Theo khoản 1 Điều 65 Luật Tổ chức tòa án nhân dân 2014, Thẩm phán là người có đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của Luật Tổ chức tòa án nhân dân được Chủ tịch nước bổ nhiệm để làm nhiệm vụ xét xử.
1. Danh hiệu Thẩm phán giỏi được hiểu là như thế nào?
Tại khoản 1 Điều 2 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 10/QĐ-TANDTC-TĐKT năm 2020, đã đề cập đến danh hiệu "Thẩm phán" như một biểu tượng vinh dự của Tòa án nhân dân, được trao tặng cho những Thẩm phán có những đóng góp xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và phát triển của hệ thống tư pháp.
Danh hiệu "Thẩm phán giỏi" được coi là một phần quan trọng của hệ thống này và được tặng cho những Thẩm phán thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, đồng thời có phẩm chất đạo đức cao. Điều này bao gồm sự giỏi về nghiệp vụ và đặc biệt nổi bật trong quá trình rèn luyện và thực hiện chức trách nhiệm vụ. Quá trình xét tặng danh hiệu này được thực hiện theo quy trình rõ ràng và minh bạch, theo quy định cụ thể của Quy chế.
Ngoài ra, danh hiệu "Thẩm phán tiêu biểu" và "Thẩm phán mẫu mực" cũng là những phần quan trọng trong hệ thống tước hiệu, được trao tặng cho những Thẩm phán xuất sắc và đặc biệt xuất sắc, có thể là những người đã đạt được danh hiệu "Thẩm phán giỏi" hoặc được đặc cách xét tặng. Quy trình xét tặng cho những danh hiệu này cũng được quy định cụ thể và công bằng.
Điều này làm nổi bật sự cam kết của Tòa án nhân dân đối với việc tôn vinh và động viên những cá nhân có đóng góp lớn trong việc duy trì công bằng và chất lượng trong hệ thống tư pháp của đất nước. Đồng thời, nó tạo động lực cho các Thẩm phán để không ngừng nỗ lực, không chỉ vì danh hiệu cá nhân mà còn vì sự công bằng và phát triển bền vững của toàn bộ hệ thống tư pháp.
2. Hồ sơ đề nghị xét tặng Danh hiệu Thẩm phán giỏi đối với Thẩm phán TAND cấp cao
Tại Khoản 1, Điều 18 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 10/QĐ-TANDTC-TĐKT năm 2020, nguyên tắc và quy trình đề nghị xét tặng thưởng danh hiệu Thẩm phán giỏi được cụ thể hóa qua việc yêu cầu một bộ hồ sơ đầy đủ và chính xác. Theo đó, hồ sơ này bao gồm các thành phần sau:
Trước hết, Tờ trình đề nghị xét tặng thưởng danh hiệu Thẩm phán (mẫu số 01) được yêu cầu phải được điền đầy đủ thông tin và chi tiết, là tài liệu cơ bản thể hiện sự xác nhận và đề xuất của đơn vị về giá trị cụ thể của Thẩm phán.
Tiếp theo, Biên bản họp xem xét, đánh giá của Hội đồng Tư vấn (mẫu số 02) chính là nơi quy tụ ý kiến đánh giá chất lượng công tác của Thẩm phán, đồng thời làm cơ sở để quyết định xét tặng danh hiệu. Các điểm mạnh và điểm yếu của Thẩm phán sẽ được thể hiện rõ trong biên bản này.
Danh sách Thẩm phán đề nghị xét tặng (mẫu số 03), kèm theo file điện tử gửi về địa chỉ mail.toaan.gov.vn, là một phần quan trọng để kiểm soát thông tin và đảm bảo sự minh bạch trong quá trình đề xuất xét tặng danh hiệu. Đồng thời, file điện tử giúp thuận tiện trong việc quản lý thông tin và truy cập nhanh chóng khi cần thiết.
Cuối cùng, Báo cáo tự đánh giá, nhận xét về quá trình làm nhiệm vụ của Thẩm phán, kèm theo nhận xét, đánh giá của Thủ trưởng các cấp có thẩm quyền (mẫu số 04) là nơi thể hiện quá trình tự đánh giá và đánh giá từ cấp lãnh đạo. Các nhận xét và đánh giá này có tầm quan trọng lớn trong việc xác định đội ngũ Thẩm phán đủ phẩm chất để được vinh danh.
Điều quan trọng cần lưu ý là không sử dụng số liệu từ các vụ, việc đã được sử dụng làm căn cứ, thành tích trong lần xét tặng, vinh danh Thẩm phán trước đó để làm căn cứ đề xuất xét tặng, khen thưởng trong lần sau. Điều này nhấn mạnh sự công bằng và tính khách quan trong quá trình đánh giá và tặng thưởng.
3. Hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Thẩm phán giỏi phải gửi vào thời gian nào?
Tại Mục 1 của Công văn 28/TANDTC-TĐKT năm 2023, Quy chế xét tặng danh hiệu "Thẩm phán giỏi, Thẩm phán tiêu biểu, Thẩm phán mẫu mực" đã được điều chỉnh và cụ thể hóa. Căn cứ vào các văn bản pháp luật như Luật Thi đua, khen thưởng; Nghị định số 91/2017/NĐ-CP ngày 31/7/2017 của Chính phủ; Thông tư số 01/2018/TT-TANDTC ngày 24/4/2018 của TAND tối cao và các quy định khác, Thường trực Hội đồng Thi đua-Khen thưởng TAND đã đưa ra hướng dẫn chi tiết về công tác thi đua, khen thưởng trong TAND.
Trong đó, Thường trực Hội đồng Thi đua-Khen thưởng TAND đã đề nghị các Đồng chí quan tâm và các bộ phận chức năng thực hiện công tác rà soát, bình xét và hoàn thiện hồ sơ khen thưởng năm 2023. Đặc biệt, hạn chót gửi hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu "Thẩm phán giỏi, Thẩm phán tiêu biểu, Thẩm phán mẫu mực" được xác định là trước ngày 30/6/2023, theo quy định tại Khoản 2, Điều 18 của Quyết định số 10/2020/QĐ-TANDTC-TĐKT ngày 05/5/2020 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc tuân thủ thời hạn để đảm bảo quy trình xét tặng danh hiệu diễn ra suôn sẻ và có tính minh bạch. Do đó, đối với hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Thẩm phán giỏi, thời gian quan trọng này là trước ngày 30/6/2023, và tất cả các bộ phận liên quan được kêu gọi tích cực thực hiện để đảm bảo tính đúng đắn và chất lượng cao của quá trình xét tặng danh hiệu.
4. Thẩm phán đề nghị xét tặng danh hiệu Thẩm phán giỏi phải đáp ứng những tiêu chuẩn gì?
Theo quy định tại Điều 5 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 10/QĐ-TANDTC-TĐKT năm 2020, để đạt danh hiệu Thẩm phán giỏi, Thẩm phán Tòa án nhân dân cần phải đáp ứng một loạt tiêu chuẩn cụ thể nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu suất công việc của họ. Các tiêu chuẩn này được chia thành hai nhóm chính: tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn riêng của danh hiệu Thẩm phán giỏi.
Tiêu chuẩn chung:
- Đã có ít nhất 01 nhiệm kỳ làm Thẩm phán.
- Có phẩm chất đạo đức tốt, tuân thủ chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, và nội quy, quy chế, kỷ luật của cơ quan, đơn vị.
Tính chất đạo đức tốt của Thẩm phán không chỉ giới hạn ở mức độ tuân thủ pháp luật mà còn bao gồm sự tôn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các nội quy, quy chế, và kỷ luật của cơ quan, đơn vị mà họ đang công tác. Sự nhất quán trong hành động, quyết định và quy trình công việc không chỉ là yếu tố quan trọng đối với công bằng và minh bạch trong quyết định của Thẩm phán mà còn là cơ sở để xây dựng lòng tin của cộng đồng và đồng nghiệp.
Thẩm phán không chỉ là người quyết định công lý mà còn là người gương mẫu trong việc thực hiện và bảo vệ giá trị đạo đức trong hệ thống tư pháp. Việc duy trì và phát triển phẩm chất đạo đức tốt là điều kiện tiên quyết để Thẩm phán có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và góp phần vào sự đồng thuận và tôn trọng của cộng đồng đối với hệ thống tư pháp
- Tận tụy với nghề, ban hành bản án, quyết định đúng pháp luật, và là tấm gương điển hình trong rèn luyện, thực hiện chức trách nhiệm vụ của Thẩm phán.
- Tích cực tham gia phong trào thi đua và trong 03 năm công tác trước thời điểm xét tặng, liên tục được xếp loại công chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
- Số lượng, chất lượng các vụ, việc đã trực tiếp tham gia trong phiên tòa xét xử hoặc được phân công trực tiếp giải quyết phải đạt hoặc cao hơn các tiêu chuẩn quy định tại Điều 5, 6, 7 Quy chế.
Tiêu chuẩn riêng của danh hiệu Thẩm phán giỏi:
- Đã giải quyết, xét xử liên tục từ 350 vụ, việc trở lên (đối với các vùng núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo); 500 vụ, việc trở lên (đối với các thành phố trực thuộc trung ương) và 450 vụ, việc trở lên (đối với các địa phương khác) mà không có án quá hạn luật định, không có án (hủy, sửa) do nguyên nhân chủ quan vượt quá 1,5%.
- Được trên 50% cán bộ, công chức, người lao động của đơn vị cơ sở bỏ phiếu đề nghị.
Những tiêu chuẩn này nhằm đảm bảo rằng Thẩm phán được tặng danh hiệu giỏi đã có những đóng góp tích cực và xuất sắc trong công việc, đồng thời đạt được sự đánh giá cao từ cộng đồng và đồng nghiệp.
Xem thêm bài viết: Nguyên tắc "Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật" trong BLTTHS 2015
Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật nhanh chóng