Kiến nghị về giải pháp đối với doanh nghiệp khi áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu?

1. Các doanh nghiệp bị ảnh hưởng có được bảo đảm ưu đãi đầu tư khi Việt Nam áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu?

Vào ngày 29/11/2023, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết 107/2023/QH15 về việc thi hành thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu. Nghị quyết này sẽ có hiệu lực từ năm tài chính 2024, nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong thu thuế.

Quyết định này được đặt trên cơ sở các nguyên tắc và hướng dẫn đã được xác định trong Quyết định 29/2021/QĐ-TTg, liên quan đến chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt áp dụng cho các dự án đầu tư được quy định tại khoản 2 của Điều 20 của Luật Đầu tư 2020.

Có thể thấy rằng những đối tượng chịu ảnh hưởng từ chính sách thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam chủ yếu là các công ty thành viên của các tập đoàn đa quốc gia. Một trong những điểm quan trọng của chính sách thuế toàn cầu là đảm bảo rằng thu nhập của các công ty đa quốc gia sẽ phải chịu mức thuế suất tối thiểu là 15%.

Tuy nhiên, từ bảng dữ liệu, có thể nhận thấy rằng hiện nay các doanh nghiệp FDI đang được hưởng mức ưu đãi thuế do Việt Nam áp dụng thấp hơn so với mức thuế tối thiểu toàn cầu. Điều này đặt ra tình trạng khi chính sách thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam được thực hiện, các ưu đãi thuế hiện tại thực tế không còn có tác dụng đối với các doanh nghiệp này.

2. Các doanh nghiệp có được bảo đảm ưu đãi đầu tư khi Việt Nam áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 13 của Luật Đầu tư 2020, để đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư kinh doanh, đặc biệt trong tình huống thay đổi pháp luật, nguyên tắc được áp dụng như sau: Nếu văn bản pháp luật mới được ban hành có quy định về ưu đãi đầu tư thấp hơn so với những ưu đãi mà nhà đầu tư đã được hưởng trước đó, thì nhà đầu tư vẫn được tiếp tục áp dụng ưu đãi đầu tư theo quy định trước đó cho phần thời gian còn lại của dự án đầu tư.

Hiện nay, các cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam đang tích cực hoàn thiện các chính sách liên quan đối với việc thực hiện thuế tối thiểu toàn cầu. Do đó, đây là một lưu ý quan trọng cho các nhà làm luật trong quá trình xây dựng chính sách, nhằm đảm bảo có các biện pháp xử lý hợp lý và tránh xảy ra tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài và cơ quan Nhà nước trong quá trình hoạt động đầu tư.

3. Giải pháp cho Việt Nam để bù đắp cho các doanh nghiệp khi dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Dựa trên quy định tại Điều 18 của Luật Đầu tư 2020 về các hình thức hỗ trợ đầu tư, nhằm bù đắp cho doanh nghiệp khi phải chấp nhận thuế tối thiểu toàn cầu và đồng thời nâng cao sức cạnh tranh để thu hút vốn FDI, các cơ quan nhà nước có thể tập trung vào các biện pháp hỗ trợ sau đây:

- Hỗ trợ phát triển hạ tầng kỹ thuật và xã hội, cả trong và ngoài khu vực dự án đầu tư.

- Hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

- Hỗ trợ tín dụng.

- Hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất và kinh doanh, cũng như hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất và kinh doanh theo quyết định của cơ quan nhà nước.

- Hỗ trợ trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và chuyển giao công nghệ.

- Hỗ trợ phát triển thị trường và cung cấp thông tin.

- Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển.

Thêm vào đó, Chính phủ cũng sẽ điều chỉnh chi tiết các biện pháp hỗ trợ đầu tư được quy định tại khoản 1 Điều 18 của Luật Đầu tư 2020, tùy thuộc vào hướng phát triển kinh tế-xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước trong từng giai đoạn. Điều này sẽ đặc biệt áp dụng cho các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, doanh nghiệp đầu tư vào giáo dục, phổ biến pháp luật và các đối tượng khác.

4. Những chính sách của Việt Nam về đầu tư kinh doanh

Theo quy định tại Điều 5 của Luật Đầu tư 2020 về chính sách đầu tư kinh doanh, các điều sau được nêu rõ:

- Nhà đầu tư có quyền thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề không bị cấm theo quy định của Luật Đầu tư 2020. Đối với những ngành, nghề có điều kiện, nhà đầu tư phải tuân thủ các điều kiện đầu tư kinh doanh được quy định bởi pháp luật.

- Nhà đầu tư được tự quyết định và chịu trách nhiệm độc lập về hoạt động đầu tư kinh doanh theo quy định của Luật Đầu tư 2020 và các quy định liên quan khác của pháp luật. Họ cũng có quyền tiếp cận và sử dụng các nguồn vốn tín dụng, quỹ hỗ trợ, đất đai và tài nguyên khác theo quy định của pháp luật.

- Nhà đầu tư có thể bị đình chỉ, ngừng hoặc chấm dứt hoạt động đầu tư kinh doanh nếu hoạt động này gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng và an ninh quốc gia.

- Nhà nước cam kết công nhận và bảo vệ quyền sở hữu về tài sản, vốn đầu tư, thu nhập, và các quyền lợi hợp pháp khác của nhà đầu tư.

- Nhà nước thực hiện chính sách đối xử bình đẳng giữa các nhà đầu tư, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh, đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững cho các ngành kinh tế.

- Nhà nước cam kết tôn trọng và thực hiện các điều ước quốc tế về đầu tư, mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Bài viết liên quan: Những điều cần lưu ý khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu của OECD?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi bài viết!