eKYC là gì? Thực tiễn áp dụng eKYC tại Việt Nam

1. eKYC là gì?

eYC có tên tiếng anh là Electronic Know Your Customer - là giải pháp định danh xác thực khách hàng thông qua các tài khoản điện tử. eKYC cho phép các tổ chức không cần sử dụng giấy tờ để xác định danh tính khách hàng, thay vào đó, việc định danh được thực hiện bằng công nghệ để đơn giản các thủ tục, giấy tờ, tạo nhiều thuận lợi cho khách hàng khi không cần phải gặp mặt trực tiếp hoặc đối chiếu giấy tờ phiền phức. 

Ví dụ: Khi các ngân hàng sử dụng eKYC thì ngân hàng có thể định danh khách hàng 100% dựa trên các thông tin sinh trắc học (biometrics) và nhận diện khách hàng bằng trí tuệ nhân tạo AI.

Hiện nay, được sự chấp thuận của các cơ quan quản lý có thẩm quyền, các tổ chức, đặc biệt là các ngân hàng tại Việt Nam đã và đang chuyển đổi hình thức nhận biết khách hàng từ KYC sang eKYC. KYC là quá trình nhằm xác minh danh tính của khách hàng khi tham gia các dịch vụ của ngân hàng như mở tài khoản, rút tiền,... để giúp ngân hàng đảm bảo các giao dịch đều từ chính chủ và ngăn ngừa các gian lận. Tuy nhiên, trong khi KYC được thực hiện tại một địa điểm cụ thể như quầy giao dịch của ngân hàng thì eKYC được thực hiện trên nền tảng online, chỉ cần thao tác thông qua điện thoại thông minh có kết nối internet mà không cần thiết gặp mặt nhân viên giao dịch. Đây là quá trình hoàn toàn tự động, từ đó giúp các ngân hàng, tổ chức tiết kiệm được nhiều chi phí và nhân lực, đồng thời giúp các tổ chức dễ dàng nhận diện danh tính khách hàng và lịch sử giao dịch của họ.

Thông thường, định danh eKYC yêu cầu người dùng cung cấp ảnh chụp chứng minh thư/ thẻ căn cước công dân hoặc hộ chiếu. Sau đó chụp ảnh cận mặt và cung cấp thêm một số thông tin cơ bản như: Họ và tên, ngày sinh,... Công nghệ AI sẽ tự động so sánh hình ảnh gương mặt bạn với ảnh trên giấy tờ tuỳ thân để xác thực danh tính của bạn. Hiện nay, trong lĩnh vực ngân hàng, hầu hết các ngân hàng đều đã áp dụng eKYC, tuy nhiên eKYC chỉ được áp dụng trong một số trường hợp như: xác thực khách hàng khi mở tài khoản, xác thực hoạt động chuyển tiền của khách hàng,... trong khi đó, các dịch vụ khác như tín dụng vẫn cần ra quầy giao dịch để thực hiện.

2. Quy trình eKYC

Bước 1: Khách hàng điền đầy đủ thông tin cần thiết được yêu cầu trên ứng dụng. Sau đó, khách hàng sẽ được yêu cầu chọn tài liệu mình muốn để xác minh dữ liệu như: chụp hai mặt hộ chiếu, chứng minh thư, căn cước công dân,...

Bước 2: Tất cả thông tin của khách hàng sẽ được tự động trích xuất dựa trên công nghệ OCR, sau đó, khách hàng có thể kiểm tra và chỉnh sửa lại. Tiếp theo, khách hàng được yêu cầu chụp ảnh chân dung bản thân để xác minh danh tính.

Bước 3: Trong trường hợp hình ảnh khách hàng thông qua selfie video khi sử dụng công nghệ Liveness detection và Face matching khớp với hình ảnh trên tài liệu mà khách hàng đã cung cấp thì kết quả xác nhận thành công. Ngược lại, nếu không thành công thì khách hàng sẽ tiến hành xác thực lại.

3. Lợi ích của eKYC

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu trong thời đại 4.0 hiện nay. Ứng dụng công nghệ hiện đại giúp các tổ chức tiết kiệm được nhiều chi phí, thời gian, nhân lực. Ngoài ra, chuyển đổi số cũng giúp các doanh nghiệp hiện đại hoá, đồng bộ quá trình hoạt động của mình. Đặc biệt, trong giai đoạn giãn cách xã hội vì dịch bệnh Covid-19, eKYC càng trở nên phổ biến và hiệu quả vì đã giúp các giao dịch diễn ra thuận lợi mà không bị đình trệ, tiết kiệm được rất nhiều thời gian và chi phí đi lại.

Có thể nói, eKYC đang ngày càng chứng minh được vai trò quan trọng và nổi bật trong thời đại ngày nay. Đối với khu vực công, eKYC có thể được ứng dụng để cải thiện các thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian chờ đợi, tăng chất lượng phục vụ trong các hoạt động, dịch vụ công của Chính quyền, trong các hoạt động Y tế, Bảo hiểm và trong Giáo dục.

Đối với các ngành kinh tế, tập trung vào nhóm ngành Ngân hàng, Fintech, Bảo hiểm, Du lịch: eKYC mang lại các yếu tố xác thực khách hàng, tăng cường nhận diện, mở rộng các phạm vi phục vụ thông qua các giải pháp, phương tiện hỗ trợ như ứng dụng tài chính, ngân hàng trên Internet, ứng dụng trên Mobile, các Kios tự phục vụ, xác nhận và đảm bảo giao dịch với sự hỗ trợ của eKYC. eKYC khiến cho ngân hàng số giống như một ngân hàng thu nhỏ trên điện thoại, góp phần đáp ứng tiêu chí số hoá của dịch vụ ngân hàng số. Việc sử dụng định danh điện tử là chìa khoá để thực hiện định danh trực tuyến, đối chiếu thông tin khách hàng với cơ sở dữ liệu tập trung. Ngoài ra, dữ liệu eKYC có thể được truyền theo thời gian thực một cách tự động mà không cần bất kỳ sự can thiệp thủ công nào của con người. eKYC là giải pháp tốt nhất để giúp ngân hàng xây dựng kho dữ liệu thông tin khách hàng đồng nhất. Các thông tin của khách hàng khi sử dụng eKYC sẽ được số hoá và lưu trữ trong một kho dữ liệu chung dùng cho tất cả các chi nhánh, thay vì lưu trữ vật lý riêng từng chi nhánh. Nhờ đó, ngân hàng có thể dễ dàng đối soát, tránh sự trùng lặp nếu một khách hàng giao dịch tại nhiều chi nhánh ngân hàng. Định danh điện tử hoạt động theo quy trình, đảm bảo khách hàng tiến hành giao dịch hiệu quả, đánh giá và giám sát rủi ro liên tục. eKYC cho phép lưu trữu vĩnh viễn toàn bộ hồ sơ và dữ liệu trực tuyến. Bất kì hành vi lạm dụng, thu lợi bất chính hay hoạt động bất hợp pháp xảy ra đều có thể truy vết nhanh chóng. Điều này đã gia tăng rất lớn lòng tin của khách hàng đối với dịch vụ ngân hàng số của các ngân hàng.

Đối với doanh nghiệp: eKYC có thể giúp nhận biết khách hàng, nâng cao hiểu biết và trải nghiệm khách hàng là yếu tố cần thiết giúp doanh nghiệp nhanh chóng sắp đặt và đưa ra các lựa chọn phục vụ phù hợp với đối tượng khách hàng cần phục vụ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và chất lượng phục vụ.

Đối với khách hàng: Ngoài việc có thể tiết kiệm rất nhiều chi phí và thời gian, eKYC còn đối chiếu thông tin cá nhân được liên thông với cơ sở dữ liệu tập trung định danh khách hàng bằng cách định danh trực tuyến dựa trên xác thực sinh trắc học, nhận diện khách hàng qua trí tuệ nhân tạo (AI), thông qua việc đối soát mẫu vân tay trên CCCD với dấu vân tay thực của khách hàng. Đặc điểm này có thể đem đến sự yên tâm rất lớn đối với khách hàng.

4. Các hình thức bảo mật của eKYC

• Sử dụng tên đăng nhập và mật khẩu: Đây là hình thức phổ biến và đơn giản nhất hiện nay. Với hình thức này, khách hàng có thể tạo tài khoản đăng nhập để sử dụng tài khoản của mình.
• Sử dụng dấu vân tay hoặc Face ID: Công nghệ xác minh danh tính khách hàng qua vân tay và nhận diện khuôn mặt Face ID là một hình thức bảo mật đang dần trở nên phổ biến và hiện nay hầu hết các ngân hàng đều cho phép khách hàng sử dụng hình thức này khi sử dụng ứng dụng ngân hàng.
•  xác thực OTP: Đây là cách xác minh hiện đại, tiên tiến, bảo mật cao bởi mỗi hoạt động được thực hiện qua các ứng dụng đều có mã OTP riêng và chỉ có hiệu lực trong một thời gian rất ngắn.

>> Xem thêm Ngân hàng số là gì? Vai trò của nó trong cuộc sống hiện đại như thế nào?

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích xoay quanh eKYC mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Nếu bạn còn có những thắc mắc khác liên quan đến các vấn đề pháp lý, xin vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 thông qua số hotline: 1900.6162 để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình. Xin trân trọng cảm ơn!