trường hợp này, số năm đóng bảo hiểm trước 2014 là 10 năm, và số năm đóng từ 2014 trở đi là 6,5 năm. Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội sẽ được xác định bởi quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội. Do đó, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của ông T được tính bằng 24,75 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!