Giao dịch chuyển tiền điện tử nào phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước

Dựa trên quy định của Điều 8 Thông tư 09/2023/TT-NHNN về giao dịch chuyển tiền điện tử, các tổ chức tài chính tham gia vào quá trình này được phân chia thành ba loại chính: tổ chức tài chính khởi tạo, tổ chức tài chính trung gian và tổ chức tài chính thụ hưởng.

Tổ chức tài chính khởi tạo có trách nhiệm bắt đầu quá trình chuyển tiền điện tử bằng cách khởi tạo lệnh chuyển tiền và thực hiện giao dịch thay mặt cho người khởi tạo. Tổ chức tài chính trung gian, một bộ phận quan trọng của hệ thống, nhận và chuyển tiếp lệnh chuyển tiền thay mặt cho tổ chức tài chính khởi tạo, đồng thời có thể thực hiện thay mặt cho tổ chức tài chính thụ hưởng hoặc tổ chức tài chính trung gian khác. Trong khi đó, tổ chức tài chính thụ hưởng là đơn vị nhận lệnh chuyển tiền trực tiếp từ tổ chức tài chính khởi tạo hoặc thông qua tổ chức tài chính trung gian, và thực hiện chi trả cho người thụ hưởng.

Quy định cụ thể đối với tổ chức tài chính trong nước được đề ra để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin trong quá trình giao dịch chuyển tiền điện tử. Tổ chức tài chính khởi tạo chỉ được thực hiện giao dịch khi lệnh chuyển tiền điện tử có đầy đủ, chính xác theo quy định của pháp luật về thanh toán không dùng tiền mặt và quản lý ngoại hối.

Tổ chức tài chính trung gian và tổ chức tài chính thụ hưởng trong nước, theo quy định của pháp luật, đảm bảo trách nhiệm chặt chẽ trong việc thực hiện các biện pháp nhằm xác định và xử lý giao dịch chuyển tiền điện tử không đầy đủ hoặc không chính xác thông tin. Các biện pháp này được thiết kế nhằm đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an toàn của hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt và quản lý ngoại hối. 

Đầu tiên, trách nhiệm chính của tổ chức tài chính trung gian và tổ chức tài chính thụ hưởng là áp dụng các biện pháp cụ thể để xác định giao dịch chuyển tiền điện tử không đầy đủ hoặc không chính xác theo quy định của pháp luật. Điều này bao gồm việc sử dụng các công nghệ và quy trình kiểm soát nghiêm túc để đảm bảo rằng thông tin liên quan đến giao dịch là chính xác và đầy đủ.

Ngoài ra, khi phát hiện giao dịch chuyển tiền điện tử không đạt đầy đủ hoặc có thông tin không chính xác, tổ chức tài chính trung gian và tổ chức tài chính thụ hưởng trong nước phải ngay lập tức thực hiện các biện pháp xử lý phù hợp. Các biện pháp này có thể bao gồm từ chối hoặc tạm dừng giao dịch, áp dụng các biện pháp kiểm soát sau giao dịch, và đặc biệt là báo cáo giao dịch đáng ngờ tới cơ quan quản lý pháp luật và ngân hàng.

Những hành động này không chỉ giúp bảo vệ hợp pháp và an toàn của hệ thống thanh toán, mà còn đóng góp vào việc ngăn chặn các hoạt động rửa tiền và tội phạm tài chính, đồng thời thể hiện cam kết của tổ chức tài chính trong việc duy trì sự tin cậy của người sử dụng dịch vụ và cộng đồng tài chính.

Bằng cách này, quy định của Thông tư 09/2023/TT-NHNN giúp xây dựng một hệ thống chuyển tiền điện tử an toàn, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật.

 

Theo quy định của Khoản 1 Điều 34 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 và Điều 9 Thông tư 09/2023/TT-NHNN hướng dẫn chế độ báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử, đối tượng báo cáo chịu trách nhiệm thu thập và báo cáo thông tin liên quan đến giao dịch chuyển tiền điện tử vượt quá mức giá trị quy định. Cụ thể, các quy định sau được đề ra:

Theo Điều 34 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, đối tượng báo cáo, trong trường hợp thực hiện giao dịch chuyển tiền điện tử với giá trị vượt quá mức quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Mức giá trị này được xác định dựa trên quy định của Thống đốc.

Theo Thông tư 09/2023/TT-NHNN, đối tượng báo cáo phải thu thập và báo cáo thông tin đối với các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước có giá trị từ 500.000.000 đồng trở lên hoặc tương đương ngoại tệ và giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế có giá trị từ 1.000 đô la Mỹ trở lên hoặc tương đương ngoại tệ khác.

Thông tin báo cáo tối thiểu bao gồm thông tin về tổ chức tài chính khởi tạo và thụ hưởng, khách hàng cá nhân và tổ chức tham gia giao dịch, thông tin về giao dịch, và các thông tin khác theo yêu cầu của Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền. Trong trường hợp tổ chức tài chính trung gian, họ không phải thực hiện báo cáo.

Một số thông tin không bắt buộc bao gồm ngày, tháng, năm sinh, số Chứng minh nhân dân hoặc số Căn cước công dân hoặc số định danh cá nhân hoặc số Hộ chiếu, số thị thực nhập cảnh (nếu có); số giấy phép thành lập hoặc mã số doanh nghiệp hoặc mã số thuế đối với người thụ hưởng trong giao dịch quốc tế từ Việt Nam ra nước ngoài, và người khởi tạo trong giao dịch quốc tế từ nước ngoài về Việt Nam.

Các giao dịch không cần báo cáo bao gồm giao dịch chuyển tiền bắt nguồn từ sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng hoặc thẻ trả trước để thanh toán hàng hóa dịch vụ, cũng như giao dịch thanh toán giữa các tổ chức tài chính mà cả người khởi tạo và người thụ hưởng đều là các tổ chức tài chính.

 

Dựa trên quy định của Điều 37 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, việc báo cáo giao dịch và giao dịch đáng ngờ đối với các đối tượng liên quan được thực hiện theo các quy tắc thời hạn cụ thể như sau:

- Báo cáo giao dịch có giá trị lớn: Trong trường hợp báo cáo bằng dữ liệu điện tử, đối tượng báo cáo phải thực hiện báo cáo giao dịch có giá trị lớn theo quy định tại Điều 25 và giao dịch chuyển tiền điện tử quy định tại Điều 34 trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch.

Trong trường hợp báo cáo bằng văn bản giấy, thời hạn báo cáo là 02 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch.

- Báo cáo giao dịch đáng ngờ: Đối tượng báo cáo phải báo cáo giao dịch đáng ngờ theo quy định tại Điều 26 trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch hoặc trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày đối tượng báo cáo phát hiện được giao dịch đáng ngờ.

- Báo cáo giao dịch đáng ngờ do khách hàng yêu cầu: Trong trường hợp phát hiện giao dịch đáng ngờ do khách hàng yêu cầu có dấu hiệu liên quan đến tội phạm, đối tượng báo cáo phải thực hiện báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện.

Theo quy định, đối với việc báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử, thì thời hạn báo cáo tùy thuộc vào phương thức báo cáo sử dụng, đó là:

- Trong trường hợp báo cáo bằng dữ liệu điện tử, đối tượng báo cáo phải thực hiện báo cáo trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch. Điều này nhấn mạnh tính linh hoạt và hiệu quả của việc sử dụng công nghệ để đẩy nhanh quá trình báo cáo, giúp hạn chế rủi ro và tăng cường khả năng đối phó với các hành vi rửa tiền.

- Trong trường hợp báo cáo bằng văn bản giấy, thời hạn báo cáo là 02 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch. Việc thiết lập thời hạn này nhằm đảm bảo tính chắc chắn và cẩn thận trong việc xử lý thông tin trên tài liệu văn bản, đồng thời tạo điều kiện cho quá trình kiểm soát và theo dõi được thực hiện một cách cẩn thận và có hệ thống.

Như vậy, việc quy định thời hạn báo cáo theo cách này không chỉ phản ánh sự quan tâm đặc biệt đối với việc theo dõi và đánh giá các giao dịch chuyển tiền điện tử, mà còn đồng thời thể hiện sự nhận thức về tầm quan trọng của việc giảm thiểu thời gian phản ứng, từ đó nâng cao hiệu suất của hệ thống phòng, chống rửa tiền. Các thời hạn này được đặt ra nhằm đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả trong việc phòng, chống rửa tiền, từ đó giữ vững ổn định và an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia. Việc tuân thủ nghiêm túc các thời hạn này không chỉ là trách nhiệm pháp lý của các đối tượng báo cáo mà còn đóng góp vào sự linh hoạt và hiệu quả của hệ thống phòng, chống rửa tiền.

 

Xem thêm bài viết: Chuyển tiền điện tử trong lĩnh vực ngân hàng phải chịu thuế không ?

Liên hệ hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật