1. Khái quát chung về khởi tố vụ án hình sự
1.1. Khái niệm khởi tố vụ án hình sự
Khởi tố vụ án hình sự là giai đoạn mở đầu của tố tụng hình sự, trong đó cơ quan có thẩm quyền xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án. Quyết định khởi tố vụ án hình sự là hình thức văn bản tố tụng, xác định sự việc xảy ra trong thực tế có dấu hiệu của tội phạm. Quyết định này có ý nghĩa rất quan trọng, làm phát sinh quan hệ pháp luật tố tụng hình sự giữa cơ quan có thẩm quyền và người tham gia tố tụng. Khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án sẽ là cơ sở pháp lý đầu tiên để thực hiện việc điều tra. Các hoạt động điều tra và áp dụng các biện pháp ngăn chặn chỉ được tiến hành sau khi có quyết định khởi tố vụ án, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Như vậy khởi tố vụ án mang một số ý nghĩa sau:
Thứ nhất, khởi tố vụ án bảo đảm cho việc phát hiện nhanh chóng mọi hành vi phạm tội, là cơ sở để thực hiện nguyên tắc tránh bỏ lọt tội phạm trong thực tiễn áp dung pháp luật tố tụng hình sự. Chỉ có thông qua những hoạt động kiểm tra, xác minh kịp thời các nguồn tin về tội phạm mới có điều kiện làm rõ một sự việc xảy ra có dấu hiệu của tội phạm hay không.
Thứ hai, khởi tố vụ án là giai đoạn tố tụng mở đầu các hoạt động điều tra. Đây là giai đoạn tố tụng hình sự cơ bản và quan trọng, phải có quyết định khởi tố vụ án trước, rồi mới được tiến hành các hoạt động điều tra, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Thứ ba, khởi tố vụ án cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tố tụng tiếp theo. Do vậy, hoạt động điều tra chỉ tập trung vào điều tra làm rõ các hành vi phạm tội và người thực hiện tội phạm mà không còn phải kiểm tra, xác minh để xác định dấu hiệu tội phạm nữa. Khởi tố vụ án là giai đoạn tố tụng hình sự quan trọng và cơ bản để tăng cường pháp chế, bảo đảm quyền tự do dân chủ của công dân được pháp luật bảo hộ.
1.2. Một số quy định về khởi tố vụ án hình sự
* Về căn cứ khởi tố vụ án hình sự:
Khởi tố vụ án hình sự là giai đoạn đầu của tố tụng hình sự, trong đó cơ quan có thẩm quyền xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự. Theo quy định tại Điều 143 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những chứng cứ như: Tố giác của cá nhân; Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân; Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng; Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước; Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm; Người phạm tội tự thú.
* Về thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố:
Theo Khoản 147 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015: Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định: (1)Quyết định khởi tố vụ án hình sự; (2) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự; (3)Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.
Chậm nhất là 05 ngày trước khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh quy định tại khoản này, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn thời hạn kiểm tra, xác minh.
Khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, cơ quan có thẩm quyền có quyền tiến hành các hoạt động:
- Thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin;
- Khám nghiệm hiện trường;
- Khám nghiệm tử thi;
- Trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản.
Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, Viện kiểm sát phải gửi quyết định đó đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền để tiến hành điều tra. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải gửi quyết định đó kèm theo tài liệu liên quan đến Viện kiểm sát có thẩm quyền để kiểm sát việc khởi tố. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, Tòa án phải gửi quyết định đó kèm theo tài liệu liên quan đến Viện kiểm sát cùng cấp.
2. Dịch vụ Luật sư hỗ trợ pháp lý trước khi bị khởi tố vụ án hình sự
2.1. Nhu cầu sử dụng dịch vụ Luật sư hỗ trợ pháp lý
Từ những phân tích trên đây, có thể thấy trước khi ra quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm thông qua một số các hoạt động điều tra như thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin...
Khi bạn là người có liên quan đến một vụ án hình sự, hoặc có người tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố mà họ cho rằng là do bạn thực hiện hành vi phạm tội đó; Hoặc khi bạn nhận được thư mời, giấy triệu tập của cơ quan điều tra khiến bạn lo lắng và không biết làm thế nào để có thể bảo vệ tốt nhất quyền của mình.
Lúc này, có thể bạn sẽ cần đến dịch vụ Luật sư để hỗ trợ bạn những vấn đề pháp lý liên quan:
- Phân tích, tư vấn về khả năng bị khởi tố, những vấn đề về khung hình phạt, mức hình phạt của tội danh liên quan;
- Tư vấn về trình tự, thủ tục trong giải quyết vụ án;
- Tư vấn về những cách thức bảo vệ tốt nhất cho quyền lợi của mình;
- Tư vấn giúp ổn định tâm lý cho khách hàng...
2.2. Dịch vụ Luật sư hỗ trợ pháp lý của Luật Minh Khuê
Công ty luật Minh Khuê là đơn vị tiên phong và luôn dẫn đầu trong lĩnh vực tư vấn pháp luật trực tuyến qua mạng internet, với đội ngũ luật sư uy tín hoạt động trên phạm vi toàn quốc chúng tôi cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật trực tuyến chất lượng và bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng. Với hơn 10 năm xây dựng và phát triển (2009 - 2023) Công ty luật Minh Khuê tự hào là đơn vị dẫn đầu trong việc cung cấp các thông tin pháp lý cập nhật, chính xác và nhanh nhất đến người dân, tổ chức và doanh nghiệp.
Ngoài hình thức tư vấn pháp luật trực tuyến, chúng tôi còn cung cấp song song những hình thức dịch vụ pháp lý khác, quý khách hàng có nhu cầu hỗ trợ về những vấn đề pháp lý trước khi bị khởi tố có thể liên hệ với chúng tôi bằng những cách thức:
- Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến: 1900.6162;
- Email: lienhe@luatminhkhue.vn;
- Địa chỉ văn phòng: Phòng 2007, tầng 20, Tòa nhà C2 D'capitale, 119 đường Trần Duy Hưng, quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Hoặc quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Luật sư uy tín của Luật Minh Khuê về mảng hình sự: 0985.465.912 (Luật sư Nguyễn Thị Phương).
Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết: Dịch vụ luật sư bào chữa, tranh tụng tại tòa án uy tín hàng đầu Việt Nam
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Dịch vụ Luật sư hỗ trợ pháp lý trước khi bị khởi tố vụ án hình sự. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
