1. Phát hiện, báo tin về bạo lực gia đình

Người phát hiện tình trạng bạo lực gia đình có nghĩa vụ thông báo ngay cho cơ quan công an địa phương gần nhất, Ủy ban nhân dân cấp xã, hoặc người đứng đầu cộng đồng dân cư nơi xảy ra sự việc. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ như sau:

Đối với nhân viên y tế thực hiện nhiệm vụ, họ có trách nhiệm bảo mật thông tin về nạn nhân bạo lực gia đình. Trong trường hợp phát hiện hành vi bạo lực có dấu hiệu tội phạm, nhân viên y tế phải ngay lập tức thông báo cho người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để chuyển thông tin đến cơ quan công an gần nhất.
Nhân viên tư vấn phòng, chống bạo lực gia đình cũng có trách nhiệm giữ bí mật thông tin về nạn nhân trong quá trình tư vấn. Nếu trong quá trình tư vấn phát hiện hành vi bạo lực gia đình có dấu hiệu tội phạm, nhân viên tư vấn cần thông báo ngay cho người đứng đầu cơ sở tư vấn để cơ quan công an gần nhất được biết.

Các cơ quan công an, Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc người đứng đầu cộng đồng dân cư khi nhận được thông tin hoặc phát hiện tình trạng bạo lực gia đình có trách nhiệm xử lý kịp thời, hoặc kiến nghị, yêu cầu các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền tiến hành xử lý. Đồng thời, cần đảm bảo giữ bí mật thông tin cá nhân và, nếu cần thiết, áp dụng các biện pháp bảo vệ cho người phát hiện và báo tin về bạo lực gia đình.

2. 04 biện pháp ngăn chặn, bảo vệ người bị bạo lực gia đình

Để bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình và ngăn chặn hành vi bạo lực, đồng thời giảm thiểu hậu quả do hành vi này gây ra, các biện pháp phòng ngừa và bảo vệ cần được triển khai một cách nhanh chóng và hiệu quả. Những biện pháp cụ thể bao gồm:

Ngăn chặn ngay lập tức hành vi bạo lực: Đưa ra quyết định và thực hiện các hành động cần thiết để chấm dứt ngay lập tức các hành vi bạo lực gia đình, nhằm ngăn cản các tình huống bạo lực tiếp tục xảy ra.
Cấp cứu và chăm sóc nạn nhân: Cung cấp các dịch vụ cấp cứu y tế và hỗ trợ chăm sóc cần thiết cho nạn nhân bạo lực gia đình, đảm bảo họ được điều trị kịp thời và đầy đủ để phục hồi sức khỏe.
Thực hiện các biện pháp ngăn chặn theo quy định pháp luật: Áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc các biện pháp tố tụng hình sự phù hợp với pháp luật đối với những cá nhân thực hiện hành vi bạo lực gia đình, nhằm xử lý nghiêm minh và kịp thời các hành vi này.
Áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc: Cấm các đối tượng có hành vi bạo lực gia đình tiếp cận nạn nhân, không được đến gần hoặc liên lạc với nạn nhân thông qua điện thoại hay bất kỳ phương tiện thông tin nào khác. Biện pháp này nhằm ngăn chặn và giảm thiểu nguy cơ tái phạm hoặc tiếp tục hành vi bạo lực đối với nạn nhân.

Các biện pháp này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo an toàn cho nạn nhân, đồng thời góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của bạo lực gia đình

3. Cấm tiếp xúc theo quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra bạo lực gia đình có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc trong thời gian tối đa ba ngày nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Đã nhận được đơn yêu cầu từ nạn nhân bạo lực gia đình, người giám hộ, đại diện hợp pháp của nạn nhân, hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Trong trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền gửi đơn yêu cầu, cần có sự đồng ý của nạn nhân bạo lực gia đình.
Hành vi bạo lực gia đình đã gây ra tổn hại thực tế hoặc đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của nạn nhân.
Trong thời gian áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc, người thực hiện hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân phải sống ở các nơi ở khác nhau.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải xem xét và quyết định áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc trong vòng 12 giờ kể từ khi nhận được đơn yêu cầu. Nếu không quyết định áp dụng biện pháp này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu, nêu rõ lý do không thực hiện.

Quyết định cấm tiếp xúc sẽ có hiệu lực ngay lập tức sau khi được ký kết và phải được gửi đến người thực hiện hành vi bạo lực gia đình, nạn nhân bạo lực gia đình, cũng như người đứng đầu cộng đồng dân cư nơi nạn nhân cư trú.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền hủy bỏ quyết định cấm tiếp xúc nếu có đơn yêu cầu của nạn nhân hoặc khi biện pháp này không còn cần thiết.

Trong các trường hợp đặc biệt như tang lễ, cưới hỏi hoặc các sự kiện quan trọng khác, nếu cần thiết có sự tiếp xúc giữa người thực hiện hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân, người thực hiện hành vi bạo lực gia đình phải báo cáo với người đứng đầu cộng đồng dân cư nơi nạn nhân cư trú.

Nếu người thực hiện hành vi bạo lực gia đình vi phạm quyết định cấm tiếp xúc, họ có thể bị tạm giữ hành chính hoặc bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.

4. Cấm tiếp xúc theo quyết định của Toà án

Khi tòa án đang xử lý hoặc giải quyết vụ án dân sự giữa nạn nhân bạo lực gia đình và người thực hiện hành vi bạo lực, tòa án có quyền quyết định áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc trong thời gian không vượt quá 4 tháng nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Yêu cầu của nạn nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền: Phải có đơn yêu cầu từ nạn nhân bạo lực gia đình, người giám hộ, đại diện hợp pháp của nạn nhân, hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Nếu đơn yêu cầu đến từ cơ quan hoặc tổ chức, cần phải có sự đồng ý của nạn nhân bạo lực gia đình để tiến hành biện pháp này.
Tính chất nghiêm trọng của hành vi bạo lực: Hành vi bạo lực gia đình phải gây ra tổn hại hoặc có nguy cơ gây tổn hại đến sức khỏe hoặc đe dọa tính mạng của nạn nhân bạo lực gia đình.
Địa điểm cư trú của các bên: Trong thời gian áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc, người thực hiện hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân cần phải có nơi cư trú khác nhau để đảm bảo hiệu quả của biện pháp này.

Quyết định cấm tiếp xúc sẽ có hiệu lực ngay sau khi được ký kết và phải được gửi đến các bên liên quan, bao gồm: người thực hiện hành vi bạo lực gia đình, nạn nhân bạo lực gia đình, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, người đứng đầu cộng đồng dân cư nơi nạn nhân cư trú, và Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp.

Tòa án có quyền hủy bỏ quyết định cấm tiếp xúc nếu nhận được đơn yêu cầu của nạn nhân hoặc khi xác định rằng biện pháp này không còn cần thiết nữa. Trong các tình huống đặc biệt như tang lễ, cưới hỏi, hoặc các sự kiện quan trọng khác yêu cầu sự tiếp xúc giữa người thực hiện hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân, người thực hiện hành vi bạo lực gia đình phải báo cáo với người đứng đầu cộng đồng dân cư nơi nạn nhân cư trú.

Việc áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp cấm tiếp xúc phải tuân theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự về các biện pháp khẩn cấp tạm thời, đảm bảo sự thực hiện đúng quy trình và thủ tục pháp lý.

5. Giám sát thực hiện quyết định cấm tiếp xúc

Khi nhận được quyết định cấm tiếp xúc từ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc từ Tòa án có thẩm quyền, người đứng đầu cộng đồng dân cư có trách nhiệm phối hợp với các tổ chức liên quan tại địa phương để chỉ định người giám sát việc thực hiện quyết định cấm tiếp xúc. Người được phân công giám sát sẽ đảm nhận các nhiệm vụ quan trọng sau:

Theo dõi và giám sát việc thực hiện quyết định: Theo dõi sát sao việc thực hiện quyết định cấm tiếp xúc giữa người có hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân. Trong trường hợp phát hiện người có hành vi bạo lực gia đình tiếp xúc với nạn nhân, người giám sát phải yêu cầu ngay lập tức người đó tuân thủ nghiêm chỉnh quyết định cấm tiếp xúc.
Xử lý vi phạm: Nếu người có hành vi bạo lực gia đình vẫn cố tình vi phạm, tiếp xúc với nạn nhân dù đã có quyết định cấm, người giám sát phải báo cáo ngay cho người đứng đầu cộng đồng dân cư. Cần thực hiện các biện pháp cần thiết để buộc người có hành vi bạo lực gia đình chấm dứt hành vi của mình và bảo đảm rằng quyết định cấm tiếp xúc được thực hiện đúng quy định.
Giám sát trong các trường hợp đặc biệt: Trong những tình huống đặc biệt, khi người có hành vi bạo lực gia đình được phép tiếp xúc với nạn nhân theo quy định tại khoản 4 Điều 20 và khoản 4 Điều 21 của Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007, các thành viên trong gia đình có trách nhiệm giám sát để đảm bảo rằng không xảy ra bất kỳ hành vi bạo lực gia đình nào trong thời gian tiếp xúc.

Các biện pháp giám sát này nhằm đảm bảo rằng quyết định cấm tiếp xúc được thực hiện hiệu quả, bảo vệ an toàn cho nạn nhân và ngăn ngừa các hành vi bạo lực tiếp tục xảy ra.

6. Các biện pháp hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình khác

Chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình tại cơ sở y tế

Khi nạn nhân bạo lực gia đình đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để được thăm khám và điều trị, họ có quyền yêu cầu được xác nhận về việc khám và điều trị nếu cần thiết.
Đối với nạn nhân đã tham gia bảo hiểm y tế, chi phí khám chữa bệnh sẽ được Quỹ bảo hiểm y tế chi trả theo quy định.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các nhân viên y tế có trách nhiệm bảo mật thông tin về nạn nhân bạo lực gia đình. Tuy nhiên, nếu phát hiện hành vi bạo lực có dấu hiệu tội phạm, nhân viên y tế phải ngay lập tức thông báo cho người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để cơ sở này liên hệ với cơ quan công an gần nhất.

Tư vấn cho nạn nhân bạo lực gia đình

Nạn nhân bạo lực gia đình có quyền được tư vấn về nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm chăm sóc sức khỏe, ứng xử trong gia đình, các vấn đề pháp lý và tâm lý, nhằm giúp họ giải quyết các vấn đề liên quan đến tình trạng bạo lực.
Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, cũng như các tổ chức và cá nhân được quy định tại các Điều 27, 28, 29 và 30 của Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 có trách nhiệm thực hiện tư vấn phù hợp cho nạn nhân theo phạm vi chức năng và nhiệm vụ của mình.

Hỗ trợ khẩn cấp các nhu cầu thiết yếu

Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ chủ trì và phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp, các tổ chức thành viên, tổ chức xã hội khác tại địa phương, cũng như các cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình, để thực hiện việc hỗ trợ khẩn cấp các nhu cầu thiết yếu của nạn nhân bạo lực gia đình khi cần thiết.

7. Học sinh cần làm gì để phòng, chống bạo lực gia đình?

Để phòng, chống bạo lực gia đình, học sinh có thể thực hiện các hành động và biện pháp sau:

Nâng cao nhận thức và hiểu biết: Tìm hiểu về các dạng bạo lực gia đình, nguyên nhân và hậu quả của nó. Hiểu biết về quyền lợi của mình và các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình.
Giao tiếp và chia sẻ: Nói chuyện với gia đình và bạn bè về vấn đề bạo lực gia đình để tạo sự đồng thuận và nhận thức về tầm quan trọng của việc phòng chống. Nếu bạn hoặc ai đó gặp phải bạo lực, hãy tìm cách chia sẻ với người tin cậy, như thầy cô, bạn bè, hoặc người thân.
Học cách ứng xử và giải quyết xung đột: Rèn luyện kỹ năng giao tiếp hiệu quả và cách giải quyết xung đột trong gia đình để ngăn ngừa sự leo thang thành bạo lực. Tham gia các hoạt động giáo dục và đào tạo về ứng xử tích cực và phát triển kỹ năng sống.
Tham gia các hoạt động tuyên truyền: Tham gia vào các chương trình, hội thảo, hoặc các hoạt động tuyên truyền tại trường học và cộng đồng về phòng, chống bạo lực gia đình. Hỗ trợ các chiến dịch và sáng kiến nhằm nâng cao nhận thức về bạo lực gia đình.
Biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ: Hiểu rõ về các dịch vụ hỗ trợ và cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình trong cộng đồng, như trung tâm tư vấn, tổ chức bảo vệ nạn nhân, và các cơ quan chức năng. Nếu gặp phải tình huống bạo lực, biết cách liên hệ và yêu cầu sự hỗ trợ từ các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền.
Tôn trọng và bảo vệ quyền riêng tư của người khác: Tôn trọng quyền riêng tư và sự an toàn của các thành viên trong gia đình cũng như bạn bè. Không can thiệp vào các vấn đề cá nhân của người khác mà không có sự cho phép.
Hỗ trợ và khuyến khích nạn nhân: Nếu bạn biết ai đó là nạn nhân của bạo lực gia đình, khuyến khích họ tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ từ các dịch vụ có sẵn. Cung cấp sự hỗ trợ tinh thần và lắng nghe khi cần thiết.

Bằng cách thực hiện những hành động trên, học sinh không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần tạo ra một môi trường gia đình và cộng đồng an toàn hơn.