Hình cắt là gì? Mặt cắt là gì? Có mất loại mặt cắt?

1. Khái niệm về mặt cắt và hình cắt

Đối với những vật thể có nhiều phần rỗng bên trong như lỗ, rãnh... nếu dùng hình chiếu để biểu diễn thì hình vẽ có nhiều nét đứt, làm cho bản vẽ không rõ ràng, sáng sủa. Vì vậy, trên các bản vẽ kĩ thuật thường dùng mặt cắt và hình cắt để biểu diễn hình dạng và cấu tạo bên trong của vật thể.

Mặt cắt và hình cắt được hình thành như sau:

Giả sử dùng một mặt phẳng tưởng tượng song song với một mặt phẳng hình chiếu cắt vật thể ra làm hai phần. Chiếu vuông góc phần vật thể ở sau mặt phẳng cắt lên mặt phẳng hình chiếu song song với mặt phẳng cắt đó, được các hình:

- Hình biểu diễn các đường bao của vật thể nằm trên mặt phẳng cắt gọi là mặt cắt.

- Hình biểu diễn mặt cắt và đường bao của vật thể sau mặt phẳng cắt gọi là hình cắt.

Mặt cắt được thể hiện bằng đường gạch gach.

2. Các loại mặt cắt

Mặt cắt dùng để biểu diễn hình dạng tiết diện vuông góc của vật thể, thường dùng một trong hai loại mặt cắt sau đây:

• Mặt căt chập: được vẽ ngay trên hình chiếu tương ứng, đường bao của mặt cắt, mặt cắt chập được vẽ bằng những nét liền mảnh. Mặt cắt chập thường được dùng để biểu hiện một cách tực quan hình dạng đơn giản.
• Mặt cắt rời: Mặt cắt này được vẽ bên ngoài hình chiếu tượng ứng, các đường bao quanh mặt cắt được vẽ bằng nét liền đậm. Hình biểu diễn của mặt cắt rời được vẽ gần với hình chiếu. Mặt cắt rời liên hệ với hình chiếu bằng nét gạch chấm mảnh.

3. Một số quy định về mặt cắt

Các ghi chú trên mặt cắt cũng giống như cách ghi chú trên hình cắt, cần có các nét xác định vị trí mặt phẳng cắt, mũi tên chỉ hướng nhìn và chữ ký hiệu mặt cắt.

Mọi trường hợp của mặt cắt đều có ghi chú trừ trường hợp mặt cắt là một hình đối xứng đồng thời trục đối xứng của nó đặt trùng với vết mặt phẳng cắt hay trùng với đường kéo dài của mặt phẳng cắt không cần vẽ nét cắt, mũi tên chỉ hướng chiếu và ký hiệu bằng chữ. Trường hợp mặt cắt tại chõ cắt rời cũng ghi chú như trên.

Trường hợp mặt cắt chập hay cắt rời không có trục đối xứng trùng với vết mặt phẳng cắt hay đường kéo dài mặt phẳng cắt thì chỉ cần vẽ nét cắt, mũi tên chỉ hướng nhìn mà không cần ghi ký hiệu bằng chữ. Mặt cắt được đặt đúng chiều mũi tên và cho phép đặt mặt cắt ở vị trí bất kỳ trên bản vẽ. Nếu mặt cắt đã được xoay, thì trên chữ kí hiệu có mũi tên cong cũng giống như hình cắt đã được xoay.

Đối với một số mặt của vật thể có hình dạng giống nhau, nhưng khác nhau về vị trí và góc độ cắt, thì mặt cắt đó có cùng chữ kí hiệu giống. Nếu mặt phẳng cắt đi qua trục của lỗ tròn xoay hoặc phần lõm tròn xoay thì đường bao của lỗ hoặc lõm đó được vẽ đầy đủ trên mặt cắt.

Trong trường hợp đặc biệt cho phép dùng mặt cắt cong để cắt, khi đó mặt cắt được vẽ theo dạng hình trải và có ghi dấu trải. Các đường gạch gạch của các kí hiệu vật liệu được vẽ bằng nét mảnh, nghiêng một góc thích hợp, tốt nhất là 450 với đường bao chính hoặc với trục đối xứng mặt cắt.

Khoảng cách các đường gạch gạch phụ thuộc vào độ lớn của miền gạch và tỷ lệ của bản vẽ, nhưng không nhỏ hơn hai lần chiều rộng của nét đậm và không nhỏ hơn 0.7 mm.

Trường hợp miền gạch gạch quá rộng cho phép chỉ vẽ ở vùng biên. Ký hiệu vật liệu của hai chi tiết kề nhau phải phân biệt bằng hướng gạch, hoặc khoảng cách giữa các nét gạch gạch, đường gạch phải so le nhau. Cho phép tô đen các mặt cắt hẹp có bề rộng nhỏ hơn 2 mm.

Trường hợp có các mặt cắt hẹp kề nhau thì phải để khoảng trống không nhỏ hơn 0.7 mm giữa các mặt cắt hẹp này. Không kẻ đường gạch gạch qua chữ số kích thước.

4. Ý nghĩa của mặt cắt và hình cắt

Mặt cắt và hình cắt là những yếu tố đặc biệt quan trọng trong thiết kế, xây dựng thể hiện những chi tiết, kết cấu bên trong của ngôi nhà, các thiết bị, thiết kế trong phòng. Từ đó hỗ trợ nhiều cho quá trình thi công nhà cửa diễn ra nhanh chóng, hiệu quả và tiết kiệm thời gian hơn.

Bên cạnh đó, hình cắt giúp cho người dùng biết được cách lắp ráp, vận hành của nhiều những vật dụng, thiết bị trong nhà, công trình, công xưởng.

5. Phân loại hình cắt

Mặt cắt thường được dùng ở các trường hợp vật thể có rãnh, lỗ. Mặt cắt thường được chia thành ba loại:

- Hình cắt toàn bộ: Hình cắt toàn bộ được thể hiện ở mặt phẳng cắt dùng để biểu diễn hình dạng bên trong của vật thể.

- Hình cắt bán phần: Hình cắt bán phần biểu hiện bởi nửa hình cắt ghép với nửa hình chiếu. Đường phân cách là đường tâm. Dùng để biểu diễn vật thể đối xứng.

- Hình cắt cục bộ: Hình cắt cục bộ biểu hiện được một phần của vật thể dưới dạng hình cắt. Đường giới hạn của hình cắt này là giới hạn vẽ bằng nét lượn sóng.

6. Ứng dụng của mặt cắt và hình cắt

Mặt cắt và hình cắt là những yếu tố đặc biệt quan trọng trong thiết kế, xây dựng thể hiện những chi tiết, kết cấu bên trong của ngôi nhà, các thiết bị, thiết kế trong phòng. Từ đó hỗ trợ nhiều cho quá trình thi công nhà của diễn ra nhanh chóng, hiệu quả và tiết kiệm thời gian hơn.

Bên cạnh đó, hình cắt giúp cho mọi người dùng biết được cách lắp ráp, vận hành của nhiều những vật dụng, thiết bị trong nhà, công trình, công xưởng.

7. Câu hỏi thường gặp về mặt cắt và hình cắt

Câu 1: Hình cắt toàn phần là gì?

Hình cắt này là dạng hình cắt đứng, hình cắt bằng hay là dạng hình cắt đơn giản. Đây là dạng cắt để thể hiện được toàn bộ mặt trong của chủ thể ngay trên mặt phẳng chiếu cơ bản.

Câu 2: Hình cắt kết hợp với hình chiếu là gì?

Trục đối xứng là đường phân cách giữa hình chiếu và hình cắt. Hình cắt thường được đặt phía bên phải của trục còn hình chiếu đặt phía bên trái. Hai hình này kết hợp với nhau sẽ thành hình biểu diễn.

Câu 3: Hình cắt riêng phần là gì?

Dạng hình cắt này được biểu diễn riêng biệt, vẽ ngay ở vị trí tương ứng với hình chiếu. Giới hạn của hình là các nét lượn sóng. Đường này sẽ khác biệt với tất cả các đường vẽ khác trong hình chiếu và hình cắt.

Câu 4: So sánh mặt cắt rời và mặt cắt chập qua 3 đặc điểm (vị trí vẽ, nét vẽ của đường bao và ứng dụng)?

- Một số câu trắc nghiệm luyện tập

Câu 1: Để giới hạn một phần hình cắt cục bộ ta dùng:

A. Nét liền mảnh

B. Nét liền đậm

C. Nét lượn sóng

D. Đường gach chéo

Câu 2: Hình cắt là:

A. Hình biểu diễn các đường bao của vật thể nằm trên mặt phẳng cắt.

B. Hình biểu diễn các đường bao của vật thể trước mặt phẳng cắt.

C. Hình biểu diễn mặt cắt và các đường bao của vật thể trước mặt phẳng cắt.

D. Hình biểu diễn mặt cắt và các đường bao của vật thể sau mặt phẳng cắt.

Câu 3: Mặt cắt được thể hiện bằng:

A. Đường khuất

B. Nét gạch chấm mảnh

C. Nét lượn sóng

D. Đường gach gạch

Trên đây là toàn bộ bài viết của Luật Minh Khuê về hình cắt, mặt cắt là gì? Mong rằng với những thông tin chúng tôi cung cấp bạn đã có thêm kiến thức về các dạng hình học phổ biến hiện nay. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết!