Dự án nào thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng?

1. Giới thiệu

Thủ tướng Chính phủ đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc quản lý các hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Với vai trò đứng đầu cơ quan hành pháp, Thủ tướng không chỉ điều hành mà còn giám sát việc thực hiện các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Một trong những nhiệm vụ chính của Thủ tướng là đảm bảo rằng các dự án đầu tư lớn, có tầm ảnh hưởng đến nền kinh tế và xã hội, được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững.

Vai trò quan trọng của Thủ tướng Chính phủ trong việc quản lý đầu tư

Thủ tướng Chính phủ có trách nhiệm quyết định các chính sách, biện pháp và công cụ quản lý đầu tư, nhằm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời đảm bảo rằng các dự án đầu tư phù hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Vai trò của Thủ tướng còn bao gồm việc phê duyệt các dự án đầu tư có quy mô lớn, phức tạp hoặc có tác động đáng kể đến môi trường và xã hội, nhằm đảm bảo rằng các dự án này được thực hiện đúng quy trình và không gây ra các hậu quả tiêu cực.

Quy định về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ

Theo quy định tại Điều 31 Luật Đầu tư 2020, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 3 Luật sửa đổi Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở 2014, Luật Đấu thầu 2023, Luật Điện lực 2004, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 và Luật Thi hành án dân sự 2008, Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư sau:

Dự án đầu tư không phân biệt nguồn vốn:

Dự án có yêu cầu di dân tái định cư lớn, cụ thể là từ 10.000 người trở lên ở miền núi và từ 20.000 người trở lên ở các vùng khác.

Các dự án xây dựng mới liên quan đến cảng hàng không, sân bay, bao gồm cả đường cất hạ cánh và nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa của cảng hàng không quốc tế có công suất lớn.

Dự án kinh doanh vận chuyển hành khách bằng đường hàng không.

Dự án xây dựng mới các bến cảng, khu bến cảng với quy mô đầu tư lớn.

Dự án đầu tư trong ngành chế biến dầu khí.

Dự án có kinh doanh đặt cược, casino.

Dự án xây dựng nhà ở hoặc khu đô thị có quy mô sử dụng đất hoặc dân số lớn.

Dự án đầu tư tại các khu vực bảo vệ di sản văn hóa quan trọng.

Dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực nhạy cảm như viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản và báo chí.

Dự án đầu tư thuộc thẩm quyền của từ hai Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên.

Các dự án khác thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của pháp luật.

Những quy định này nhằm mục đích đảm bảo rằng các dự án đầu tư có tầm ảnh hưởng lớn đến quốc gia được xem xét và phê duyệt một cách kỹ lưỡng, nhằm bảo vệ lợi ích công cộng và phát triển bền vững. Thủ tướng Chính phủ, với vai trò của mình, đảm bảo rằng các dự án đầu tư quan trọng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào sự phát triển toàn diện của đất nước.

2. Dự án nào thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng?

Theo quy định tại Điều 31 của Luật Đầu tư 2020, được sửa đổi và bổ sung bởi khoản 1 Điều 3 Luật sửa đổi Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thi hành án dân sự 2022, các dự án đầu tư nào thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ được quy định chi tiết như sau: Ngoại trừ những dự án đầu tư được quy định tại Điều 30 của Luật Đầu tư 2020, Thủ tướng Chính phủ sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho các dự án đầu tư thuộc những trường hợp cụ thể sau:

- Các dự án đầu tư không phân biệt nguồn vốn nhưng thuộc một trong các trường hợp:

Dự án đầu tư có yêu cầu di dân tái định cư từ 10.000 người trở lên tại các khu vực miền núi, hoặc từ 20.000 người trở lên tại các khu vực khác.

Dự án đầu tư xây dựng mới các công trình quan trọng như cảng hàng không, sân bay; bao gồm đường cất hạ cánh của cảng hàng không, sân bay; nhà ga hành khách của cảng hàng không quốc tế; và nhà ga hàng hóa của cảng hàng không, sân bay có công suất từ 1 triệu tấn/năm trở lên.

Dự án đầu tư mới kinh doanh vận chuyển hành khách bằng đường hàng không.

Dự án xây dựng mới các bến cảng, khu bến cảng thuộc cảng biển đặc biệt; hoặc các bến cảng, khu bến cảng có quy mô vốn đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên thuộc cảng biển loại I.

Dự án đầu tư vào ngành chế biến dầu khí.

Dự án đầu tư có kinh doanh đặt cược, casino (trừ kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài).

Dự án đầu tư xây dựng nhà ở (để bán, cho thuê, cho thuê mua) hoặc khu đô thị có quy mô sử dụng đất từ 300 ha trở lên, hoặc quy mô dân số từ 50.000 người trở lên.

Dự án đầu tư nằm trong khu vực bảo vệ I của di tích được công nhận là di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt hoặc thuộc khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia đặc biệt thuộc Danh mục di sản thế giới, không phân biệt quy mô diện tích đất và dân số.

Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất.

- Các dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực nhạy cảm như:

Lĩnh vực kinh doanh dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng.

Lĩnh vực trồng rừng.

Lĩnh vực xuất bản, báo chí.

- Các dự án đầu tư đồng thời thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của từ 02 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên.

- Các dự án đầu tư khác thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của pháp luật hiện hành.

Như vậy, có thể thấy rằng, Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với những dự án đầu tư có tính chất và quy mô lớn, ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và bảo vệ di sản văn hóa. Việc quy định cụ thể các trường hợp thuộc thẩm quyền chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ nhằm đảm bảo sự quản lý chặt chẽ, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

Những quy định này được đặt ra nhằm kiểm soát và quản lý hiệu quả các dự án đầu tư lớn, tránh các rủi ro và tác động tiêu cực đến môi trường, xã hội và kinh tế. Việc Thủ tướng Chính phủ trực tiếp chấp thuận chủ trương đầu tư đối với những dự án quan trọng sẽ giúp đảm bảo rằng các dự án này phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia, và đáp ứng các yêu cầu về an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, các dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực nhạy cảm cũng cần có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ để đảm bảo an ninh quốc gia và quyền lợi của đất nước. Điều này nhằm ngăn chặn các hoạt động đầu tư không phù hợp, bảo vệ lợi ích quốc gia và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nhìn chung, thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ là một công cụ quan trọng trong việc quản lý và định hướng các hoạt động đầu tư tại Việt Nam, đảm bảo rằng các dự án đầu tư lớn và có ảnh hưởng quan trọng được thực hiện đúng quy trình và đáp ứng các yêu cầu cần thiết.

3. Quy trình trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư

Thủ tục và trình tự chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ theo Nghị định 31/2021/NĐ-CP được quy định rõ ràng và chi tiết, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý đầu tư. Theo Điều 32 của Nghị định này, quy trình được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1: Xác định thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư Theo Điều 31 của Luật Đầu tư, các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ bao gồm các dự án đầu tư có quy mô lớn, ảnh hưởng đáng kể đến môi trường, xã hội hoặc liên quan đến các lĩnh vực quan trọng của quốc gia. Cụ thể, các dự án này bao gồm những dự án mà pháp luật quy định phải trình Thủ tướng Chính phủ để xin ý kiến chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư.

Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Nhà đầu tư hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền nộp 08 bộ hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Hồ sơ này bao gồm các tài liệu theo quy định tại khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 33 của Luật Đầu tư và các khoản 2 và 3 Điều 31 của Nghị định 31/2021/NĐ-CP.

Bước 3: Lấy ý kiến thẩm định của các cơ quan liên quan Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư gửi hồ sơ tới các bộ, cơ quan liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi dự kiến thực hiện dự án để lấy ý kiến thẩm định. Đối với các dự án đề xuất chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, hoặc chuyển mục đích sử dụng rừng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ lấy ý kiến thẩm định từ các bộ, ngành liên quan như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền khác.

Bước 4: Ý kiến thẩm định của các cơ quan liên quan Trong thời hạn 15 ngày kể từ khi nhận được yêu cầu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các cơ quan được lấy ý kiến phải gửi ý kiến thẩm định về nội dung thuộc phạm vi quản lý nhà nước của mình cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Bước 5: Thẩm định hồ sơ và lập báo cáo thẩm định Trong thời hạn 40 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiến hành thẩm định hồ sơ và lập báo cáo thẩm định. Báo cáo thẩm định bao gồm các nội dung theo quy định tại khoản 6 hoặc khoản 8 Điều 31 của Nghị định 31/2021/NĐ-CP, và trình Thủ tướng Chính phủ để chấp thuận chủ trương đầu tư.

Đối với những dự án đầu tư liên quan đến nhiều tỉnh hoặc cần lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu giá hoặc đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ phối hợp với các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc các cơ quan ngang bộ để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Bước 6: Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được báo cáo thẩm định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Thủ tướng Chính phủ sẽ xem xét và chấp thuận chủ trương đầu tư.

Bước 7: Gửi quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư Sau khi Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ được gửi cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhà đầu tư hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã nộp hồ sơ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thực hiện dự án, và các cơ quan liên quan để tổ chức đấu giá hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, thực hiện công bố danh mục dự án theo quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật xã hội hóa, và các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan.

Tóm lại, quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ theo Nghị định 31/2021/NĐ-CP được thực hiện qua các bước cụ thể từ chuẩn bị hồ sơ, lấy ý kiến thẩm định của các cơ quan liên quan, thẩm định hồ sơ, đến việc Thủ tướng Chính phủ xem xét và chấp thuận. Quy trình này đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với các quy định của pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dự án đầu tư có quy mô lớn và quan trọng, đồng thời đảm bảo sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan để đánh giá một cách toàn diện các khía cạnh của dự án đầu tư.

Xem thêm >>> Thời điểm lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trước hay sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư?

Nếu quý khách có bất kỳ vấn đề, thắc mắc hoặc cần tư vấn về nội dung bài viết hoặc về pháp luật nói chung, chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ quý khách một cách tận tâm và chuyên nghiệp. Để đảm bảo rằng quý khách nhận được sự giúp đỡ nhanh chóng và hiệu quả, chúng tôi đề xuất hai kênh liên lạc chính: tổng đài 1900.6162 và địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn.