1. Hành vi đánh nhau sẽ bị xử lý như thế nào?

Hành vi đánh nhau là hành vi vi phạm pháp luật, trực tiếp xâm hại đến sức khỏe hoặc thậm chí là tính mạng của mình và người khác. Pháp luật quy định thì tùy thuộc vào mức độ và hậu quả nghiêm trọng mà hành vi đánh nhau có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc thậm chí là bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có đủ căn cứ chứng minh cấu thành tội phạm. Người có hành vi đánh người khác cũng sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên bị đánh theo quy định của pháp luật dân sự.

- Hành vi đánh nhau nếu đủ căn cứ, yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 của Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Cụ thể quy định tội này lànếu người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp được quy định như sau:

Dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên;
Dùng a-xít sunfuric (H₂SO₄) hoặc hóa chất nguy hiểm khác gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;
Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;
Phạm tội 02 lần trở lên;
Phạm tội đối với 02 người trở lên;
Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng mình, thầy giáo, cô giáo của mình;
Có tổ chức;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
Phạm tội trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc;
Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe do được thuê;
Có tính chất côn đồ;
Tái phạm nguy hiểm;
Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Chỉ cần hành vi đánh nhau dẫn đến hậu quả tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng thuộc các trường hợp như đã nêu ở trên thì hành vi đánh nhau có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với chế tài cao nhất của tội danh này là tù chung thân.

- Ngoài ra hành vi đánh nhau nếu đủ yếu tố của tội gây rối trật tự công cộng thì còn có thể bị truy cứu thêm với tội gây rối trật tự công cộng được quy định tại Điều 318 của BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với mức hình phạt thấp nhất là bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm hoặc thậm chí nếu đáp ứng các tình tiết định khung tăng nặng thì có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Về việc xử lý vi phạm hành chính của hành vi đánh nhau sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng (căn cứ điểm a khoản 5 Điều 7 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP) còn hành vi gây rối trật tự công cộng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì nếu đủ căn cứ thì sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định của nghị định này.

2. Đứng nhìn người khác đánh nhau có bị xử lý hình sự hay không?

Trước hết muốn trả lời câu hỏi trên thì chúng ta sẽ phải căn cứ vào hoàn cảnh tình huống, hành vi và hậu quả gây ra. Không hẳn ở trong mọi trường hợp người có hành vi đứng nhìn người khác đánh nhau (không tham gia hành vi đánh nhau) đều không bị truy cứu trách nhiệm hình sự và ngược lại.

Trên thực tế có rất nhiều trường hợp đánh nhau mà có rất nhiều người đứng xem không có hành vi can ngăn nhưng không phải cứ không can ngăn hay phải tham gia thì đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự là hành vi đó phải đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của tội danh đó hay không. Và để hiểu rõ nhận định này chúng tôi sẽ phân tích theo các ví dụ cụ thể dưới đây.

- Trường hợp một người đứng nhìn người khác đánh nhau và không liên quan đến vấn đề đánh nhau, tức họ không tham gia đánh nhau với bất cứ vai trò gì và họ cũng không hành động như can ngăn, trình báo với cơ quan chức năng hoặc cứu giúp nếu họ là người mà theo quy định của pháp luật phải có nghĩa vụ cứu giúp (nghề nghiệp hoặc có đủ điều kiện)

+ Nếu trong trường hợp này người đứng nhìn người khác đánh nhau có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh không cứu giúp người khác ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên hậu quả để có thể truy cứu người đứng nhìn đó là phải dẫn đến nạn nhân bị chết tức là hành vi đứng nhìn người khác đánh nhau dẫn đến hậu quả chết người thì người đứng nhìn đó cố ý bỏ mặc với hậu quả (chết người) mặc dù mình có đủ điều kiện nhưng vẫn không giúp đỡ. Đây là cấu thành vật chất nên hậu quả là yếu tố bắt buộc nếu người trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng đó không chết thì cũng chưa có đủ yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự của người đứng nhìn hành vi đánh nhau đó.

+ Người đứng nhìn người khác đánh nhau trong trường hợp trên sẽ bị áp dụng là bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Nếu người phạm tội thuộc các trường hợp sau thì có thể bị truy cứu với hình phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm;
Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp (bác sĩ, công an, ...).

Nếu thuộc trường hợp hậu quả nghiêm trọng là dẫn đến hậu quả 02 người trở lên chết thì người phạm tội có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

Ngoài ra nếu người phạm tội theo quy định của pháp luật hay nghề nghiệp có chức năng cứu giúp người thì có thể bị xem xét áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung là cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

- Trường hợp thứ hai, nếu người nhìn người khác đánh nhau mà biết rõ hành vi, mục đích của hành vi đó (ví dụ có thể là để giết người) thì dù ở giai đoạn chuẩn bị, đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà người biết đó chỉ đứng nhìn.

+ Người có hành vi đứng nhìn trong trường hợp trên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội không tố giác tội phạm theo quy định của Điều 390 của BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 cụ thể sẽ bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

+ Hành vi này của người đứng nhìn người khác đánh nhau là hành vi biết rõ người phạm tội sẽ thực hiện hành vi vi phạm pháp luật (chuẩn bị diễn ra hoặc đã và đang diễn ra) mà không tố cáo thì người đứng nhìn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đứng xem của mình.

Lưu ý: Nếu người đứng xem đó mà không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của chính người phạm tội thì sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội danh này trừ trường hợp theo quy định không tố giác đối với các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác thì sẽ vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

3. Nên làm gì để tránh bị xử lý hình sự khi đứng nhìn người khác đánh nhau?

Để tránh rủi ro có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi đứng nhìn người khác đánh nhau. Thì người đứng nhìn người khác đánh nhau nếu có điều kiện thì nên can ngăn hành vi đánh nhau đó hoặc không đủ điều kiện thì báo cơ quan công an hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất. Hạn chế tụ tập, xích mích với các cá nhân tại nơi công cộng, giữ gìn mối quan hệ với người thân, hàng xóm.

Tuyệt đối không có các hành vi reo hò, cổ vũ hay ủng hộ hành vi đánh nhau hoặc có các hành vi tham gia cùng những người đang đánh nhau nếu chẳng may có đi qua vụ việc đánh nhau. Nếu người đứng nhìn hành vi đánh nhau thấy hậu quả. Ví dụ nạn nhân bị ngã ra, bị ngất thì phải nhanh chóng đưa nạn nhân đi cấp cứu hoặc có những biện pháp cấp cứu kịp thời.

Cuối cùng khi có yêu cầu của các cơ quan chức năng thì người đứng xem sẽ tích cực phối hợp, giúp đỡ cơ quan chức năng để điều tra làm rõ vấn đề của vụ việc.

Quý khách hàng có thể tham khảo bài viết có cùng nội dung liên quan tại địa chỉ: Đánh nhau bị xử phạt bao nhiêu tiền, có bị phạt tù không?

Trên đây là bài viết của chúng tôi, mọi trao đổi quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp.