Góp vốn thành lập doanh nghiệp bằng sức lao động được không?

1. Những vấn đề cần lưu ý khi góp vốn vào công ty

Định giá tài sản:

Định giá tài sản là một trong những bước quan trọng đối với cả nhà đầu tư và doanh nghiệp khi góp vốn. Hiện tại trên thị trường có các cách tính định giá tài sản như:

- Phương pháp so sánh: Bằng phương pháp này sẽ tìm một công ty tương tự với công ty mà bạn đang định giá, rồi lấy giá trị công ty đó làm thước đo cho việc định giá.

- Bội thu doanh số: Bội số doanh thu sử dụng các thông tin tương quan giữa các doanh nghiệp thành công trong ngành.

- Phương pháp Scorecard (Bảng điểm): Ở phương pháp này, nhà đầu tư sẽ liệt kê từ 5-7 tiêu chí đánh giá với các trọng số khác nhau. Cần lưu ý rằng, việc đặt trọng số cho các tiêu chí như thế nào là tùy vào quan điểm của mỗi nhà đầu tư

-  Phương pháp đầu tư mạo hiểm (venture capital method): là cách định giá đi ngược từ cách mà nhà đầu tư muốn thu tiền về, để ra được định giá và mức cổ phần tương ứng.

- Phương pháp chiết khấu dòng tiền: bằng cách dự đoán dòng tiền tương lai của công ty đó, rồi chiết khấu nó về hiện tại, với giả định rằng định giá hiện tại của công ty bằng tổng giá trị hiện tại (Present Value) của dòng tiền mà công ty tạo ra trong những năm tiếp theo.

Thời hạn góp vốn :

Nếu như đối với hoạt động góp vốn để thành lập doanh nghiệp, pháp luật giới hạn thời gian phải góp đúng và đủ là 90 ngày kể từ ngày có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Thì việc góp vốn vào doanh nghiệp không có sự ràng buộc về thời gian. Hầu hết việc góp vốn sẽ theo thỏa thuận các bên hoặc theo tiến độ góp trong kế hoạch của doanh nghiệp.

Kê khai thông tin liên quan đến thuế:

Việc góp vốn vào doanh nghiệp dẫn đến số vốn điều lệ tăng, do đó, thuế môn bài hằng năm của doanh nghiệp phải đóng theo đó cũng thay đổi. Vì vậy, doanh nghiệp cần lưu ý:

- Kê khai và nộp mẫu theo quy định của nhà nước.

- Cần phải nộp bổ sung tờ khai thuế môn bài sau khi tăng vốn điều lệ.

- Thời hạn khai thuế môn bài cho năm tiếp theo sau khi thay đổi vốn điều lệ. Việc này diễn ra chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm có sự thay đổi.

2. Góp vốn thành lập doanh nghiệp bằng sức lao động được không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 34 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định về tài sản góp vốn là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam.

Theo quy định nêu trên thì không thể góp vốn bằng sức lao động mà chỉ khi người đó có sở hữu một công nghệ, bí quyết kỹ thuật nào đó thì mới có thể dùng nó để góp vốn. Và tài sản đó phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc các tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp định giá và thể hiện bằng tiền Việt Nam đồng theo Khoản 1 Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020.

Ngoài ra, tài sản góp vốn khi thành lập doanh nghiệp phải được các thành viên, cổ đông sáng lập định giá theo nguyên tắc đồng thuận hoặc do một tổ chức thẩm định giá định giá. Trường hợp tổ chức thẩm định giá định giá thì giá trị tài sản góp vốn phải được trên 50% số thành viên, cổ đông sáng lập chấp thuận.

Trên thực tế, các doanh nghiệp vẫn có thể cho phép thành viên góp vốn bằng sức lao động hoặc một công việc cụ thể nào đó. Đây là điều pháp luật không cấm và chỉ cần có sự đồng thuận của các thành viên sáng lập, thể hiện trong điều lệ công ty về việc góp vốn và các thành viên sẽ tự định giá tài sản số bằng tiền.

Việc góp vốn như vậy nên lập thành biên bản ghi nhận và việc chấp nhận hoặc định giá phải thực hiện đúng quy trình quyết định của loại hình doanh nghiệp để tránh xảy ra những tranh chấp sau này.

Cần lưu ý rằng, công sức lao động không có gì đặc biệt sẽ khó có thể được đóng góp vào công ty để trở thành một trong những ông chủ của nó, vì công ty dễ dàng mua được công sức lao động như vậy với giá hợp lý mà không phải trả lãi và chia sẻ quyền lực quản lý của các thành viên khác trong công ty.

Như vậy, căn cứ vào quy định nêu trên thì sức lao động không được xem là tải sản góp vốn nên không thể góp vốn bằng sức lao động mà chỉ khi người đó có sở hữu một công nghệ, bí quyết kỹ thuật nào đó thì mới có thể dùng nó để góp vốn. Và tài sản đó phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc các tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp định giá và thể hiện bằng tiền Việt Nam đồng theo khoản 1 Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020.

3. Có nên quy định về quyền tự do góp vốn khi thành lập doanh nghiệp hay không?

Góp vốn xét từ phương diện kinh tế, là việc tạo ra tài sản cho công ty, nhằm đảm bảo những chi phí trong hoạt động của công ty và đảm bảo quyền lợi của các chủ nợ. Xét từ phương diện pháp lý, góp vốn là hành vi chuyển giao tài sản hay đưa tài sản vào sử dụng trong hoạt động kinh doanh để đổi lấy quyền lợi từ công ty, theo đó, người góp vốn không nhận được bất kỳ một khoản tiền nào từ việc chuyển giao vốn vào công ty nhưng nhận được giá trị khác là quyền lợi trong công ty.

Khi tiếp cận về vốn, hình thức của vốn đa dạng và thể hiện ở 4 loại như sau: vốn kinh tế (tiền và tài sản); vốn văn hoá (hàng hóa và dịch vụ văn hoá, cũng bao gồm các chứng chỉ giáo dục); vốn xã hội (mạng lưới và người quen) và vốn biểu tượng (đề cập đến tính hợp pháp). Tuy nhiên, không phải loại “vốn” nào cũng được thừa nhận là vốn góp vào doanh nghiệp. Trên thế giới, pháp luật nhiều nước ghi nhận các loại “tài sản” góp vốn gồm: tiền, hiện vật, đất đai, quyền hưởng dụng, quyền sở hữu trí tuệ, trí tuệ, công sức và sản nghiệp thương mại.

Để nhằm đảm bảo quyền tự do góp vốn của chủ thể kinh doanh pháp luật Việt Nam cần có một số chỉnh sửa, bổ sung sau đây:

- Được góp vốn bằng công sức lao động: Pháp luật Việt Nam không ghi nhận hình thức góp vốn bằng “tri thức” và “công sức lao động”. Tuy nhiên, kinh nghiệm của một số nước cho thấy, phần vốn góp bằng công sức lao động không được tính vào vốn của công ty, nhưng người góp vốn bằng công sức lao động được nhận cổ phần của công ty, có quyền chia lãi và tài sản có, đồng thời cũng phải chịu lỗ. Sự thừa nhận góp vốn bằng sức lao động nhưng áp dụng một cách uyển chuyển, khéo léo không tính vào vốn của công ty nhưng là cơ sở để chia lãi và chịu lỗ. Quy định này làm tăng cơ hội tham gia vào doanh nghiệp và tìm kiếm lợi nhuận của các chủ thể. Con người có thể góp công sức lao động của mình vào công ty với tư cách chủ thể thành lập thay vì là người làm thuê. Vì vậy, pháp luật Việt Nam nên thừa nhận hình thức góp vốn này.

- Được góp vốn bằng tri thức: Hiện nay, thế giới đang hướng tới phát triển nền kinh tế tri thức. Tri thức không còn là khái niệm mơ hồ mà nó đã trở thành một tài sản quý của mỗi cá nhân, của tổ chức. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã ghi nhận: “Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, truyền bá và sử dụng tri thức là động lực chủ yếu nhất của sự tăng trưởng, tạo ra của cải, tạo ra việc làm trong tất cả các ngành kinh tế”. Vì vậy, để tạo động lực phát triển kinh tế và tôn trọng quyền con người, pháp luật Việt Nam cần thừa nhận hình thức góp vốn bằng tri thức.

- Quy định về tài sản cần mang tính khái quát: Tài sản là một tập hợp các quyền trên vật có hiệu lực loại trừ quyền của chủ thể khác. Dù tiếp cận tài sản dưới góc độ là động sản và bất động sản hay là quyền của chủ thể đối với vật thì cách tiếp cận của các quốc gia là khái quát chứ không liệt kê cụ thể. Cách quy định này nhằm bảo đảm sự ổn định, tránh để xảy ra thiếu sót.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Pháp luật quy định về việc góp vốn bằng nhà ở của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Góp vốn thành lập doanh nghiệp bằng sức lao động được không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!