1. Quy định mới về trợ cấp hưu trí xã hội cho người đủ 75 tuổi trở lên:
Vào ngày 29/6/2024, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Bảo hiểm xã hội 2024, dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Theo quy định mới, từ ngày 01/7/2025, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, nếu không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, sẽ đủ điều kiện nhận trợ cấp hưu trí xã hội. Cụ thể, Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nêu rõ các điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội bao gồm: là công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, không nhận lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội (trừ trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ), và có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp. Trợ cấp hưu trí xã hội bao gồm trợ cấp hàng tháng, hỗ trợ chi phí mai táng, và bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước chi trả.
Ngoài ra, Điều 21 cũng quy định rằng công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ cận nghèo và đáp ứng các điều kiện trên cũng sẽ được nhận trợ cấp hưu trí xã hội. Do đó, từ ngày 01/7/2025, các công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, hoặc từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi nếu thuộc hộ cận nghèo, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng và có văn bản đề nghị sẽ đủ điều kiện nhận trợ cấp hưu trí xã hội.
Điều này đánh dấu một sự thay đổi quan trọng so với quy định hiện hành, khi mà hiện tại chỉ những người từ đủ 80 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội, hoặc người từ đủ 75 đến 80 tuổi thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo sống tại các vùng khó khăn mới được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Như vậy, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống còn 75 tuổi, thay vì 80 tuổi như trước đây.
2. Mức trợ cấp hưu trí xã hội cho người đủ 75 tuổi trở lên:
Mức trợ cấp hưu trí xã hội dành cho người từ đủ 75 tuổi trở lên được tính toán dựa trên công thức: Trợ cấp hưu trí xã hội = Mức lương cơ sở x Hệ số. Đây là một hệ thống tính toán được thiết kế để đảm bảo rằng mức trợ cấp phản ánh công bằng thời gian cư trú của người nhận trên lãnh thổ Việt Nam.
Cụ thể, hệ số được áp dụng sẽ thay đổi tùy thuộc vào thời gian cư trú liên tục trên lãnh thổ Việt Nam của người nhận trợ cấp. Cách phân chia hệ số theo thời gian cư trú được quy định như sau:
- Từ 15 năm đến dưới 20 năm: Người nhận sẽ được áp dụng hệ số 1,0. Điều này có nghĩa là mức trợ cấp của họ sẽ bằng mức lương cơ sở hiện hành. Thời gian cư trú từ 15 đến dưới 20 năm chứng tỏ rằng người nhận đã gắn bó và đóng góp một khoảng thời gian đáng kể cho cộng đồng, và việc áp dụng hệ số này là nhằm ghi nhận sự cống hiến của họ trong thời gian đó.
- Từ 20 năm đến dưới 25 năm: Hệ số áp dụng là 1,1. Với thời gian cư trú từ 20 đến dưới 25 năm, người nhận trợ cấp sẽ nhận được mức trợ cấp cao hơn 10% so với mức lương cơ sở. Điều này phản ánh sự gắn bó lâu dài hơn với cộng đồng và đảm bảo rằng sự đóng góp của họ được đền đáp một cách hợp lý.
- Từ 25 năm đến dưới 30 năm: Trong trường hợp người nhận đã cư trú từ 25 đến dưới 30 năm, hệ số áp dụng là 1,2. Điều này có nghĩa là mức trợ cấp sẽ cao hơn 20% so với mức lương cơ sở. Sự gia tăng hệ số này nhằm công nhận những đóng góp và sự cống hiến liên tục của người nhận trong một khoảng thời gian dài.
- Từ 30 năm trở lên: Đối với những người đã cư trú trên 30 năm, hệ số áp dụng là 1,3. Điều này đồng nghĩa với việc mức trợ cấp của họ sẽ cao hơn 30% so với mức lương cơ sở. Việc áp dụng hệ số cao nhất cho những người có thời gian cư trú dài nhất là để tôn vinh và tưởng thưởng cho những công dân đã có một khoảng thời gian dài đóng góp cho cộng đồng và xã hội.
Mức lương cơ sở được sử dụng để tính trợ cấp hưu trí xã hội là mức lương cơ sở tại thời điểm chi trả. Điều này có nghĩa là mức trợ cấp của người nhận sẽ được điều chỉnh theo sự thay đổi của mức lương cơ sở, đảm bảo rằng trợ cấp luôn phản ánh giá trị hiện tại của tiền tệ và giúp bảo vệ sức mua của người nhận.
Tóm lại, hệ thống tính toán trợ cấp hưu trí xã hội này không chỉ công nhận thời gian cư trú của người nhận mà còn đảm bảo mức trợ cấp được điều chỉnh hợp lý theo sự thay đổi của mức lương cơ sở, nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người cao tuổi trong suốt thời gian họ nhận trợ cấp.
3. Ví dụ:
Ví dụ cụ thể như sau: Ông A đủ 75 tuổi và có thời gian cư trú liên tục trên lãnh thổ Việt Nam là 25 năm. Ông A không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Để tính mức trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng của ông A, ta sử dụng công thức sau:
Trợ cấp hưu trí xã hội = Mức lương cơ sở x Hệ số
Trong đó:
- Mức lương cơ sở tháng 7/2024 là 2,34 triệu đồng.
- Hệ số áp dụng cho thời gian cư trú từ 25 năm đến dưới 30 năm là 1,2.
Tính toán mức trợ cấp như sau:
Trợ cấp hưu trí xã hội = 2.340.000 đồng x 1,2
Trợ cấp hưu trí xã hội = 2.808.000 đồng
Vậy, mức trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng của ông A sẽ là 2.808.000 đồng.
4. Thủ tục hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cho người đủ 75 tuổi trở lên:
Trình tự và thủ tục thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội được quy định tại Điều 22 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:
- Mức trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng sẽ do Chính phủ quy định, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước tại từng thời kỳ. Chính phủ sẽ thực hiện rà soát và xem xét việc điều chỉnh mức trợ cấp hưu trí xã hội định kỳ 3 năm một lần.
Tùy thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, cũng như việc huy động các nguồn lực xã hội, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ trình Hội đồng nhân dân cùng cấp để quyết định việc hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Đối với công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, hoặc từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo và đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nếu đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng thì họ sẽ được nhận mức trợ cấp cao hơn.
- Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng sẽ được ngân sách nhà nước chi trả bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế. Trong trường hợp người nhận trợ cấp qua đời, tổ chức hoặc cá nhân lo mai táng sẽ được nhận hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định của pháp luật về người cao tuổi.
Theo khoản 3 Điều 21 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ quyết định việc điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội dựa trên đề nghị của Chính phủ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước tại từng thời kỳ.
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội bao gồm các tài liệu sau:
- Đơn đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Giấy khai sinh hoặc căn cước công dân để xác nhận thông tin cá nhân.
- Sổ hộ khẩu hoặc giấy chứng nhận tạm trú (KT3) để chứng minh địa chỉ cư trú.
- Giấy tờ chứng minh thời gian cư trú liên tục trên lãnh thổ Việt Nam.
- Các giấy tờ khác liên quan theo quy định của pháp luật.
Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Chế độ hưu trí theo quy định mới nhất của pháp luật lao động. Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline Luật sư tư vấn thủ tục nghỉ hưu, chế độ hưu trí miễn phí 24/7: 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.
