1. Trợ cấp hưu trí xã hội là gì?

Hiện nay, pháp luật về bảo hiểm xã hội chưa có quy định về trợ cấp hưu trí. Tuy nhiên, trợ cấp hưu trí xã hội đã được đề xuất bổ sung vào dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội.

Cụ thể tại khoản 2 Điều 3 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội 2023 có đề cập đến trợ cấp hưu trí xã hội như sau:

Trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách mà ngân sách nhà nước cung cấp một khoản trợ cấp cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc bảo hiểm xã hội hằng tháng khác

Theo đó, nhằm cải cách chính sách bảo hiểm xã hội đối với bảo đảm an sinh xã hội, và xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng thì chế độ trợ cấp hưu trí đã được đề xuất áp dụng cho đối tượng là người cao tuổi không có lương hưu, hoặc bảo hiểm xã hội hằng tháng

2. Trợ cấp hưu trí xã hội được đề xuất bao gồm những chế độ nào?

Căn cứ nội dung tại Điều 27 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội 2023 có đề xuất trợ cấp hưu trí xã hội bao gồm những chế độ sau:

- Trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng

Đối tượng quy định tại Điều 26 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội 2023 được hưởng mức trợ cấp bằng 500.000 đồng/người/tháng.

- Bảo hiểm y tế

Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

- Trợ cấp mai táng

+ Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội chết thì người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng;

+ Mức trợ cấp mai táng bằng 10.000.000 đồng.

3. Hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định mới?

Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) mới nhất vừa được hoàn thiện gửi Bộ Tư pháp thẩm định trước khi báo cáo Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến. Tại dự thảo Luật, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) đề xuất bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội để hình thành hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng. Theo đó, ngân sách nhà nước sẽ cung cấp một khoản trợ cấp cho người cao tuổi không có lương hưu, hoặc bảo hiểm xã hội hằng tháng.

Đáng chú ý, tại dự thảo hoàn thiện, Bộ đề xuất điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ đủ 75 tuổi trở lên mà không có lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khác, thì sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách nhà nước đảm bảo, thay vì 80 tuổi trở lên như dự thảo trước đó và quy định hiện hành của Luật Người cao tuổi.

Cụ thể căn cứ nội dung đề xuất tại điều 27 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội có nêu như sau:

Điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

- Đối tượng quy định tại Điều 26 của Luật này được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ điều kiện sau:

+ Đủ 75 tuổi trở lên;

+ Không có lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khác theo quy định của Chính phủ.

- Chính phủ báo cáo Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tại điểm a khoản 1 Điều này phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.

Tại dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi mới nhất gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đề xuất ngoài hạ tuổi, người cao tuổi đủ điều kiện nhận trợ cấp 500.000 đồng mỗi tháng từ ngân sách nhà nước thay vì 360.000 đồng như hiện hành và được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí. Tùy điều kiện kinh tế xã hội và ngân sách từng thời kỳ, Chính phủ báo cáo Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Nếu đề xuất được thông qua, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội ước tính thêm 700.000 người cao tuổi vào lưới an sinh. Kinh phí phát sinh mỗi năm khoảng 7.100 tỷ đồng từ việc giảm độ tuổi và tăng mức trợ cấp.

4. Điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí theo quy định mới

Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) quy định trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách mà ngân sách nhà nước cung cấp một khoản trợ cấp cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc bảo hiểm xã hội hằng tháng khác.

Đối tượng áp dụng trợ cấp hưu trí xã hội là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật. Các chế độ trợ cấp hưu trí xã hội bao gồm: trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng, bảo hiểm y tế, trợ cấp mai táng.

Tuy nhiên, liên quan đến chế độ, chính sách cho người cao tuổi, pháp luật hiện hành đã có các quy định như: Luật Người cao tuổi năm 2009; Nghị định số 06/2011/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số Điều của Luật Người cao tuổi; Nghị định số 20/2021/NĐ-CP quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Đồng thời, tại điểm b khoản 1 Điều 26 dự thảo Luật về điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi “Không có lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khác”; không quy định loại trừ đối tượng đang được hưởng “trợ cấp xã hội hằng tháng” khác.

Góp ý về nội dung này, Bộ Tư pháp cho rằng như vậy với các quy định trên, việc thực hiện chế độ trợ cấp hưu trí xã hội có thể dẫn đến chồng chéo, trùng lặp về chính sách và đối tượng hưởng chế độ này.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật quy định đối tượng áp dụng trợ cấp hưu trí xã hội là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên và từ đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, tại dự thảo cũng quy định điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là đủ 80 tuổi trở lên.

Trong khi đó, cơ quan chủ trì soạn thảo chưa giải trình, làm rõ lý do, mục đích quy định khác nhau về độ tuổi nêu trên khi thực hiện chế độ trợ cấp hưu trí xã hội. Để đảm bảo tính hợp lý, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, làm rõ vấn đề nêu trên.

>> Xem thêm: Người đủ 75 tuổi trở lên có được nhận trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng?

5. Đề xuất áp dụng chế độ hỗ trợ cho người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là như thế nào?

Căn cứ Điều 29 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội có đề xuất như sau:

- Đối tượng quy định tại Điều 25 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội có thời gian đóng bảo hiểm xã hội, nếu có nguyện vọng thì sẽ được hưởng trợ cấp hằng tháng trong khoảng thời gian trước khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Thời gian hưởng, mức trợ cấp hằng tháng tùy thuộc vào tổng thời gian đóng, căn cứ tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.

- Mức trợ cấp hằng tháng được tính bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội quy định tại khoản 1 Điều 27 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội.

Trường hợp tính mức trợ cấp hằng tháng bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội cho khoảng thời gian từ khi đủ tuổi nghỉ hưu đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà vẫn chưa hết tổng số tiền tính thời gian đóng, căn cứ tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động thì sẽ tính để người lao động được hưởng trợ cấp hằng tháng với mức cao hơn.

- Trường hợp người lao động đang hưởng trợ cấp hằng tháng mà chết thì thân nhân của người lao động được hưởng trợ cấp một lần cho những tháng chưa được nhận và được hưởng trợ cấp mai táng nếu đủ điều kiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều 90, điểm a khoản 1 Điều 115 Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội.

- Trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng, người lao động được hưởng bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đảm bảo.

Các bạn có thể tham khảo thêm các bài viết của Luật Minh Khuê tại đây: Trình tự, thủ tục hưởng chế độ hưu trí theo quy định pháp luật hiện hành/

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Luật sư tư vấn thủ tục nghỉ hưu, chế độ hưu trí miễn phí 24/7 qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!