1. Sau ly hôn thì vợ hay chồng có quyền nuôi con?

Theo Điều 14 của Luật Hôn nhân gia đình năm 2014, ly hôn là quá trình chấm dứt mối quan hệ hôn nhân thông qua quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Điều 81 của luật này đề cập đến trách nhiệm trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

- Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn giữ quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của các luật liên quan.

- Nếu vợ và chồng không thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, và quyền của mỗi bên sau khi ly hôn, Tòa án sẽ quyết định dựa trên quyền lợi toàn diện của con. Nếu con đã đủ 07 tuổi, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của con trong quyết định.

- Trong trường hợp con dưới 36 tháng tuổi, Tòa án quyết định giao con trực tiếp cho mẹ nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc khi cha mẹ đạt được thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Do đó, theo quy định này, khi cha mẹ ly hôn, Tòa án sẽ tôn trọng và công nhận thỏa thuận của họ về việc nuôi dưỡng con. Trong trường hợp không có thỏa thuận, Tòa án sẽ xem xét quyền và lợi ích tốt nhất của con để quyết định người được giao trực tiếp nuôi con.

 

2. Những trường hợp nào bị hạn chế quyền thăm con sau ly hôn?

Giới hạn quyền thăm nuôi con sau khi ly hôn là việc hạn chế quyền thăm nuôi của người vợ hoặc người chồng sau khi họ chấm dứt mối quan hệ hôn nhân. Thường xuyên được áp dụng trong tình huống khi người vợ hoặc người chồng được xem là không phù hợp để đảm bảo chăm sóc hoặc có thể tạo ra rủi ro đối với sự phát triển của con cái.

Các hạn chế này có thể được quyết định thông qua quyết định của tòa án hoặc thông qua một thỏa thuận thăm nuôi giữa các bên liên quan. Điều này có thể bao gồm việc giới hạn thời gian thăm nuôi, địa điểm thăm nuôi hoặc các điều kiện khác mà người bị hạn chế phải tuân thủ khi thăm nuôi con cái của mình.

Tuy nhiên, quyết định về việc hạn chế quyền thăm nuôi con sau khi ly hôn cần được đưa ra dựa trên lợi ích tốt nhất cho trẻ em và các yếu tố đa dạng như sức khỏe, an toàn, và phát triển toàn diện của trẻ em.

Dựa trên quy định của Điều 82 trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nghĩa vụ và quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được quy định như sau:

- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con phải tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có trách nhiệm cung cấp đủ phí sinh hoạt cho con.

- Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không bị cản trở. Trường hợp cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng quyền thăm nom để cản trở hoặc ảnh hưởng đến quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của họ.

Theo các quy định nêu trên, có hai tình huống mà người không trực tiếp nuôi con có thể bị hạn chế quyền thăm con sau khi ly hôn:

- Lạm dụng quyền thăm con nhằm cản trở quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con của người còn lại.

- Lạm dụng quyền thăm con nhằm tạo ra ảnh hưởng tiêu cực đối với quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con của người còn lại.

Do đó, trong tình huống khi chồng cũ đến hăm dọa và đòi bắt con, gây ảnh hưởng đến quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con của bạn, bạn có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của chồng bạn. Điều này được thực hiện nhằm bảo vệ lợi ích và trạng thái phát triển tích cực của con cái trong tình huống mối quan hệ sau ly hôn.

 

3. Có thể nộp hồ sơ yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom ở đâu?

Vì vậy, để hạn chế quyền thăm con theo đúng quy định pháp luật, người đang trực tiếp nuôi con cần thực hiện các thủ tục để yêu cầu Tòa án có thẩm quyền ban hành quyết định liên quan đến việc hạn chế quyền thăm nuôi con. Dựa trên các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, về yêu cầu về hôn nhân và gia đình, quyền hạn chế của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn được thể hiện như sau:

Theo khoản 4 của Điều 29, yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án bao gồm yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn. Do đó, yêu cầu này sẽ được giải quyết bởi Tòa án.

Tại điểm b của khoản 2 của Điều 35, Tòa án nhân dân cấp huyện được quyền giải quyết yêu cầu về hôn nhân và gia đình, bao gồm cả yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn, như quy định tại các điều 29 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tại điểm k của khoản 2 của Điều 39, thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo lãnh thổ được xác định dựa trên cư trú hoặc làm việc của cha hoặc mẹ của con chưa thành niên. Tòa án nơi cha hoặc mẹ của con chưa thành niên cư trú, làm việc sẽ có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn.

Cuối cùng, theo điểm c của khoản 2 của Điều 40, người yêu cầu có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết yêu cầu về hôn nhân và gia đình. Đối với yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn, người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi người con cư trú giải quyết. Điều này cho phép sự linh hoạt trong việc chọn lựa nơi giải quyết tùy thuộc vào ngữ cảnh cụ thể của vụ án.

Do đó, dựa trên các quy định đã được trình bày, bạn có thể đưa đơn và hồ sơ tới Tòa án cấp huyện - nơi mà người cha, người mẹ hoặc người con chưa thành niên cư trú hoặc làm việc.

 

4. Hậu quả pháp lý khi cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên

Dựa theo quy định tại Điều 87 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 về hậu quả pháp lý khi cha hoặc mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, có các điều sau đây:

- Trong trường hợp cha hoặc mẹ bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, người còn lại sẽ đảm nhận quyền trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con, cũng như quản lý tài sản riêng của con và đại diện cho con theo quy định của pháp luật.

- Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con và quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên sẽ được giao cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự và Luật Hôn nhân và gia đình. Các trường hợp áp dụng bao gồm:

Cả cha và mẹ đều bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên.

  • Một trong hai cha mẹ không bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, nhưng không có đủ điều kiện để thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với con.
  • Một trong hai cha mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên và bên còn lại không xác định được.
  • Thậm chí khi cha, mẹ đã bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, họ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

 

5. Hạn chế quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn?

Thưa Luật sư, trường hợp nhà tôi như sau: tôi đã ly hôn, con gái tôi được 3 tuổi quyền nuôi con thuộc về tôi, tôi đã nói với nhà nội rất nhiều lần về việc thăm cháu vào thứ 7 chủ nhật.
Do nhà tôi và nhà nội cháu gần nhau nên bà nội và bố cháu thường xuyên đón cháu về nội mà không thông báo cho tôi, không cố định ngày thăm nuôi , giờ thăm nuôi, hành động đó là lúc nào thích thì đón, lúc nào không thích thì gọi tôi đón con ở trường học mà không đưa con về cho tôi. Việc đó khiến con tôi có tư tưởng khi nào tôi có nhà (không đi làm) thì ở với mẹ, khi tôi đi làm thì nhà nội đón cháu tùy ý và không để cháu cho ông bà ngoại chăm sóc. Trong khi đó tôi là người nuôi dưỡng cháu mà không cần trợ cấp của bố cháu. Vậy trường hợp của tôi giải quyết như thế nào và cách xử phạt người thăm nuôi ?. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời:

Theo thông tin bạn cung cấp, gia đình chồng chị sau khi ly hôn thường xuyên đón cháu về bên nội mà không thông báo cho bạn, không cố định ngày thăm nuôi , giờ thăm nuôi, hành động đó là lúc nào thích thì đón, lúc nào không thích thì gọi bạn đón con ở trường học mà không đưa con về cho bạn, việc này gây ảnh hưởng trực tiếp, cản trở việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con của bạn là người trực tiếp nuôi con.

Vì vậy trong trường hợp của bạn, để bảo vệ quyền trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của mình, bạn có quyền thỏa thuận với chồng cũ của mình về thời gian thăm con cụ thể, trong trường hợp gia đình chồng vi phạm thỏa thuận về việc thăm con bạn được quyền yêu cầu gia đình nhà chồng phải thực hiện các nghĩa vụ tôn trọng quyền của bạn đối với con trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Nếu gia đình bên chồng vẫn tiếp tục vi phạm quyền nuôi con của bạn, bạn cần chứng minh được chồng của bạn có hành vi lạm dụng việc thăm nuôi con để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom chăm sóc cháu thì có quyền yêu cầu tòa án hạn chế quyền thăm nom con theo quy định pháp luật. Cụ thể

5.1. Các trường hợp hạn chế quyền thăm nuôi con sau khi ly hôn

Theo quy định tại khoản 3 Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở, ngay cả người đang trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, có những trường hợp người không trực tiếp nuôi con bị Tòa án hạn chế quyền thăm con.

Cụ thể, Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định các trường hợp này bao gồm:

- Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

- Phá tán tài sản của con;

- Có lối sống đồi trụy;

- Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội;

Đây là những hành vi làm ảnh hưởng xấu đến người con, đến sự phát triển, nhận thức, giáo dục con cho nên người trực tiếp nuôi con hoặc người thân thích có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm con.

5.2. Thủ tục yêu cầu tòa án hạn chế quyền thăm nuôi của cha/mẹ.

Hồ sơ yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con bao gồm:

- Đơn yêu cầu tòa án hạn chế quyền thăm nom con

- Bản sao quyết định ly hôn có công chứng

- Bản sao chứng minh thư nhân dân

- Chứng cứ chứng minh người không trực tiếp nuôi con đã có hành vi ảnh hưởng đến việc chăm sóc giáo dục con

- Đơn xin xác nhận cư trú chứng minh thẩm quyền khởi kiện

Người yêu gửi đơn tới Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú để được giải quyết.

Như vậy, khi người không trực tiếp nuôi con có hành vi làm ảnh hưởng xấu đến con thì được phép yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm con của người đó.

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Khi nào cha mẹ sau ly hôn bị hạn chế quyền thăm nom, chăm sóc? Nếu quý khách hàng có bất kỳ vướng mắc nào về mặt pháp lý, Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!