1. Chế độ dưỡng sức sau sinh là gì?

- Chế độ thai sản: Lao động nữ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ khi sinh con; cụ thể lao động nữ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng. Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con thì người mẹ sẽ được nghỉ thêm một tháng.

Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản trước khi sinh không được quá 02 tháng. Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội khi vợ sinh con thì được nghỉ việc và hưởng chế độ thai sản như sau:

05 ngày làm việc;
07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi;
Đối với trường hợp người vợ sinh đôi thì được nghỉ 10 ngày làm việc sinh từ 03 con trở lên thì cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc;
Đối với trường hợp người vợ sinh đôi trở lên mà phải thực hiện phẫu thuật thì người chồng được nghỉ 14 ngày làm việc.

Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản của lao động nam được tính trong khoảng thời gian 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.

- Chế độ dưỡng sức sau sinh là chế độ của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội và đủ điều kiện hưởng chế độ theo quy định. Sau khi nghỉ chế độ thai sản, người lao động sẽ được hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh nếu chưa phục hồi sức khoẻ.

Điều kiện hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau sinh như sau:

Lao động nữ là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản;
Lao động nữ sinh con hoặc lao động nữ mang thai hộ.

Sau khi hưởng chế độ nghỉ thai sản, trong 30 ngày đầu làm việc mà sức khoẻ chưa hồi phục thì lao động nữ mang thai, lao động nữ mang thai hộ được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ từ 05 đến 10 ngày.

Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ do quyết định của người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở thì do người sử dụng lao động quyết định.

Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ bao gồm cả ngày nghỉ lễ, nghỉ tết, ngày nghỉ hàng tuần. Trường hợp có thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ từ cuối năm trước chuyển tiếp sang đầu năm sau thì thời gian nghỉ đó được tính cho năm trước. Số ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ được quy định như sau:

Tối đa 10 ngày đối với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên;
Tối đa 07 ngày đối với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật;
Tối đa 05 ngày đối với các trường hợp khác.

Người lao động muốn nghỉ dưỡng sau sinh thì phải nhận được sự đồng ý của người sử dụng lao động.

2. Mức hưởng trợ cấp dưỡng sức sau sinh

Mức hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau thai sản một ngày bằng 30% mức lương cơ sở.(Mức lương cơ sở 2023 áp dụng như sau: từ ngày 01/01-30/06/2023 là 1,490,000 đồng/ tháng. Từ ngày 01/07-31/12/2023 là 1,800,000 đồng / tháng).

Số tiền dưỡng sức sau sinh được tính như sau:

Tiền dưỡng sức sau sinh = 30% x Mức lương cơ sở x số ngày được phép nghỉ

Ví dụ: Chị A đang là lao động của công ty B. Hiện chị A sinh con và nghĩ dưỡng sức ngày 20/02/2023 tức nằm trong khoảng từ ngày 01/01 - 30/06/2023 là 1,490,000 đồng / tháng. Chị A xin phép nghỉ 5 ngày thì tiền của chế độ dưỡng sức sau sinh được tính như sau:

Tiền dưỡng sức sau sinh 5 ngày = 5 x 30% x 1,490,000 đồng = 2.235.000 đồng

Theo luật bảo hiểm xã hội, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh, người sử dụng lao động phải lập hồ sơ nộp cho cơ quan BHXH. Về thời gian giải quyết việc chi trả chế độ dưỡng sức sau sinh quy định tại quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH. Trường hợp đơn vị sử dụng lao động đề nghị tối đa 06 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo quy định.

3. Hồ sơ hưởng chế độ nghỉ dưỡng sức sau sinh

Trong vòng 10 ngày kể từ ngày người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ nghỉ dưỡng sức phục hồi sức khoẻ sau sinh người sử dụng lao động sẽ phải lập hồ sơ gửi lên cơ quan BHXH để giải quyết. Hồ sơ để cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết chế độ dưỡng sức sau sinh cho người lao động là danh sách đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau thai sản hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sức khoẻ do đơn vị sử dụng lao động lập.

Như vậy, người lao động muốn hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh thì phải được sự đồng ý của người lao động. Người sử dụng lao động sẽ tiến hành lập hồ sơ hưởng chế độ cho người lao động và gửi tới cơ quan bảo hiểm xã hội.

Hồ sơ hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau sinh, bao gồm:

Giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về tình trạng người mẹ sau khi sinh con mà không đủ sức khoẻ để chăm sóc con;
Trích sao hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mẹ trong trường hợp con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh;
Giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về tình trạng người mẹ sau khi sinh con mà không còn đủ sức khoẻ để chăm sóc con;
Trích sao hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mẹ trong trường hợp con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh;
Giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về việc lao động nữ phải nghỉ việc để dưỡng thai, phục hồi sức khoẻ;
Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con;
Bản sao giấy chứng tử của con trong trường hợp con chết, bản sao giấy chứng tử của mẹ trong trường hợp người mẹ chết sau khi sinh con.

Quy trình nộp hồ sơ hưởng trợ cấp sau sinh:

Bước 1: Nộp đơn xin nghỉ dưỡng và hồ sơ hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sau sinh: Người lao động nộp cho doanh nghiệp/ đơn vị nơi mà người lao động làm việc và đóng BHXH.
Bước 2: Chờ kết quả: Doanh nghiệp xem xét hồ sơ người lao động đã nộp, nếu đủ điều kiện sẽ thực hiện phê duyệt đơn và ra quyết định cho nghỉ. Quyết định phải ghi rõ thời gian được nghỉ dưỡng sức phục hồi sau sinh.
Bước 3: Nhận kết quả từ doanh nghiệp/đơn vị: Lao động nữ nhận kết quả từ doanh nghiệp/ đơn vị của mình về việc nghỉ. Doanh nghiệp/ đơn vị lập danh sách theo mẫu 01B-HSB và làm thủ tục báo tăng lao động gửi cơ quan BHXH.
Bước 4: Nhận kết quả từ cơ quan BHXH: Trong vòng 06 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ từ doanh nghiệp/ đơn vị nơi người lao động làm việc, cơ quan BHXH phải giải quyết và thực hiện chi trả tiền chế độ nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ cho người lao động.
Bước 5: Nhận tiền hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sau sinh: cơ quan BHXH sẽ trả về doanh nghiệp / đơn vị người lao động nhận trực tiếp từ doanh nghiệp đơn vị của mình.

4. Lao động nữ đi làm trước khi hết thời gian nghỉ thai sản có được hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh?

Trước khi hết thời gian nghỉ thai sản theo quy định, nếu có nhu cầu và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về việc đi làm sớm không có hại cho sức khoẻ của người lao động và được người sử dụng lao động đồng ý, lao động nữ có thể trở lại làm việc khi đã nghỉ ít nhất 04 tháng.

Xét theo trường hợp này thì ngoài tiền lương của những ngày công làm việc do người lao động chi trả thì lao động nữ vẫn tiếp tục được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định của pháp luật về Bảo hiểm xã hội. Để đủ điều kiện đi làm sớm thì bạn cần chuẩn bị đầy đủ sức khoẻ tốt thể hiện qua giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về việc đi làm sớm.

Lao động nữ ngay sau thời gian hưởng chế độ thai sản theo quy định, trong khoảng thời gian 30 ngày đầu làm việc mà sức khoẻ chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ từ 05-10 ngày. Thời gian nghỉ dưỡng, phục hồi sức khoẻ bao gồm cả ngày nghỉ lễ, nghỉ tết, ngày nghỉ hàng tuần. Trường hợp có thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ từ cuối năm trước chuyển tiếp sang đầu năm sau thì thời gian nghỉ được tính cho năm trước.

Điều kiện tiên quyết để được hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh là đã nghỉ hết thời gian nghỉ thai sản và sức khoẻ chưa phục hồi. Do đó khi đi làm sớm thì bạn không đủ điều kiện để vẫn được hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau thai sản.

Trên đây là bài viết của Luật Minh Khuê chia sẻ về vấn đề "Đi làm sớm có được hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh không?". Mọi vấn đề thắc mắc, liên quan đến vấn đề trên quý bạn đọc vui lòng liên hệ đến số tổng đài hỗ trợ khách hàng 1900.6162 để được đội ngũ Luật sư, chuyên viên hỗ trợ khách hàng hỗ trợ.

Trân trọng./.