Những điều cần lưu ý khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu của OECD?

1. Tìm hiểu về thuế tối thiểu toàn cầu của OECD là gì? 

Thuế tối thiểu toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) là một khái niệm quan trọng trong việc chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận toàn cầu (BEPS). Nghị quyết 107/2023/QH15, ban hành bởi Quốc hội Việt Nam, giải thích rõ ràng về quy định này và sự tương thích với quyền lực của Chính phủ đối với thuế tối thiểu toàn cầu. Theo quy định, thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax) là Trụ cột 2 của chương trình hành động BEPS, mà OECD đã khởi xướng từ tháng 6/2013. Mức thuế tối thiểu toàn cầu được định là 15%. Điều này áp dụng cho các tập đoàn đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trong ít nhất hai năm trong bốn năm gần nhất (trừ trường hợp được miễn thuế theo khoản 1 điều 2 Nghị quyết 107/2023/QH15).

- Khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, các công ty đa quốc gia lớn đầu tư vào Việt Nam sẽ phải đóng thêm một khoản thuế để bù đắp chênh lệch so với mức thuế 15% cho quốc gia mà họ có trụ sở chính. Điều này nhằm ngăn chặn việc chuyển lợi nhuận sang các quốc gia có thuế thấp hơn và đảm bảo sự công bằng trong thuế thu nhập doanh nghiệp.

- Việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu có tác động tích cực đối với Việt Nam. Đầu tiên, nó giúp ngăn chặn việc chuyển lợi nhuận của các công ty đa quốc gia ra khỏi Việt Nam để trốn thuế. Điều này giúp đảm bảo rằng các công ty này góp phần công bằng vào việc đóng góp thuế và phát triển kinh tế địa phương.

- Thứ hai, thuế tối thiểu toàn cầu cũng đẩy mạnh sự cạnh tranh công bằng giữa các quốc gia. Các công ty đa quốc gia không còn có khả năng tận dụng lợi thế thuế của một quốc gia để tránh trách nhiệm thuế ở quốc gia khác. Điều này giúp tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và công bằng cho các doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

- Cuối cùng, áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu cũng mang lại lợi ích tài chính cho Việt Nam. Việc thu thập thuế từ các công ty đa quốc gia lớn giúp tăng nguồn thu ngân sách và cung cấp nguồn tài trợ cho các dự án phát triển xã hội và kinh tế quan trọng.

Tổng quan, thuế tối thiểu toàn cầu của OECD là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận toàn cầu. Việc áp dụng mức thuế tối thiểu 15% đối với các công ty đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trong ít nhất hai năm liên tiếp trong bốn năm gần đây là một bước đi quan trọng để đảm bảo công bằng thuế và tăng cường sự cạnh tranh công bằng trên toàn cầu. Việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu cũng có lợi cho Việt Nam, giúp ngăn chặn việc chuyển lợi nhuận và đảm bảo rằng các công ty đa quốc gia đóng góp đúng mức thuế cho nền kinh tế địa phương.

2. Quy định về đối tượng áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu của OECD?

Đối tượng áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) là một vấn đề quan trọng được quy định trong Nghị quyết 107/2023/QH15. Theo Điều 2 của Nghị quyết này, người nộp thuế tối thiểu toàn cầu được xác định là Đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia, có doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao ít nhất 02 năm trong 04 năm liền kề trước năm tài chính, với mức doanh thu tương đương 750 triệu euro (EUR) trở lên. Nghị quyết 107/2023/QH15 cũng quy định rõ 07 đối tượng không áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, bắt đầu từ ngày 01/01/2024. Các đối tượng này được liệt kê như sau:

- Tổ chức của chính phủ: Đây là các tổ chức được thành lập và hoạt động dưới sự quản lý của chính phủ, ví dụ như các cơ quan công quyền, bộ, ngành và đơn vị thuộc hệ thống hành chính nhà nước.

- Tổ chức quốc tế: Bao gồm các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các tổ chức phi chính phủ khác nhằm thúc đẩy hợp tác và phát triển kinh tế toàn cầu.

- Tổ chức phi lợi nhuận: Đây là các tổ chức không có mục tiêu lợi nhuận, hoạt động vì lợi ích cộng đồng và phát triển xã hội. Bao gồm các tổ chức từ thiện, tổ chức phi chính phủ thực hiện các hoạt động nhân đạo và các tổ chức xã hội khác.

- Quỹ hưu trí: Đây là các quỹ được thành lập để cung cấp lợi ích hưu trí cho người lao động sau khi họ về hưu. Quỹ hưu trí thường được thành lập bởi các công ty hoặc tổ chức nhằm đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội cho người lao động.

- Quỹ đầu tư là công ty mẹ tối cao: Đây là các quỹ đầu tư được thành lập bởi công ty mẹ tối cao để quản lý và đầu tư các tài sản của tập đoàn đa quốc gia.

- Tổ chức đầu tư bất động sản là công ty mẹ tối cao: Đây là các tổ chức được thành lập để quản lý và đầu tư vào các dự án bất động sản của tập đoàn đa quốc gia.

- Tổ chức có ít nhất 85% giá trị tài sản thuộc sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức quy định trên: Đây là các tổ chức mà ít nhất 85% giá trị tài sản của chúng thuộc sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức như quỹ đầu tư, tổ chức đầu tư bất động sản hoặc công ty mẹ tối cao.

Việc quy định những đối tượng không áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu nhằm đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong việc thu thuế. Các tổ chức chính phủ, tổ chức quốc tế và tổ chức phi lợi nhuận thường có mục tiêu và hoạt động không nhằm tạo lợi nhuận cá nhân, mà thường tập trung vào việc phục vụ lợi ích cộng đồng và phát triển xã hội. Việc không áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu cho các tổ chức này giúp đảm bảo rằng nguồn lực của họ được sử dụng hợp lý và không bị chiếm đoạt bởi thuế.

3. Hướng dẫn cách tính thuế tối thiểu toàn cầu?

Cách tính thuế tối thiểu toàn cầu là một quy trình phức tạp và được quy định theo Nghị quyết 107/2023/QH15. Theo quy định này, cách tính thuế tối thiểu toàn cầu được thực hiện như sau: Đầu tiên, chúng ta cần tính toán Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn, dựa trên một số yếu tố quy định. Công thức tính cho Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn như sau: Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn = (Tỷ lệ thuế bổ sung x Lợi nhuận tính thuế bổ sung) + Số thuế bổ sung được điều chỉnh cho năm hiện hành (nếu có).

Trong đó:

- Tỷ lệ thuế bổ sung được xác định bằng công thức: Tỷ lệ thuế bổ sung = Thuế suất tối thiểu - Thuế suất thực tế. Tỷ lệ thuế suất tối thiểu được quy định là 15%.

- Thuế suất thực tế tại Việt Nam được tính cho mỗi năm tài chính = Tổng số thuế thu nhập doanh nghiệp tại nước đó thuộc phạm vi áp dụng bởi các đơn vị hợp thành tại nước đó / Thu nhập ròng tại nước đó trong năm tài chính theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.

- Lợi nhuận tính thuế bổ sung được tính bằng công thức: Lợi nhuận tính thuế bổ sung = Thu nhập ròng theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu - Giá trị tài sản hữu hình và tiền lương được giảm trừ theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.

- Thu nhập ròng được xác định bằng công thức: Thu nhập ròng = Thu nhập theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu của tất cả các đơn vị hợp thành - Lỗ theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu của tất cả các đơn vị hợp thành.

Qua quy trình tính toán này, chúng ta có thể xác định Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn, từ đó áp dụng các quy định liên quan đến thuế tối thiểu toàn cầu. Cách tính thuế tối thiểu toàn cầu như vậy đảm bảo tính công bằng và chính xác trong việc đánh thuế đối với các doanh nghiệp hoạt động trên phạm vi toàn cầu.

4. Quy định về kê khai thuế tối thiểu toàn cầu?

Theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết 107/2023/QH15 của Quốc hội, kê khai thuế tối thiểu toàn cầu được thực hiện theo các quy định riêng đối với thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa và tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu.

- Đối với quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa, thời hạn nộp các tài liệu liên quan là Tờ khai thông tin, Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung kèm Bản thuyết minh giải trình chênh lệch do khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán tài chính, và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung là chậm nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp phải hoàn thành thủ tục kê khai thuế và nộp các tài liệu liên quan trước thời hạn trên để tuân thủ quy định của pháp luật.

- Đối với quy định về tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu, thời hạn nộp các tài liệu liên quan là Tờ khai thông tin, Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung kèm Bản thuyết minh giải trình chênh lệch do khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán tài chính, và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung có thời hạn khác nhau tùy theo năm tài chính. Cụ thể, thời hạn nộp là chậm nhất là 18 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính đối với năm đầu tiên, và chậm nhất là 15 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính đối với các năm tiếp theo. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hoàn thành quy trình kê khai thuế và nộp các tài liệu liên quan trước thời hạn tương ứng để đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.

Với hai quy định trên, việc kê khai thuế tối thiểu toàn cầu đòi hỏi các doanh nghiệp phải làm đúng thủ tục kê khai, bổ sung thông tin và nộp thuế theo đúng quy định thời hạn để tuân thủ quy định của pháp luật và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

Xem thêm >>> Thời hạn nộp Tờ khai thông tin thuế tối thiểu toàn cầu hiện nay?

Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc hay vấn đề liên quan đến bài viết hoặc pháp lý, chúng tôi xin trân trọng khuyến khích quý khách liên hệ trực tiếp đến đường dây nóng: 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ và giải quyết mọi vấn đề một cách nhanh chóng và kịp thời.