1. Định giá tài sản ký quỹ trong giao dịch chứng khoán phái sinh?

Phương pháp định giá tài sản ký quỹ được quy định tại Điều 7 Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 12/QĐ-HĐTV năm 2023 như sau:

V_KQ = C + min {( $\frac{1 - x}{x}$ ) x C; $\sum QKQ$ x P x (100% - H)}

Trong đó:

- V_KQ là giá trị tài sản ký quỹ hợp lệ.

- C là tiền ký quỹ.

- x là tỷ lệ ký quỹ bằng tiền tối thiểu.

- Q_KQ là số lượng chứng khoán ký quỹ.

- P là giá chứng khoán ký quỹ được cập nhật lại hàng ngày sau khi kết thúc phiên giao dịch theo quy định như sau:

+ Đối với trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh: là giá xác định dựa trên đường cong lợi suất trái phiếu Chính phủ của Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội.

+ Đối với chứng khoán niêm yết tại các Sở giao dịch chứng khoán: là giá đóng cửa tại ngày giao dịch.

- H là tỷ lệ chiết khấu chứng khoán ký quỹ theo quy định

Theo quy định của Điều 8 Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, tỷ lệ chiết khấu khi xác định giá trị chứng khoán ký quỹ, ngoại trừ chứng khoán tại ngày giao dịch không hưởng quyền được áp dụng như sau:

- Trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh: Tỷ lệ chiết khấu: 5%

- Chứng khoán nằm trong danh mục chứng khoán cấu thành chỉ số VN30, HNX30: Tỷ lệ chiết khấu: 30%

- Các chứng khoán còn lại: Tỷ lệ chiết khấu: 40%

Đối với các trường hợp điều chỉnh giá tham chiếu tại ngày giao dịch không hưởng quyền theo quy định của các Sở giao dịch chứng khoán, tỷ lệ chiết khấu sẽ được điều chỉnh dựa trên quy định tại Phụ lục 4 ban hành kèm theo Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh. Thành viên bù trừ có trách nhiệm bổ sung ký quỹ trước ngày thực hiện điều chỉnh để đảm bảo giá trị tài sản ký quỹ hợp lệ theo quy định.

Tổng Công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán có thể điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu chứng khoán ký quỹ căn cứ vào mức thanh khoản và rủi ro của từng loại chứng khoán. Trong trường hợp thay đổi tỷ lệ chiết khấu, Tổng Công ty lưu ký chứng khoán sẽ gửi văn bản thông báo cho thành viên bù trừ chậm nhất 01 ngày làm việc trước ngày hiệu lực áp dụng.

2. Chứng khoán được chấp nhận làm tài sản ký quỹ

Theo quy định tại Điều 2 Khoản 10 của Thông tư 58/2021/TT-BTC, việc ký quỹ được hiểu là việc bên có nghĩa vụ nộp một khoản tiền hoặc chứng khoán để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh. Dưới đây là chi tiết về chứng khoán được chấp nhận làm tài sản ký quỹ theo quy định của Thông tư này:

- Chứng khoán được thành viên bù trừ cho phép nhà đầu tư nộp: Đối với chứng khoán được nhà đầu tư nộp làm tài sản ký quỹ, phải đáp ứng các tiêu chí sau:

+ Phải nằm trong danh sách chứng khoán được chấp nhận ký quỹ do Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam công bố.

+ Không được sử dụng làm tài sản bảo đảm trong các giao dịch theo quy định của pháp luật dân sự.

+ Không bị phong tỏa hoặc cầm cố bởi tổ chức, cơ quan quản lý nhà nước.

- Chứng khoán được Tổng công ty lưu ký và bù trừ chấp nhận làm tài sản ký quỹ: Đối với chứng khoán được Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam chấp nhận làm tài sản ký quỹ, phải đáp ứng các tiêu chí sau:

+ Phải thuộc danh sách tài sản được chấp nhận ký quỹ của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

+ Không thuộc loại bị cảnh báo, bị kiểm soát hoặc tạm ngừng giao dịch trên các sàn giao dịch chứng khoán.

+ Không bị cầm cố, phong tỏa hoặc tạm giữ tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

+ Phải là tài sản tự do chuyển nhượng và đã được lưu ký trên tài khoản chứng khoán giao dịch tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Ngoài ra, các cơ quan có liên quan cần công bố danh sách chứng khoán được chấp nhận ký quỹ và tỷ lệ chiết khấu của từng loại chứng khoán trên trang thông tin điện tử của mình. Trong trường hợp có thay đổi, nhà đầu tư và thành viên bù trừ phải thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo tuân thủ yêu cầu của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

3. Yêu cầu tài sản ký quỹ bằng chứng khoán

Theo Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là theo Quyết định 12/QĐ-HĐTV năm 2023, các yêu cầu đối với tài sản ký quỹ bằng chứng khoán được xác định cụ thể như sau:

- Trái phiếu Chính phủ và trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh (ngoại trừ tín phiếu Kho bạc).

- Chứng khoán niêm yết tại các Sàn Giao dịch Chứng khoán (cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư, ngoại trừ chứng chỉ quỹ ETF).

- Phải thuộc danh mục chứng khoán làm tài sản ký quỹ, do VSDC định kỳ xác định dựa trên tính thanh khoản theo phương thức quy định.

- Phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định, bao gồm cả các điều kiện về thanh toán, giấy tờ, và quy định về kỹ thuật thanh toán giao dịch.

- Danh sách chứng khoán được chấp nhận ký quỹ, kèm theo tỷ lệ chiết khấu, phải được VSDC xác định và công bố trên trang thông tin điện tử của VSDC định kỳ 6 tháng/lần và không thay đổi cho đến kỳ công bố tiếp theo. Trong trường hợp chứng khoán không đáp ứng được điều kiện, chúng sẽ được xem xét và có thể bị loại bỏ khỏi danh sách chứng khoán được chấp nhận ký quỹ

4. Quy định về việc nộp tài sản ký quỹ

Theo Điều 10 của Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 12/QĐ-HĐTV năm 2023, việc nộp tài sản ký quỹ được thực hiện như sau:

- Nộp ký quỹ bằng tiền:

+ Thành viên bù trừ nộp tiền ký quỹ của thành viên và khách hàng vào tài khoản tiền gửi ký quỹ của thành viên đứng tên VSDC mở tại Ngân hàng Thương mại. Yêu cầu nộp tiền ký quỹ phải được nêu rõ và cung cấp đầy đủ thông tin về loại tài khoản nộp ký quỹ (tự doanh, khách hàng), giá trị tiền ký quỹ chi tiết theo từng tài khoản ký quỹ đã được thành viên bù trừ đăng ký với VSDC.

+ NHTT sẽ gửi điện thông báo cho VSDC về số tiền thành viên bù trừ nộp vào tài khoản tiền gửi ký quỹ của thành viên và/hoặc của khách hàng.

+ Các khoản tiền nộp ký quỹ trước 16h30 ngày làm việc sẽ được gửi điện thông báo cho VSDC để xử lý trong ngày, còn các khoản tiền nộp sau thời điểm này sẽ được xử lý vào ngày làm việc tiếp theo.

+ Sau khi nhận được thông báo từ NHTT, VSDC sẽ kiểm tra thông tin tài khoản ký quỹ và ghi tăng giá trị tài sản ký quỹ tương ứng trên tài khoản của thành viên và từng nhà đầu tư, sau đó gửi điện thông báo cho thành viên bù trừ.

+ Trong trường hợp thông tin tài khoản ký quỹ không khớp, VSDC sẽ thông báo cho NHTT để hoàn trả lại tiền ký quỹ cho thành viên bù trừ.

- Nộp ký quỹ bằng chứng khoán:

+ Thành viên bù trừ gửi yêu cầu chuyển khoản chứng khoán từ tài khoản chứng khoán ký quỹ của nhà đầu tư đến VSDC, tùy theo mục đích ký quỹ ban đầu hoặc ký quỹ đảm bảo thực hiện Hợp đồng Tương lai và Phái sinh.

+ Trong trường hợp sử dụng trái phiếu vay để nộp ký quỹ, thành viên bù trừ gửi yêu cầu chuyển khoản theo mẫu 01/PS-TTBT ban hành kèm theo Quy chế này.

+ Yêu cầu chuyển khoản chứng khoán phải cung cấp đầy đủ thông tin về mã chứng khoán, số lượng chứng khoán ký quỹ, mục đích ký quỹ, tài khoản ký quỹ của nhà đầu tư và được gửi cho VSDC trước 16h00 các ngày làm việc.

+ Sau khi nhận được yêu cầu, VSDC sẽ ghi tăng số lượng chứng khoán trên tài khoản của thành viên và thông báo cho họ để thực hiện hạch toán tương ứng.

Quý khách xem thêm bài viết sau: Quy định thời gian giao dịch chứng khoán trên sàn tại Việt Nam?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.