1. Giải pháp khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá thấp và nhà ở xã hội
Nhằm khuyến khích sự phát triển ổn định và lành mạnh của thị trường bất động sản, vào ngày 23/4/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị 11/CT-TTg, đề xuất một loạt các giải pháp và nhiệm vụ nhằm thúc đẩy thị trường này trong tương lai. Chỉ thị này đã đặt ra các biện pháp cụ thể để đảm bảo sự phát triển ổn định và lành mạnh của thị trường bất động sản. Vào ngày 25/11/2014, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở năm 2014, và để thực hiện Luật này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 100/2015/NĐ-CP vào ngày 20/10/2015, tập trung vào phát triển và quản lý nhà ở xã hội.
Luật Nhà ở 2014 và Nghị định 100/2015/NĐ-CP đã đề ra các quy định và cơ chế chính sách ưu đãi để thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân thuộc nhiều thành phần kinh tế, cả trong và ngoài nước. Các ưu đãi bao gồm miễn tiền sử dụng đất, giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế VAT, cũng như cơ hội vay vốn với lãi suất thấp.
Tuy nhiên, hiện tại, pháp luật chưa có quy định cụ thể về cơ chế ưu đãi để thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá thấp. Mặc dù loại hình nhà ở này đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là do các hộ gia đình và cá nhân tự xây dựng, nhưng vẫn cần có các biện pháp khuyến khích cụ thể. Bộ Xây dựng đã ghi nhận ý kiến và kiến nghị của cử tri để tổng hợp, nghiên cứu khi xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về nhà ở và báo cáo đến cấp có thẩm quyền để quyết định.
2. Quy định về cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá thấp
Nhà ở thương mại là loại hình bất động sản được xây dựng bởi các tổ chức hoặc cá nhân với mục đích chính là kinh doanh bất động sản. Chủ đầu tư đóng vai trò quyết định chủ yếu trong việc lựa chọn loại hình bất động sản, quyết định thiết kế và đặt giá cả theo cung cầu của thị trường. Chủ đầu tư có quyền và trách nhiệm quyết định loại hình bất động sản, có thể là chung cư, biệt thự, hoặc những công trình khác, tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh và mục tiêu cụ thể. Họ cũng đưa ra quyết định về thiết kế của dự án, bao gồm cả các tiện nghi và đặc tính của từng đơn vị bất động sản. Một phần quan trọng của quá trình là việc đặt giá cả cho các đơn vị bất động sản. Chủ đầu tư sẽ cân nhắc giữa việc đảm bảo tính cạnh tranh và thu hút người mua, cùng với việc đạt được lợi nhuận mong muốn từ dự án. Giá cả được xác định dựa trên nhiều yếu tố như chi phí xây dựng, vị trí, tiện ích xung quanh và các yếu tố ảnh hưởng từ thị trường bất động sản
Để thực hiện nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết số 84/NQ-CP, Bộ Xây dựng đã soạn thảo Nghị quyết của Chính phủ với mục đích khuyến khích phát triển các dự án nhà ở thương mại giá thấp, đặc biệt là các căn hộ chung cư có quy mô dưới 70m2 và giá bán không vượt quá 20 triệu đồng/m2. Trong nghị quyết này, Bộ Xây dựng tập trung vào nhiều ưu đãi khác nhau, bao gồm: Ưu đãi giảm tiền sử dụng đất và có chế độ chậm nộp tiền sử dụng đất; Ưu đãi giảm thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp để hỗ trợ các dự án nhà ở thương mại giá thấp; Đề xuất các biện pháp nhằm tối ưu hóa quy hoạch và quản lý quỹ đất để tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển dự án; Đề xuất giảm bớt rủi ro và giảm bớt các thủ tục phức tạp để hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân tham gia xây dựng dự án nhà ở; Tập trung vào việc xây dựng cơ chế huy động vốn linh hoạt để giúp dự án nhà ở thương mại giá thấp có nguồn lực tài chính ổn định. Bộ Xây dựng đã gửi dự thảo Nghị quyết này để lấy ý kiến của Bộ Tư pháp, đồng thời đánh giá và tổng hợp các đề xuất nhằm hoàn thiện văn bản và đưa ra quyết định chính thức.
Bộ Xây dựng đã đề xuất một số nhóm giải pháp để khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá thấp, bao gồm:
- Quy hoạch và bố trí quỹ đất: Cho phép sử dụng quỹ đất 20% dành cho xây dựng nhà ở xã hội tại các địa phương chưa sử dụng hết, để xây dựng nhà ở thương mại giá thấp. Trong trường hợp chuyển quỹ đất, Chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất tương đương với diện tích đất xây dựng nhà ở thương mại.
- Tiêu chuẩn thiết kế và giá bán: Thiết kế căn hộ dưới 70m2, tuân thủ quy chuẩn và tiêu chuẩn quy hoạch, kết nối với hạ tầng hiện hành. Giá bán được điều chỉnh theo thị trường, với mức giới hạn không vượt quá 25 triệu đồng/m2 ở các thành phố trực thuộc trung ương và 20 triệu đồng/m2 ở các địa phương khác, chưa bao gồm VAT và kinh phí bảo trì phần sở hữu chung.
- Cơ chế ưu đãi đất đai: Đề xuất cơ chế chậm nộp tiền sử dụng đất cho doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà ở thương mại giá thấp trong thời hạn quy định.
- Thủ tục đầu tư xây dựng: Miễn thủ tục thẩm định bước thiết kế triển khai, cấp giấy phép xây dựng đối với dự án đã thực hiện thẩm định thiết kế cơ sở. Cung cấp miễn phí thiết kế mẫu và hỗ trợ thủ tục thẩm định đối với dự án sử dụng thiết kế mẫu.
- Cơ chế huy động vốn: Huy động vốn từ nguồn hợp pháp theo Luật Nhà ở, phát hành trái phiếu doanh nghiệp và ưu đãi vay vốn từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam.
3. Các cơ chế nhằm phát triển nhà ở xã hội
Nhà ở xã hội được xây dựng với mục tiêu hỗ trợ những đối tượng có thu nhập thấp, tạo cơ hội cho họ sở hữu nhà ở. Các dự án nhà ở xã hội sẽ được Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí xây dựng. Nhờ vào sự hỗ trợ này, giá của các căn hộ trong phân khúc nhà ở xã hội sẽ thấp hơn so với giá của các căn hộ thương mại trên thị trường. Điều này giúp làm giảm áp lực tài chính đối với những người có thu nhập thấp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho họ có thể có được mái ấm gia đình mà không gặp nhiều khó khăn về tài chính. Hình thức nhà ở xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển cộng đồng, cũng như giảm bớt gánh nặng đối với nhóm đối tượng thu nhập thấp trong xã hội.
Bộ Xây dựng đã đề xuất và Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2021/NĐ-CP vào ngày 01/4/2021, nhằm sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ, liên quan đến phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Mục tiêu chính của Nghị định này là giải quyết những khó khăn và rắc rối trong quá trình phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là về việc bố trí quỹ đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị dành cho nhà ở xã hội.
Các điểm chính được điều chỉnh và bổ sung bao gồm quy định về bố trí quỹ đất đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong các dự án nhà ở thương mại và dự án khu đô thị để phát triển nhà ở xã hội. Ngoài ra, cũng có sự điều chỉnh về điều kiện và tiêu chí lựa chọn chủ đầu tư cho các dự án nhà ở xã hội, cũng như quy trình và thủ tục xét duyệt, mua bán nhà ở xã hội. Những điều chỉnh này nhằm mục đích đồng bộ hóa hệ thống pháp luật và tạo ra sự linh hoạt, giúp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở xã hội được cho thuê, để đóng góp vào việc cung cấp nguồn nhà ở phù hợp với khả năng thanh toán của đại đa số cư dân đô thị có thu nhập thấp.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Ưu đãi chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội là gì? Lựa chọn chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
