Căn cứ vào Điều 2 Bộ luật Lao động năm 2019, đối tượng áp dụng của Bộ luật Lao động năm 2019 bao gồm người lao động, người học nghề, người tập nghề và người làm việc không có quan hệ lao động; người sử dụng lao động; người lao động nưốc ngoài làm việc tại Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.
Như vậy, so với quy định tại Bộ luật Lao động năm 2012 (Điều 2), thì Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung thêm đối tượng áp dụng là “người làm việc không có quan hệ lao động”, và loại bỏ đối tượng “người lao động khác” tại Bộ luật Lao động năm 2012.
Đồng thời, tại khoản 6 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định rõ người làm việc không có quan hệ lao động là người làm việc không trên cơ sở thuê mướn bằng hợp đồng lao động.
Quy định mới của Bộ luật Lao động năm 2019 sẽ bảo đảm tốt nhất quyền lợi của người lao động làm việc mà không có ký kết hợp đồng với người sử dụng lao động.
Luật Minh Khuê phân tích chi tiết như sau:
1. Đối tượng áp dụng của Bộ luật lao động năm 2019 là?
Căn cứ theo quy định tại Điều 2 của Bộ luật lao động năm 2019 có quy định về đối tượng áp dụng, cụ thể: Bộ luật lao động năm 2019 sẽ áp dụng đối với:
- Thứ nhất, áp dụng với người lao động, người học nghề, người tập nghề và người làm việc không có quan hệ lao động;
- Thứ hai áp dụng với người sử dụng lao động;
- Thứ ba áp dụng với người lao động là người nước ngoài và đang làm việc tại Việt Nam;
- Thứ tư là bộ luật lao động năm 2019 sẽ áp dụng với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan khác trực tiếp đến quan hệ lao động.
Ngoài ra, phạm vi điều chỉnh của Bộ luật lao động năm 2019 quy định về tiêu chuẩn lao động, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở và tổ chức đại diện người lao động trong quan hệ lao động và các quan hệ khác liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động và quản lý nhà nước về lao động.
2. Đối tượng áp dụng của Bộ luật lao động năm 2012 là?
Bộ luật lao động năm 2012 đã hết hiệu lực từ ngày 01/01/2021. Cũng căn cứ tại điều 2 Bộ luật lao động năm 2012 có quy định về đối tượng áp dụng:
- Người lao động Việt nam, người học nghề, tập nghề và người lao động khác được quy định tại Bộ luật lao động năm 2012;
- Người sử dụng lao động;
- Người lao động làm việc tại Việt Nam
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.
Và phạm vi điều chỉnh của Bộ Luật lao động năm 2012 quy định tiêu chuẩn lao động; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện tập thể lao động và tổ chức đại diện người sử dụng lao động trong quan hệ lao động và các quan hệ khác có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động và quản lý nhà nước về lao động.
3. So sánh sự đổi mới của Bộ luật lao động năm 2019 so với năm 2012
Từ các căn cứ trên có thể thấy Bộ luật lao động năm 2019 đã mở rộng đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh thì Bộ luật lao động năm 2019 vẫn kế thừa các quy định của bộ luật lao động năm 2012 nhưng đã mở rộng hơn. Nếu như Bộ luật lao động năm 2012 chỉ quy định các vấn đề có liên quan đến mối quan hệ lao động của người lao động với người sử dụng lao động thì tại quy định của bộ luật lao động năm 2019 có quy định thêm về đối tượng áp dụng đó chính là: Người làm việc không có quan hệ lao động. Cho dù không có mối quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động nhưng nếu vẫn thỏa mãn một số tiêu chí thì vẫn sẽ được điều chỉnh bởi bộ luật lao động năm 2019.
Đối tượng áp dụng của bộ luật lao động sẽ bao gồm cả cá nhân và pháp nhân. Cac chủ thể này khá đa dạng bao gồm cả những chủ thể trực tiếp tham gia quan hệ lao động như: người lao động Việt Nam và người lao động nước ngoài làm việc tại Việt nam hay cả người sử dụng lao động. Trong đối tượng áp dụng của bộ luật lao động 2019 còn có đối tượng: người làm việc không có quan hệ lao động - đây được coi là đối tượng lần đầu được đưa vào áp dụng cho bộ luật lao động. Và việc mở rộng đối tượng áp dụng cho thấy vị trí, vai trò của Bộ luật lao động với quan hệ lao động trong thị trường và nhu cầu bảo vệ bằng pháp luật lao động với những đối tượng này là vô cùng cần thiết và quan trọng. Đây là điểm mới quan trọng hơn so với Bộ luật lao động năm 2012, điều này đã tạo ra hành lang pháp lý nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi và lợi ích hợp pháp cho người lao động tại khu vực phi chính thức hoặc các hình thức liên kết kinh doanh như mô hình các doanh nghiệp công nghệ hiện nay.
Ngoài ra, Bộ luật lao động năm 2019 còn loại bỏ đối tượng "người lao động khác". Tại khoản 6 của Điều 3 Bộ luật lao động 2019 có quy định chi tiết về người làm việc không có quan hệ lao động chính là người làm việc không trên cơ sở thuê muớn bằng hợp đồng lao động. Như vậy, quy định mới của Bộ luật lao động năm 2019 sẽ bảo đảm một cách tốt nhất quyền lợi của người lao động làm việc mà không có ký kết hợp đồng với người sử dụng lao động.
4. Các quy định chung của bộ luật lao động năm 2019 so với bộ luật lao động 2012
- Thứ nhất là quyền lợi của người lao động được quy định theo hướng có lợi hơn. Tại Bộ luật lao động năm 2019 bổ sung thêm quy định về người lao động và cụ thể tại Điều 5 quy định thêm một điểm đó là: Người lao động bị cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì người lao động có quyền từ chối làm việc nếu có nguy cơ rõ ràng đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe trong quá trình thực hiện công việc; ngoài ra sẽ có các quyền khác theo quy định của pháp luật;
- Về quan hệ lao động thì Bộ luật lao động năm 2019 quy định bổ sung ngoài công đoàn, các tổ chức đại diện người sử dụng lao động thì còn cơ quan có thẩm quyền khác là; Phòng thương mại và Công nghiệp Việt nam, Liên minh hợp tác xã Việt Nam và các tổ chức đại diện của Người sử dụng lao động khác được thành lập theo quy định của pháp luật có vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động, tham gia xây dựng quan hệ lao động tiến bộ hài hòa và ổn đinh.
- Bổ sung thêm quy định nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động. Quy định bổ sung tại Điều 8 của bộ luật lao động năm 2019 về các hành vi cấm trong lĩnh vực lao động. Thì ngoài hành vi dụ dỗ, lôi kéo, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc dùng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động thì còn nghiêm cấm hành vi để tuyền dụng người lao động với các mục đích mua bán người, bóc lột, cưỡng bức lao động hoặc lợi dụng dịch vụ việc làm, hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng để thực hiện hành vi trái pháp luật.
- Ngoài ra hợp đồng mùa vụ sẽ không còn phù hợp. Tại Bộ luật lao động năm 2012 có quy định tai Điều 22 là có 03 loại hợp đồng. Thì tại Điều 20 của bộ luật lao động năm 2019 chỉ còn 02 loại hợp đồng lao động là: Hợp đồng lao động xác định thời hạn và hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Loại hợp đồng theo mùa vụ bị bãi bỏ từ ngày Bộ luật lao động năm 2019 có hiệu lực.
- Ghi nhận thêm các hình thức Giao kết hợp đồng lao động thông qua giao dịch điện tử sẽ có hiệu lực tương đương như hợp đồng bằng văn bản. Và cũng quy định thêm về hình thức giao kết hợp đồng ngoài hình thức giao kết bằng văn bản và lợi nói thì tại Bộ luật lao động năm 2019 có quy định thêm hình thức giao kết thông qua phương tiện điện tử,....
Có thể thấy rằng Bộ luật lao động năm 2019 kế thừa các quy định của Bộ luật lao động năm 2012 và mở rộng hơn các quy định của pháp luật để góp phần phù hợp với cuộc sống, xã hội và bảo vệ lợi ích của người lao động cũng như cả người sử dụng lao động,....
Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến luật lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật lao động trực tuyến qua tổng đài điện thoại để được hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.
